Nieuwe first lady opereert op moreel ander halfrond

Waren we net gewend aan het idee dat de volgende first lady een man zou zijn, krijgen we ineens te maken met Melania Trump.

Melania Trump in een jurk van Roksanda Ilincic. Beeld getty

Toen Donald Trump Melania Knauss net had leren kennen, in 1999, vatte hij haar kwaliteiten samen in het radioprogramma The Howard Stern Show: ze hadden ongelooflijke seks en ze heeft niet eens cellulitis. Als Melania zelf aan de telefoon komt en Stern vraagt wat ze aan heeft, zegt ze giechelend: 'Niet veel'. Toen afgelopen oktober geluidsmateriaal opdook waarin Donald zegt dat als je rijk bent, je alles met een vrouw kunt doen, leidend tot de beruchte 'grab 'em by the pussy'-uitspraak, reageerde Melania met een zeldzaam interview op CNN. Tegen gastheer Anderson Cooper noemde ze het vertederd jongenspraat, waarmee ze haar eigen - 'het was een beetje dom'- Máximamomentje lanceerde: 'Zo is hij, hij is rauw, hij zegt het zoals hij het voelt. Ze zouden zich moeten gedragen, maar het zijn jongens.'

Tekst gaat verder onder de video.

Tegen modetijdschrift Harper's Bazaar zei ze, over het feit dat haar man haar taal niet spreekt: 'Ik ben geen vrouw die zegt 'leer dit' of 'leer dat'. Ik ben geen zeurende echtgenote.'

En terwijl Donald in een later interview met Howard Stern zei dat hij zich niet met de opvoeding bemoeit ('Ik zorg voor het geld, zij zorgt voor de kinderen. Mij zul je niet achter een kinderwagen in Central Park zien', geciteerd in The New Yorker) verklaart Melania drie weken voordat ze first lady wordt: 'Het was mijn besluit niet mee te doen met de campagne. Ik ben liever thuis om moeder te zijn voor mijn zoon. Mijn man zegt dat ik een rots ben voor de hele familie.'

De vrouw van de president van de Verenigde Staten laat zich door haar man prijzen in woorden die exclusief over haar lichaam en seksuele vaardigheden gaan. Ze vergoelijkt uitspraken waarin aanranding wordt aangemoedigd (en zegt in één adem door dat alle vrouwen die haar man beschuldigen, liegen). Ze wijst vrouwen die verwachten dat hun echtgenoot zich in hun culturele achtergrond verdiept af als 'zeurende echtgenotes'. En de first lady van Amerika zit het liefst thuis bij haar kind. Haar hobby's zijn pilates en magazines lezen, vertelde ze aan People Magazine.

Wie in de jaren tachtig opgroeide (m/v), had Madonna's Express Yourself, de onafhankelijke Thelma & Louise, Hedi D'Ancona en de in terugblik nogal genante, maar toen indringende boodschap: een slimme meid is op haar toekomst voorbereid. Wie jonger is, kreeg Girl Power mee en Destiny's Childs Independent Woman, een reeks aan rolmodelvrouwen en op zijn minst enige normalisering van het idee dat zorgtaken thuis gewoon verdeeld kunnen worden tussen twee werkende partners. Wie ouder is had, God weet het, Gloria Steinem, Dolle Mina, Simone de Beauvoir, Joke Smits, The Color Purple. En allemaal hebben we Virginia Woolf.

Het lijkt alsof we dat door de plee kunnen spoelen. Hoe kunnen wij, bijna gewend aan het idee dat een vrouw president van Amerika kon worden, ons verhouden tot een first lady als Melania Trump? Is ze gek? Is ze zielig? Is ze dom? Strategisch? Weinig is lastiger dan openstaan voor mensen die op een moreel ander halfrond opereren, en Melania werpt velen van ons een interessante casus toe.

Profiel Donald Trump

Straatvechter, winnaar, volhouder en verzot op de spotlights. Dit zijn de karaktertrekken die Donald Trump (70) vanaf zijn vroegste jeugd in zijn geboortestreek Queens, New York, via een 'selfmade' vastgoedimperium en zijn eigen realityshow het Witte Huis in hebben gekatapulteerd.

Melania is de eerste first lady wier beide ouders werden geboren buiten de Verenigde Staten. Ze komt uit Sevnica, in Slovenië, een land dat haar man Donald volgens The New Yorker in zijn leven 3 uur heeft bezocht; in 2002, om zijn aanstaande schoonouders te ontmoeten in een chic hotel. Aan het eind van de avond vroeg hij of het hotel te koop was.

Melania had al een succesvolle modellencarrière toen ze in 1996 in New York kwam wonen. In 1998 ontmoette ze Donald op een feestje in een club in New York, The Kit Kat Club, georganiseerd door Paolo Zampolli, de eigenaar van het modellenbureau. In 2000 ging het even uit, toen Donald speelde met het idee presidentskandidaat te worden voor de Reform Party (over de bestaande partijen zei hij: 'Ze doen het helemaal verkeerd. De Democraten zijn veel te links en de Republikeinen zijn veel te rechts') maar al snel waren ze weer samen. In 2005 trouwden ze - Melania poseerde in bruidsjurk op de cover van de Amerikaanse Vogue - en in 2006 kregen ze zoon Barron.

Als je haar alleen maar kent van foto's, zie je een extreem vrouwelijke vrouw. Met extreem dure kleding. Toen Trumps overwinning bekend werd, gisteren, liep ze het podium op in een spierwitte jumpsuit van Ralph Lauren à 3.990 dollar. Toen de beruchte 'pussy'-uitspraak boven water kwam, verscheen ze - toeval of niet - enkele dagen later bij het televisiedebat om haar man te steunen in een felroze, zogenoemde 'pussy bow'-blouse van Gucci à 1.100 dollar. En de witte jurk met pofmouwen van Roksandra Ilincic die ze droeg tijdens haar eerste speech als kandidaat-first lady, was op de luxewebsite Net-a-Porter binnen een uur uitverkocht - hij kostte er 2.190 dollar. In H&M-jurken, zoals haar voorgangster, zul je Melania niet vinden.

De verrassing komt als je haar hoort spreken. Zie haar interview met Anderson Cooper en haar laatste twee speeches. Ze veegt de vloer aan met media die het gemunt hebben op haar en haar man, en 'niets dan leugens verspreidden' tijdens de campagne. In een reactie op de aantijgingen van vrouwen die zeggen te zijn lastiggevallen en aangerand door haar man, antwoordt ze dat er zoveel vrouwen zijn die iets van hem willen. 'Ik zie het ze doen, ze vragen zijn nummer waar ik bij sta.' Allemaal leugens van de oppositie.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bij vrijwel elk nieuw onderwerp benadrukt ze haar onafhankelijkheid: 'Ik ben mijn eigen persoon. Ik ben wie ik ben.' En voor mensen die zeggen 'arme Melania' vanwege de uitspraken van haar echtgenoot, heeft ze een boodschap: 'Heb geen medelijden met mij.' Ze spreekt het uit met een blik die eigenlijk lijkt te zeggen: 'Don't fuck with Melania Trump.'

Deze vrouw weet zelfvertrouwen en kracht te combineren met een vrouwelijkheid waarin ongelijkheid en zelfs onderdanigheid vanzelfsprekend zijn in een relatie, zoals je dat in de westerse wereld zelden ziet. Wat moeten we daar nou weer mee?

Ook als immigrante heeft ze een opmerkelijke attitude. In alle oorlogstaal die haar man uitspreekt over immigranten - waarin woorden als deporteren, een muur bouwen, verkrachters en criminelen genormaliseerd zijn - dook er nog een akkefietje op, afgelopen weken. Na jaren te hebben volgehouden dat zij zich als Sloveense immigrante aan elke regel had gehouden, bleek dat ze voor 20 duizend dollar aan illegale opdrachten had verdiend voordat ze haar eerste werkvergunning kreeg. Het deert haar weinig. Zij presenteerde zich in haar laatste speech als de verpersoonlijking van de ideale legale immigrant: 'Als immigrant waardeer ik als geen ander de vrijheden, waarden en kansen die Amerika biedt.'

Hup, achtergrondprobleempje lost op in de Amerikaanse-droom-mantra van haar man. Nooit laat ze zich voorstaan op haar Sloveense identiteit. Naar verluidt waren er van de 450 gasten op haar bruiloft drie Slovenen aanwezig: haar ouders en haar zus Ines.

Ze is niet grappig, dat nooit - over haar man zul je haar geen geintje zien maken. Maar wel soms - ik durf het haast niet te zeggen - innemend. Melania tart stereotypes die we hoog houden of waarop we neerkijken in de westerse wereld. En dat alles terwijl ze de rust zelve blijft.

Je zou het bijna gaan waarderen. Als je vergeet dat ze, met al die woorden die ze uitspreekt en die kalmte die ze erbij uitstraalt, elke daad van haar man legitimeert. In Pennsylvania lichtte een Republikeinse supporter haar stem voor Trump toe: 'Als hij echt een monster was, dan was zij toch nooit met hem getrouwd?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden