‘Nieuwe kansen om samen te werken’

‘De Amerikanen weten dat ze goodwill hebben verspeeld’, zegt de minister in de VS. ' Niet alleen de presidentskandidaten weten dat, maar ook deze regering.'

Over een half jaar zit Barack Obama of John McCain in het Witte Huis. Dus spreekt minister Verhagen van Buitenlandse Zaken deze week in Washington niet alleen met president Bush en zijn collega Rice, maar ook met de buitenlandadviseurs van de twee presidentskandidaten.

Bent u blij dat Bush vertrekt?

‘Nederland en de VS zijn natuurlijke bondgenoten. We delen dezelfde waarden, welke regering er ook zit. Maar als je ziet wat de kandidaten allemaal voorstaan, dan denk ik dat er nieuwe kansen zijn voor multilateralisme, voor dingen samen doen.

Hoe kijkt u op de Bush-jaren terug?

Op een aantal punten verschillen we fundamenteel van mening, zoals Guantánamo en het klimaat. Er is te unilateraal opgetreden. Maar de laatste anderhalf jaar, sinds ik minister ben, heb ik positieve ervaringen. Ik heb met Rice goed samengewerkt aan een nieuwe aanpak voor Afghanistan, met aandacht voor andere zaken dan alleen militaire. Juist omdat Nederland en andere landen kritiek hebben, is hier discussie ontstaan. De Amerikanen realiseren zich dat ze goodwill hebben verspeeld. De kandidaten, maar ook deze regering.

Obama of McCain?

‘Dat is aan de Amerikanen. Ik zou het ook niet op prijs hebben gesteld als minister Rice voor onze verkiezingen had gezegd: ik hoop dat Wouter Bos wint. Ik heb wel de hoop dat onze verschillen van inzicht makkelijker overbrugd kunnen worden, omdat daar bij beide kandidaten tekenenen van zijn. Het aantal keren dat het woord ‘multilaterisme’ in de laatste speech van McCain voorkwam, was opvallend. Zijn buitenlandadviseur zei tegen mij: een goede leider is een goede luisteraar.’

Obama wil weg uit Irak, McCain niet. Wat vindt u?

‘Puur binnenlands kan ik me voorstellen dat de Amerikanen daar zo snel mogelijk weg willen. Maar dan moet de Iraakse regering zelf voor veiligheid en stabiliteit zorgen. Ik vraag me af of dat in zestien maanden allemaal kan, zoals Obama wil. Je moet zorgen dat er geen chaos ontstaat in de regio.’

Obama-adviseur Samantha Power suggereerde onlangs dat Obama de Afghanistan-inzet beter aan Nederland kan verkopen. Bij de PvdA zitten veel Obama-fans...

‘Obama is geen leider van de PvdA. Ik weet niet of charisma helpt. Het maakt wel absoluut verschil of de president andere landen erbij betrekt, of dat hij zegt: jongens, zo gaan we dat doen en jullie hebben maar aan te sluiten. Wij zagen overigens het optreden van Obama. Als campagnepoliticus kijk ik daar met enige jaloezie naar.’

Obama zegt dat hij de wereld gaat ‘helen’. Is dat niet erg idealistisch?

‘Ik deel die idealen. Wij samen, de EU en de VS, kunnen de wereld beter en veiliger maken. Ik zou willen dat die samenwerking beter wordt. Zet dus ook de stap over Kyoto, gebruik de VN en word partij van het Internationaal Strafhof. Of het lukt, is een tweede. Bush vertelde ons hier vanochtend iets moois over. Je hebt fantastische campagnebijeenkomsten, dan ben je president en het gordijn gaat open. Maar dan blijkt dat je in een wereld stapt die er heel anders uitziet dan je bij je speeches dacht.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.