Update

Nieuwe Iraakse parlement ruziënd uit elkaar, leger vecht met ISIS om Tikrit

Terwijl het Iraakse leger de oliestad Tikrit probeert te heroveren op ISIS-strijders, is de eerste bijeenkomst van het Iraakse parlement na de verkiezingen in april op niets uitgelopen. Soennieten en Koerden verlieten al na een uur de bijeenkomst waarin moest worden gestemd over een voorzitter. In reactie op de aanhoudende onrust in Irak hebben de Verenigde Staten ongeveer driehonderd extra militairen gestuurd.

Het Iraakse parlement vandaag in de eerste zitting na de verkiezingen in april. Beeld reuters

In het verscheurde Irak kwam vandaag het nieuwe Iraakse parlement bijeen om een voorzitter te kiezen. Maar het kwam niet tot een stemming. Na een uur was er een patstelling bereikt, waarna soennieten en koerden het parlement alweer verlieten, schrijft The New York Times. Eerder waren al een aantal parlementariërs met elkaar op de vuist gegaan, twittert een journalist van AFP.

Van het eind april gekozen parlement wordt verwacht dat het samenwerkt om tot een krachtige regering te komen die het geweld bedwingt en de eenheid van het in meerderheid sjiitische Irak herstelt.

Onmogelijke opgave
De onrustige eerste bijeenkomst van het parlement staat symbool voor deze onmogelijke opgave. Vorige maand vielen meer dan 2.400 doden in de strijd, het Iraakse leger lijkt nauwelijks vorderingen te maken bij het terugdringen van soennitische extremisten en soennitische streken ten noorden en noordwesten van Bagdad zijn in opstand gekomen.

In de autonome noordoostelijke Koerdische regio is de onttakeling van het land goed zichtbaar. Dat gebied is feitelijk al een ander land. President Massoud Barzani van de Koerdische Autonome Regio in Noord-Irak wil binnen enkele maanden een referendum houden over onafhankelijkheid. Hij heeft dat tegen de Britse omroep BBC gezegd. Volgens Barzani is Irak in in de praktijk al verdeeld. Hij zei dat de Koerden zullen bijdragen aan een politieke oplossing voor de crisis die in Irak is ontstaan door een opstand van soennitische moslims onder aanvoering van jihadistische rebellen, maar hij vindt ook dat onafhankelijkheid een recht is voor de Koerden.

Golf van luchtaanvallen
Ondertussen vechten het leger en ISIS om de olierijke stad Tikrit. Volgens ooggetuigen was was er eerder vandaag sprake van een 'golf aan luchtaanvallen' boven de stad en zou onder meer het oude paleis van Saddam Hussein zijn geraakt, schrijft de BBC. De streng-islamitische terreurgroep ISIS kreeg Tikrit, de geboortegrond van de ex-dictator, 11 juni in handen. Het was het begin van de zegetocht van ISIS in Irak.

Bij hun pogingen Tikrit te heroveren, stuitten Iraakse regeringstroepen de afgelopen dagen op fel verzet van ISIS-strijders. Over en weer veroverden het leger en de rebellen gebieden van elkaar. Zo zouden de ISIS-rebellen in een tegenaanval vannacht een dichtbijgelegen legerbasis hebben ingenomen. Een campus van de universiteit van Tikrit werd vrijdag deels door het leger heroverd op de rebellen.

Islamitisch kalifaat
Tikrit valt sinds zondag binnen het door ISIS gestichte 'islamitisch kalifaat', dat de gebieden in Irak en Syrië omvat die in handen zijn van de terreurgroep. ISIS-leider Abu Bakr al-Bagdhadi werd tot 'kalief' uitgeroepen. Op internet riep een ISIS-woordvoerder alle inwoners van Noord-Irak op trouw te zweren aan Al-Bagdhadi. De kersverse ISIS-kalief wil in zijn kalifaat terug naar de zuivere bron van de 'ware' islam.

Vanuit Irak weet ISIS ook de greep op buurland Syrië verder te versterken. Vandaag werd de belangrijke grensstad Boukamal ingenomen. Dat zegt het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten. Er werd dagen om de stad gevochten. Het Iraakse deel van de grensovergang was al in handen van ISIS.

Obama stuurt troepen
De aanhoudende onrust is reden voor de Verenigde Staten om maatregelen te treffen. Een deel van de ambassadestaf wordt uit Bagdad weggehaald. Ook stuurt president Barack Obama ongeveer driehonderd militairen naar Irak om Amerikaanse burgers en de ambassade in Bagdad te beschermen.

Obama schreef vandaag in een brief aan het Congres dat zo'n extra tweehonderd militairen zondag en maandag in Irak zijn aangekomen. Ook zijn nog eens honderd militairen die in het Midden-Oosten standby waren naar Bagdad gestuurd. Het ambassadepersoneel dat uit Bagdad is weggehaald, gaat aan het werk in de noordelijke stad Erbil en in Basra in het zuiden.

Niet om te vechten
Eerder deze maand werd ook al een deel van de staf uit de ambassade gehaald. Obama heeft gezegd geen militairen naar Irak te sturen om te vechten, hoewel de extra troepen daar wel voor uitgerust worden. Volgens de president is het hun taak Amerikaanse burgers en belangen te beschermen. Er worden ook helikopters gestuurd en middelen voor verkenning, surveillance en het verzamelen van inlichtingen.

'De aanwezigheid van deze extra troepen stelt de ambassade in staat haar cruciale diplomatieke missie voort te zetten en helpt de ambassade bij de samenwerking met Irak bij het oplossen van de problemen waarmee ze te maken krijgen in de strijd tegen de Islamitische Staat in Irak en groot-Syrië (ISIS, red.)', aldus woordvoerder John Kirby van het Pentagon.

In totaal zijn straks 750 Amerikaanse militairen in en rond Irak, van wie zo'n 470 in Bagdad. Naast de beveiliging van staatsburgers en de ambassade houden ze zich bezig met het opleiden van Iraakse militairen. De militairen blijven volgens Obama net zo lang in Irak tot de veiligheidssituatie is verbeterd.

Hieronder is het gedroomde rijk van ISIS te zien:

Koerdische soldaten beschermen een gebied tussen Kirkuk in het noorden van Irak en Tikrit. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.