Nieuwe juridische klap NAM: compenseer waardedaling Groningse huizen meteen, niet pas bij verkoop

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) moet de waardedaling van Groningse huizen meteen compenseren. Niet pas bij verkoop, en ongeacht eventuele aardbevingschade. Dat oordeelde het gerechtshof in Leeuwarden zojuist in hoger beroep.

Een beschadigde woning in Loppersum. Beeld anp

De juridische strijd wordt namens zo'n 3.500 gedupeerden gevoerd door de Stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (Stichting WAG) en loopt al sinds 2013. Volgens de stichting zijn zo'n 100 duizend huizen in Groningen bij elkaar een miljard euro minder waard geworden door de aardbevingen in de provincie.

Het getroffen gebied is minder aantrekkelijk geworden om te gaan wonen, wat gevolgen heeft voor de waarde van het onroerend goed. Ook woningcorporaties hebben zich aangesloten bij de claim. Volgens recente cijfers uit de Atlas voor Gemeenten bedraagt de gemiddelde waardedaling van huizen in het aardbevingsgebied sinds 2012 2,2 procent. In Loppersum zijn huizen 8 procent minder waard geworden.

In 2015 oordeelde de rechtbank in Assen al dat de NAM niet mag wachten met compenseren tot een huis verkocht wordt. Het gasbedrijf tekende beroep aan tegen die uitspraak. NAM ontkent niet dat de woningen in Groningen door gaswinning en aardbevingen minder waard worden, maar meent dat pas bij verkoop kan worden vastgesteld hoe groot het waardeverlies precies is.

Voor waardevermindering bij verkoop is nu al een regeling, maar veel gedupeerden vinden de geboden compensatie onvoldoende. Ook is er geen recht op genoegdoening voor woningeigenaren die in hun huis blijven wonen. NAM beperkt de schadeloosstelling voor waardedaling bovendien tot een afgebakend geografisch gebied.

'Het hof oordeelt anders en daar gaan wij serieus naar kijken', aldus Thijs Jurgens, directeur Aardbevingen bij de NAM. In navolging van de rechtbank stelt het hof dat schade meteen gecompenseerd moet worden 'ongeacht of er fysieke schade aan de onroerende zaken is opgetreden en ongeacht of de onroerende zaken al dan niet zijn verkocht.'

Per geval

Het arrest is een nieuwe juridisch klap voor de NAM. Eerder werd het gasbedrijf al met succes aansprakelijk gesteld voor het veroorzaken van immateriële schade als gevolg van de aardbevingen. Het bedrijf wordt bovendien strafrechtelijk vervolgd door het Openbaar Ministerie voor het beschadigen van huizen in Groningen, waardoor levensgevaar valt te duchten.

De uitspraak in de waardedalingzaak betekent niet dat gedupeerde woningeigenaren nu meteen een bedrag op hun rekening gestort krijgen. Daarvoor moeten met de principe-uitspraak van het hof in de hand individuele procedures worden gevoerd. Ook mensen die niet bij de claim zijn aangesloten, kunnen zich op het arrest beroepen.

Per geval moet door taxateurs worden vastgesteld hoe groot het waardeverlies van de woning is. Het is ook mogelijk dat Stichting WAG en de NAM door middel van een schikking tot een vergelijk komen. Stichting WAG, verheugd met de uitkomst, wil in ieder geval zo snel mogelijk met de NAM om de tafel. De Haan Advocaten & Notarissen treedt op als advocaat van de Stichting WAG. Gedupeerden betaalden 100 euro om aan te haken bij de claim en moeten daarbovenop 5 tot 10 procent van de eventuele compensatie afdragen aan het kantoor.

De Raad van Discipline oordeelde onlangs dat die constructie ondeugdelijk is, omdat De Haan zo financiële belangen heeft bij de uitkomst van de procedure. De bestuurders van het advocatenkantoor en twee betrokken advocaten kregen van het tuchtcollege een berisping. De Haan is het niet eens met de kritiek.

Aardbevingsschade in Zeerijp. Beeld anp

De NAM, de staat en de provincie blijven naar elkaar wijzen; de Groningers zijn de dupe

Er is nog altijd geen nieuwe schaderegeling voor Groningen. Na eerst naar de regio gewezen te hebben, weet premier Rutte de vertraging aan de lange kabinetsformatie. Opvallend, want eerder noemde hij dat zelf nog 'staatsrechtelijk geleuter'.

Na de zwaarste aardbeving in Groningen in vijf jaar klinkt de roep om het dichtdraaien van de gaskraan weer luid en zegt ook minister Wiebes: 'Nederland moet van het gas af'. Wat zou het betekenen als dat per direct gebeurt? (+)

Na de zware aardbeving in Huizinge van 2012 miste de overheid vijf jaar lang de wil om het gaswinningsdossier op te lossen. Correspondent Jurre van den Berg ziet een omslag. (+)

Al in 2015 stonden de NAM en Groningers tegenover elkaar in de rechtbank. Inzet: de peildatum voor compensatie. Maar hoe en op welk moment bereken je de schade aan huizen?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.