Nieuwe commandant Uruzgan door wol geverfd

Met nieuwe commandant in Uruzgan zal de Dutch approach daar ongetwijfeld gehandhaafd blijven...

Ogenschijnlijk een beetje verlegen drukte hij de Afghaanse president Karzai onlangs de hand op het ministerie van Defensie aan het Haagse Plein. Maar kolonel Kees Matthijssen, die dit weekeinde in Uruzgan arriveerde als nieuwe commandant van de Nederlandse troepen, is een door de wol geverfde officier, die overweg kan met hoogwaardigheidsbekleders en met gewone soldaten.

‘Je kunt hem gelouterd noemen’, zegt generaal b.d. Cees de Veer. ‘Een bak vol ervaring.’

Matthijssen was compagniescommandant van Dutchbat-3, de Nederlandse VN-eenheid die in 1995 de val de Bosnische moslimenclave Srebrenica meemaakte. In 2004 verloor hij in Irak een collega bij een grootschalige, onverwachte aanval op Nederlandse legervoertuigen.

Generaal b.d. De Veer stelde namens de regering een onderzoek in naar de aanslag, waarbij wachtmeester der marechaussee Jeroen Severs om het leven kwam.

De Veer heeft bewondering voor de manier waarop de toenmalige detachementscommandant Matthijssen zijn mensen wist te motiveren om na de tragedie de draad weer op te pakken. ‘Het was een lastige situatie, maar Matthijssen reageerde weloverwogen en rustig. Hij houdt het hoofd koel juist als het misgaat.’

Matthijssen, destijds luitenant-kolonel, noemde de aanval door een radicale militie ‘een verschrikkelijk harde gewaarwording, die ons met de neus op de harde realiteit heeft gedrukt’. Hij voegde eraan toe: ‘Maar na een paar dagen draagt iedereen de dood van collega Jeroen Severs professioneel en is de focus weer helemaal op het werk.’

Patrouilles te voet en in open voertuigen gingen gewoon door. Matthijssen belandde met die aanpak in de New York Times. De gezaghebbende krant was lovend over de interactie met de bevolking, die de Nederlanders blootshoofds en zonder spiegelende zonnebrillen nastreefden.

Matthijssen uitte in het stuk kritiek op Amerikaanse militairen die in reusachtige konvooien door de provinciale hoofdstad denderden – met slachtoffers onder burgers als gevolg. ‘De Irakezen zijn blij dat ze van Saddam Hoessein zijn bevrijd. Maar ik vraag me af of de mensen nog steeds blij zijn met wat de Amerikanen aan het doen zijn.’

In een terugblik op de missie schreef hij: ‘Wat sterk is aan ons Nederlanders, is dat we in staat zijn om ons in te leven. En om dat inlevingsvermogen ook te laten zien. Amerikanen hebben dat veel minder.’

Ook al wordt het begrip Dutch approach nog maar zelden gehoord, Matthijssen (47) zal die specifieke aanpak ook in Uruzgan willen handhaven. Maar er zal ook gevochten moeten worden. De situatie is veel onveiliger dan destijds in Irak.

De ietwat introverte Matthijssen volgt in Afghanistan, net als in Irak, no-nonsensekolonel Richard van Harskamp op. Als commandant van de Task Force Uruzgan zal hij, net als in Irak, veel energie moeten steken in de opbouw van lokale veiligheidstroepen.

Bij zijn vertrek naar Irak zei Matthijssen destijds in de Volkskrant: ‘Irak kun je niet met Srebrenica vergelijken. Dit is een totaal andere missie, de omstandigheden zijn anders en we beschikken over andere middelen.’ Dat laatste is nu zeker het geval. De beschikbaarheid van zware wapens is in Afghanistan groter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden