Nieuwe FNV-voorzitter kan snel aan de bak in Den Haag

De kernterreinen van de vakbeweging staan op het spel bij de verkiezingen, zoals de pensioenen. De FNV stuurt Han Busker de arena in.

Han Busker is de nieuwe voorzitter van vakbond FNV. Beeld anp

Han Busker (56) is in stilte geparachuteerd als nieuwe FNV-voorzitter. Belangstellenden voor die functie konden zich tot november aanmelden bij een commissie die de kandidaten toetste aan een uitgebreide profielschets. Het FNV-bestuur droeg uit eigen kring Han Busker voor. Twee sollicitanten maakten zichzelf publiekelijk bekend, maar de sollicitatiecommissie vond hen 'te licht'. Het 'ledenparlement' ging vrijdag akkoord met het advies van de commissie. Formeel mogen de FNV-leden zich nog wel over Busker als enige voorzitterskandidaat uitspreken bij de voorzittersverkiezing.

Busker kan meteen aan de bak in Den Haag om te lobbyen voor de FNV, eerst bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer en daarna op de kabinetsformatie. Na de verkiezingen moeten knopen worden doorgehakt over de kernterreinen van de vakbeweging: de pensioenen, de sociale zekerheid en de arbeidsmarkt.

De meeste invloed kan hij uitoefenen door met werkgevers tot overeenstemming te komen. Ook voor hen zijn pensioenen, sociale zekerheid en arbeidsmarkt kernterreinen, al worden ze daar vooral als kostenpost benaderd. Voor de sociale partners biedt overeenstemming de meeste kans op succes bij de politiek.

Boemerang

Als dat voor de verkiezingen gebeurt, kan het een rol spelen in de campagne. Bij de kabinetsformatie zal een akkoord tussen de sociale partners, dus met een breed maatschappelijk draagvlak, zwaar wegen - des te meer nu op basis van de peilingen en de verhoudingen in de Eerste Kamer een formatie opdoemt van vier partijen. CDA en ChristenUnie, twee partijen die sterk aan het middenveld hechten, riepen in Trouw al op tot 'wonder in de polder'.

Een akkoord is echter geen garantie voor succes. In 2010 presenteerden de sociale partners een akkoord over de pensioenen. Dat sloeg als een boemerang terug op de FNV, die bijna ten onderging aan de broedertwisten over de kwestie. Ton Heerts werd in 2012 voorzitter om de boel te reorganiseren. Hij zette de FNV in 2013 in Den Haag weer op de kaart door met werkgevers en kabinet een akkoord te sluiten. Toen was het de FNV vooral te doen om verzachting van de kabinetsplannen.

Nu Busker drie maanden voor de Tweede Kamerverkiezingen de facto FNV-voorzitter is, heeft hij de gelegenheid om met de werkgevers tot een vergelijk te komen over een gezamenlijke visie op de nieuwe arbeidsverhoudingen. Daarmee kunnen zij, anders dan in 2013, zelf het initiatief nemen.

De leidende posities bij de werkgevers zijn net zo belangrijk. Van zowel Hans de Boer, voorzitter van VNO-NCW, als Michael van Straalen, voorzitter van MKB Nederland, loopt dit jaar de termijn af. Ze willen graag door, maar moeten nog wel de zegen van het bedrijfsleven krijgen.

Vakbeweging en werkgevers praten al jaren over een nieuw pensioencontract. Daarin staat de vraag centraal hoe individualistisch het pensioensparen wordt. Krijgen werknemers een eigen potje, wordt dat gezamenlijk belegd en hoe risicovol? Een nieuw contract moet spaarders en gepensioneerden meer zekerheid geven over hun uitkering.

De andere belangrijke kwestie: de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid. Het aantal zelfstandigen - zzp'ers - stijgt ongebreideld, net zoals andere vormen van flexwerk. Het aantal vaste banen groeit na zeven jaar krimp door de crisis heel bescheiden. Werkgevers wentelen bedrijfsrisico's af op zzp'ers. Die zijn goedkoper dan vaste krachten en werkgevers hebben tegenover hen niet de verplichtingen die ze wel jegens vaste krachten hebben.

Han Busker

Begin dit jaar werd Han Busker (56) in het FNV-bestuur gehaald. Hij lijkt een vriendelijke variant van zijn voorganger Ton Heerts, met een vergelijkbare leerschool maar wat plooibaarder en minder autoritair.

Na zijn opleiding tot algemeen opsporingsambtenaar bij de Koninklijke Marechaussee ging Busker op zijn 26ste werken bij de gemeentepolitie Amsterdam en later op Schiphol. Zes jaar later werd hij actief in de Marechausseevereniging Marver, waarvan hij acht jaar voorzitter was.

Sinds 2008 was Busker voorzitter van de politiebond NPB. Hij leidde de succesvolle acties van de politie voor loonsverhoging. Dat heeft hem een netwerk en respect in Den Haag opgeleverd.

In de FNV werd hij gezien als compromiskandidaat tussen de kijvende vicevoorzitters. Die schaarden zich achter Busker.

Doorbetalen

De zzp-groei is ook ingegeven door belastingvoordelen en doordat ouderen na ontslag anders niet aan de bak komen. Nieuwe regels van de Belastingdienst om vast te stellen of iemand zelfstandige is of schijnzelfstandige, werken niet.

Het kabinet heeft met de Wet Werk en Zekerheid het ontslagrecht, de werkloosheidswet en de regels voor flexwerk aangepast. Dat heeft het grootbedrijf miljarden opgeleverd doordat de ontslagvergoeding voor hen lager is, terwijl het kleinbedrijf nu een transitievergoeding moet betalen en daarmee duurder uit is. Het kleinbedrijf, de 'banenmotor van Nederland', klaagt ook over de lange tijd dat het zieke en langdurig arbeidsongeschikte werknemers moet doorbetalen. Daarom worden liever zzp'ers of flexkrachten ingehuurd.

Vakbeweging en werkgevers praten al een jaar op verzoek van kabinet en Tweede Kamer over zzp'ers en de verplichting voor werkgevers om bij ziekte van vaste werknemers twee jaar het loon door te betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.