Nieuwe jonkies

Ster-diskjockey word je tegenwoordig niet vanzelf. Met Mattie Valk en Wietze de Jager heeft radiozender Q-music een eigenzinnig ochtendgeluid aangetrokken als tegenwicht voor dj Giel Beelen op 3FM.

18:30 5.30 uur. 'Het is als fierljeppen. Je hebt eerst een flinke aanloop nodig.' In een zee van lege koffiebekertjes en kranten knippen diskjockeys Mattie Valk (27) en Wietze de Jager (23) - capuchontrui aan, de slaap nog in de ogen - nieuwsstukjes uit De Telegraaf voor de uitzending straks. Buiten het Q-music-pand in Amsterdam is de lucht nog pikkedonker.


De fierljepvergelijking slaat op de gewenningsperiode die ze ze hebben ingecalculeerd voor hun nieuwe ochtendshow. Sinds drie weken wordt de Q-music-luisteraar niet meer wakker met de stem van Jeroen Kijk in de Vegte en Kristel van Eijk, maar met die van hen. 'Direct bezig zijn met luistercijfers is eng. Dus dat doen we maar niet.' Om vijf voor zes sjokken ze met het draaiboek in de hand naar de studio, over de natte vloer die zojuist is gedweild door de schoonmaker.


Met de ochtendshow Mattie & Wietze neemt radiozender Q-music een grote gok. Als relatief onbekende jonkies staan ze tussen 06.00 en 09.00 uur tegenover de 'koning van de vroege ochtend' Edwin Evers op radio 538 en Giel Beelen op 3FM. Beiden regeren al sinds jaar en dag over de vroege ochtenduren.


De ochtendshow is van groot belang voor een zender: wie in de morgen luisteraars weet te trekken, heeft grote kans die ook in de middag aan zich te binden.


Waarom koos Q-music niet voor een gevestigde naam als Gijs Staverman of Jeroen van Inkel? Volgens de zender is de aanwas van jong talent hard nodig. Want met hun 50 en 46 jaar zijn Q-music's Van Inkel en Staverman de jongsten niet meer. Bij de concurrent 3FM is enfant terrible Giel Beelen inmiddels ook al 34 en Edwin Evers, die in 2010 zijn 10-jarig jubileum vierde, is 40. In de jaren negentig groeiden deze dj's uit tot idolen met sterrenstatus. 'Jeroen van Inkel en Adam Curry waren de eersten van een generatie die radio rock-'n-roll hebben gemaakt. Flink tegen regels aan trappen en lekkere wijven. Daarvoor was het vooral suf', zegt Valk.


Ster-dj word je niet in een klap. In de praktijk is het langzaam opklimmen van eenzame uren in de nacht met een handvol taxi- en vrachtwagenchauffeurs als toehoorders, naar een gewilder timeslot. Vroeger leken alleen de diehard muzieknerds het te redden: types zoals Rob Stenders die al als klein jongetje plaatjes draaiden op zolder en bij een obscuur piraten- stationnetje uiteindelijk ontdekt werden. Tegenwoordig is een dj-loopbaan meer geïnstitutionaliseerd via officiële opleidingstrajecten zoals het Q-college bij Q-music en BNN University. Met resultaat. Jonge dj's duiken op, zoals Sander Hoogedoorn (25) van 3FM die vorig jaar de Marconi Award voor aanstormend talent in de wacht sleepte, Eva Koreman (27) van Q-music en Jan Roos van POWNED op Radio 1. De Jager leerde radio maken bij BNN University voordat hij bij Q-music aan de slag ging. Valk begon als vormgever bij BNN en de VARA, waar hij de jingles verzorgde.


Valk valt in de categorie radionerd. 'Als klein jongetje wilde ik eigenlijk cameraman worden. Tijdens het knutselen van camera's uit schoenendozen hoorde ik Robert Jensen praten over rare achternamen, tranen in mijn ogen van het lachen had ik. Toen ik me realiseerde dat dat kastje naast muziek ook emotie kon oproepen, was ik om.'


De Jager: 'Mattie deelt fragmenten van het oude Veronica op Facebook met andere radiomakers. Waar ben je in godsnaam mee bezig, denk ik dan.'


Valk: 'Te gek toch? Dat was van die tijd dat radio nog onbereikbaar was. Ik zat voor de radio toen Van Inkel zijn middagshow had. En nu zitten we op dezelfde zender.'


De Jager: 'Die radiogekte is mij dus vreemd. Jij had vroeger toch ook je eigen show Tussen rukken en tukken?


Valk: 'Dat was bij de lokale omroep toen ik 15 was, eens in de week. Af en toe had ik een beller.'


De Jager: 'Mama weer.'


Valk: 'Zij was een van de twaalf luisteraars: Leuk gedaan hoor, mijn jongen.'


Het is lastig om op te vallen als radioman, vinden ze. Alleen een stem zijn is niet meer voldoende. 'Je bent pas echt succesvol als je in De Wereld Draait Door zit, zoals Giel.' Zelfpromotie dus. Om aandacht te generen voor hun ochtendshow verbleven Valk en De Jager tijdens het paasweekeinde in de etalage van de Bijenkorf in Amsterdam. In het kader van de Nationale Sportweek proberen ze elke dag een andere sport uit waarvan filmpjes op de website van Q-music komen.


Eerst de sfeer, dan de inhoud. 'Dat het niet altijd ergens over gaat, is misschien onze zwakke plek', zegt Valk. Producent 'juf' Marlies rolt tijdens de uitzending vaak genoeg met haar ogen. 'Dan weten wij: te plat, niet leuk.' Niet alle luisteraars zijn enthousiast over het nieuwe duo. 'Haal asjeblieft die ouwehoerende nicht-en van de ochtend af', wordt er ge-sms't. Afzender Cyrill wordt direct even gebeld. Niet live. 'Bij Albert Verlinde die ons bijpraat over shownieuws weet je wat je kunt verwachten, bij zo'n beller niet.'


21:30 Aan de telefoon is Ymke Wieringa, de sidekick van Britt, bekend van het programma Echte meisjes uit de Jungle. Valk vraagt of haar nieuwe programma een beetje leuk betaalt. 'Dat vind ik geen chique vraag', antwoordt ze.


Valk: 'We willen je uit de schaduw van Britt halen en dan begin je zo?'


Wieringa: 'Ik ben toch ook niet eens geïnteresseerd in wat jullie verdienen.'


De Jager: 'Weer niet zo'n leuke opmerking terug.'


Valk: 'Waarom is dit nou zo'n stroef gesprek, Ymke?'


Wieringa: 'Hebben jullie nog een vraag?'


De Jager: 'Ik ben er wel klaar mee.'


Valk: 'Wietze is nu boos Ymke, zo gaat dat altijd. Dit gesprek gaat denk ik niet meer veranderen.'


Wieringa: 'Ja sorry...'


Valk: 'Het werkt niet tussen ons. Dag Ymke.'


Terwijl hij muziek opzet: 'Takketeef.'


In hun begintijd bij Q-music aapten ze andere dj's na. De Jager ging voor het 'Gijs-enthousiasme' (Staverman, red), Valk voor de eindeloze verhalenstijl van Robert Jensen. 'Fascinerend hoe Jensen zo kon vertellen dat je in de auto bleef zitten om het einde te horen, ook al was je allang op je bestemming aangekomen.' De afzeikradio, waar Jensen ook bekend om staat, liet hij voor wat het was. 'Niet mijn stylo.'


Jezelf zijn op de radio is het enige wat werkt, vinden ze. Maar het is ook direct het moeilijkste wat er is. 'Voor ons is dat elkaar dagelijks voor het blok zetten', zegt De Jager.


'Presentator Frank Evenblij vertelde laatst over zijn nieuwe programma over vrijgezellen. Vraagt Wietze opeens aan mij: hoe zit dat eigenlijk met jouw relatie, je had toch een dipje? Van mij mag er veel de radio op, maar van die vraag stond ik te kijken. Is eerlijke radio je privéproblemen uitstorten over de ether? Ik praat zoals ik ook in de kroeg doe. Als we zo'n gesprek met Ymke kut vinden, zeggen we dat ook gewoon. Ik hoop dat we dit terugkrijgen van de gasten. Dat ze aanvoelen dat ze niet kunnen wegkomen met een toneelstukje', aldus Valk


Als de jonge, wilde honden van de zender krijgen ze soms ook op hun kop. Er was het incident met de bestekbak. 'Hiervoor hadden we een nachtprogramma samen. Tijdens de uitzending zit je helemaal alleen in het pand. Dan ga je dingen uitproberen die overdag niet kunnen', zegt De Jager. 'Zoals de bestekbak een verdieping naar beneden laten vallen, om te kijken hoe het klinkt. Er kwam een filmpje op internet en de mensen die de volgende dag lunchten, dachten, what the fuck.'


Tijdens het Q-hotel in hotel Krasnapolsky, waarbij luisteraars kans maken op een overnachting in dat hotel, liep het ook uit de hand. 'Er was drank, een collega draaide alleen nog maar AC/DC en ik stond te dansen op het mengpaneel. Best een duur apparaat.'


Valk: 'Ik lag op mijn hotelkamer en toen kwam jij huilend binnen.'


De Jager: 'Het mengpaneel was helemaal verbogen. Toen ik die avond op het matje werd geroepen, dacht ik dat ik eruit getiefd zou worden.'


Valk: 'Radio is dus nog steeds wel een beetje rock-'n-roll .'


Gouden bergen


Begin 2000 werden diskjockeys, net als voetballers, voor enorme bedragen bij de concurrent weggekaapt. In 2000 werd Edwin Evers van 3FM naar 538 gehaald voor het bedrag van 1,2 miljoen euro. Die gouden bergen zijn nu verleden tijd?


Mattie: 'Dat ga ik niet zeggen.'


Wietze: 'Waarom wordt er altijd zo moeilijk gedaan over je salaris vertellen?


Mattie: 'Omdat ik het gevoelsmatig sowieso te veel vindt.'


Wietze: 'Ik kan het gewoon verklappen. Ook van jou.'


Mattie: 'Dat kun je niet maken. Oké. Als het dertig keer zo veel is, dan haal ik nog niet de Balkenendenorm.'


Wietze: 'Ik verdien 3.250 bruto per maand.'


Mattie: 'Ik heb een keer gezeik gehad toen ik 's nachts in de uitzending heb verteld wat mensen bij Q-music verdienden.


Wietze: 'Je kunt het meten aan de auto's waarin we rijden.'


Mattie: 'Een Suzuki Swift.'


Wietze: 'Een Polo uit 1999.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden