Nieuwe klap betrekkingen VS en Cuba: Vijftien Cubaanse diplomaten moeten de VS verlaten

Vijftien Cubaanse diplomaten moeten binnen een week de Verenigde Staten verlaten. De maatregel is genomen omdat Cuba heeft 'gefaald afdoende maatregelen te nemen' om Amerikaans diplomatiek personeel in Cuba te beschermen, zei minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson dinsdag.

De Cubaanse ambassade in Washington. Beeld epa

De beslissing is een indirect gevolg van de mysterieuze 'aanvallen' de afgelopen maanden die de gezondheid van Amerikaanse diplomaten in Havana in gevaar zouden hebben gebracht. Zij hadden onder meer gezichtsproblemen, evenwichtsstoornissen, doofheid, oorsuizingen, hoofdpijn, slapeloosheid en cognitieve achteruitgang.

Zeker 22 medewerkers van de ambassade in de hoofdstad Havana hebben gezondheidsklachten. Vrijdag deelde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken mee dat zij en een tiental anderen worden teruggehaald naar de Verenigde Staten. Dat komt neer op 60 procent van de staf van de Amerikaanse vertegenwoordiging.

Met ongeveer eenzelfde percentage wordt de bezetting van de ambassade Washington gereduceerd. Bedoeling van het wegsturen van Cubaanse diplomaten is ook om de omvang van beider diplomatieke missies met elkaar in evenwicht te brengen, zo zei Tillerson.

Niet duidelijk is waar de 'aanvallen', zoals Washington ze noemt, uit hebben bestaan. Aanvankelijk werd gesproken van geluidsgolven, nadat in enkele woningen van diplomaten geheime apparaatjes waren gevonden. Duidelijke bewijzen zijn echter niet gepresenteerd.

Amerikaanse spionnen

Volgens zegslieden in Washington is inmiddels wel duidelijk dat het om gerichte aanvallen tegen Amerikaanse diplomaten gaat. Persbureau AP meldde maandag dat Amerikaanse spionnen die onder een diplomatieke dekmantel in Havana werkten de voornaamste slachtoffers waren. Pas toen zij gezondheidsproblemen kregen, begonnen de Amerikanen te beseffen dat er iets mis was.

Omdat sommige 'aanvallen' in hotelkamers hadden plaatsgevonden, raden de VS burgers af naar Cuba te reizen. Het verblijf kan gevaarlijk zijn. Vrijdag werd een negatief reisadvies uitgegeven, een besluit dat nadelig kan uitpakken voor het toerisme op het eiland. Duizenden Cubanen hebben geprofiteerd van de (bescheiden) economische liberalisering onder president Raul Castro door particuliere restaurants en hotelletjes te beginnen.

Het verkleinen van de capaciteit van de Amerikaanse ambassade in Havana heeft ook grote gevolgen voor het personenverkeer van het eiland naar de VS. Er worden voorlopig geen visa meer afgegeven. Veel Cubanen hebben familieleden aan de overkant van het water wonen, veelal in Florida.

De Amerikaanse ambassade in Cuba. Beeld epa

Barack Obama

De maatregelen van de regering van president Donald Trump doen verder afbreuk aan het beleid dat was ingezet door zijn voorganger. Barack Obama maakte een einde aan de blokkade die tijdens de Koude Oorlog tegen het communistische eiland was ingesteld en begon een proces van voorzichtige toenadering. Bijna drie jaar geleden werden de diplomatieke banden hersteld.

De aanvallen begonnen volgens persbureau AP enkele dagen na de verkiezing van Trump vorig jaar november. De nieuwe president had zich in zijn verkiezingscampagne al gekeerd tegen Obama's beleid van ontspanning met Cuba. Drie maanden geleden dreigde hij de toenadering deels terug te draaien, maar tot concrete beleidsdaden heeft dat nog nauwelijks geleid.

Sommige waarnemers in Washington hebben gesuggereerd dat de aanvallen het werk zijn van een derde land, zoals Rusland of Venezuela, in een poging een wig te drijven tussen Cuba en de VS. 'Wie het ook is, het is duidelijk de bedoeling het proces van normalisering te verstoren', zei de Democratische senator Patrick Leahy dinsdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.