Nieuwe lichting zwarten in Amerikaanse politiek

Op de kandidatenlijsten van Democraten en Republikeinen figureren zwarte politici van een nieuwe generatie. Geen idealisten maar carrièremakers...

Van onze correspondent Jan Tromp

Harold Ford jr. is een van de Amerikaanse politici die hopen volgende week dinsdag geschiedenis te schrijven. Hij voert campagne voor het senatorschap van de staat Tennessee. Het is een bolwerk van conservatieve Republikeinen.

Ford is Democraat. Ford is bovendien zwart. Als hij wordt gekozen zou hij de eerste zwarte senator in de geschiedenis zijn die afkomstig is uit een zuidelijke staat.

Hij is niet eens kansloos. Hij lijkt te profiteren van het feit dat de oorlog in Irak plotseling een valkuil is geworden, niet alleen voor president Bush, maar voor tal van partijgenoten van hem.

Wekenlang stond zijn Republikeinse tegenstander Bob Corker, voormalig burgemeester van Chatanooga, in de peilingen op een voorsprong van bijna 20 procent. Nu wordt Corker op zijn huid gezeten.

Het interessante is dat de jonge Harold Ford in niets lijkt op zwarte politici als Jesse Jackson en Al Sharpton, die zijn voortgekomen uit de beweging voor burgerrechten uit de jaren zestig. Ford is een carrièrefiguur. Hij is 36; hij doet al veertien jaar aan politiek.

Ford is een gematigde, misschien wel conservatieve Democraat. Hij koestert opvattingen waarmee men kan aanschuiven bij de blanke evangelicals. Harold Ford meent dat de Tien Geboden een plaats verdienen in openbare gebouwen. Hij is tegen het homohuwelijk. Hij mag zijn toehoorders er graag aan herinneren dat hij als jong lid van het Huis van Afgevaardigden consequent voor belastingverlagingen heeft gestemd.

Ford heeft charisma; het is die moeilijk definieerbare eigenschap die Clinton ook heeft en die maakt dat mensen voor hem warmlopen.

De Republikeinen in Tennessee zijn niet gerust op de afloop. Ze hebben ten minste twee spotjes de wereld ingestuurd met een racistische ondertoon: let op, kiezer, je hoort blanke praatjes, maar het is een zwarte die ze verkoopt.

Ford gaat onverdroten voort. Hij behoort tot de voorhoede van een beweging die een nieuwe generatie zwarte politici lijkt aan te kondigen. Er is natuurlijk het nu al bejubelde wonderkind Barrack Obama, de enige Afro-Amerikaan in de Senaat, die wordt getipt als de Democratische presidentskandidaat voor 2008.

Ford en Obama behoren tot een groep van hoog opgeleide nieuwe leiders. Ze zien overheidszorg voor Afro-Amerikanen niet als hun eerste roeping. Ze belichamen veeleer de Amerikaanse droom: grijp je kansen, klim zelf omhoog.

Massachusetts krijgt vermoedelijk op 7 november zijn eerste zwarte gouverneur, Deval Patrick. Ook hij is van de nieuwe school: hij heeft gestudeerd aan de elite-universiteit Harvard, hij bekleedde hoge functies bij Texaco en Coca-Cola.

Ook in de Republikeinse politieke elite zijn de Afro-Amerikanen in opmars. Voor de zwarten is de Republikeinse Partij van oudsher de club waar je niet moet zijn; het is de partij van de rijken, het is de partij van de blanken.

The New Deal, het sociale programma van Franklin Roosevelt uit de jaren dertig, lijfde de zwarte Amerikanen als het ware in bij de Democratische partij. Het bondgenootschap werd herbevestigd onder president Lyndon Johnson, die in de jaren zestig de verlangens van de beweging voor burgerrechten in wetgeving vertaalde. Nu proberen de Republikeinen het bastion open te breken.

Dit jaar staan enkele Afro-Amerikanen op de Republikeinse kandidatenlijst voor hoge functies. In Maryland probeert de zwarte plaatsvervangend gouverneur gekozen te worden tot senator. In Ohio en Pennsylvania doen zwarten een gooi naar het gouverneurschap. Het zijn alle drie conservatieven, die vinden dat de belastingen omlaag kunnen en pleiten voor een kleine overheid.

Ze zullen vermoedelijk de eindstreep niet als eersten halen. Maar ze zijn niettemin kandidaat van een partij die tot voor kort een politiek van feitelijke segregatie en discriminatie voerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden