Nieuwe coalitie koerst aan op 1,5 miljard extra voor defensie

De nieuwe coalitie gaat jaarlijks ongeveer 1,5 miljard euro extra uittrekken voor defensie. Het gaat om een beginbedrag, mogelijk groeien de uitgaven nog meer. Dat bevestigen bronnen rondom de formerende coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

Plaatsvervangend minister van Defensie Klaas Dijkhoff. Foto anp

De partijen zouden het geld vooral willen gebruiken om voorraden op orde te krijgen, noodzakelijk onderhoud te plegen en gebrekkig materieel te vervangen. Ook personele investeringen staan hoog op de verlanglijst. Zo kampen militairen al jaren met een AOW-gat dat ervoor zorgt dat de pensioenen van militairen laag uitvallen. Eerder circuleerden in andere media ook al bedragen van circa 1,5 miljard extra voor defensie.

Tegenvaller

Dat defensie er geld bij zou krijgen, was de afgelopen maanden al evident, aangezien bijna alle partijen in hun verkiezingsprogramma extra geld voor de krijgsmacht hebben beloofd. D66 beloofde 0,5 miljard extra, de VVD 1 miljard, ChristenUnie 2 miljard en het CDA 2,1 miljard.

De uiteindelijke plus valt voor militairen toch nog tegen. Volgens voormalig Defensieminister Jeanine Hennis is alleen al 2,3 miljard euro per jaar nodig is om achterstallig onderhoud weg te werken.

Onder meer het Korps Commandotroepen klaagt sinds de zomer openlijk dat hun materieel zo achterhaald en versleten is dat tijdens missies levensgevaarlijke situaties kunnen ontstaan.

Ook internationale bondgenoten, zoals de VS, zullen niet tevreden zijn. Als Nederland aan het Europese defensiegemiddelde wil komen, moet er structureel 3,6 miljard bovenop de 8 miljard die het nu jaarlijks uitgeeft aan de krijgsmacht. Wil Nederland voldoen aan de NAVO-norm, waar onder anderen president Trump op hamert, dan is jaarlijks 8 miljard nodig.

Slechts een begin

D66 benadrukt in het verkiezingsprogramma dat het toe wil groeien naar het Europese defensiegemiddelde (11,6 miljard). In het VVD-verkiezingsprogramma staat zelfs dat de 'defensie-uitgaven moeten toegroeien naar de NAVO-norm' (16 miljard). Dat betekent dat de nu beloofde 1,5 miljard extra slechts een begin is.

Volgens de nieuwe Commandant der Strijdkrachten Rob Bauer loopt de krijgsmacht op 'haar tandvlees' en is dringend geld nodig voor het herstel van de krijgsmacht en het vertrouwen in de defensie-organisatie. Daarmee is ook al begonnen, zegt Bauer: 'Maar de effecten daarvan zijn nog niet bij alle eenheden en in alle werkplaatsen te merken. De aanschaf van bijvoorbeeld schaarse reservedelen en speciale munitie, kost gewoon tijd.'

Sybrand Buma spreekt de pers toe. Foto anp

Diverse defensie-experts waarschuwen al jaren dat de rek eruit is bij de krijgsmacht. Volgens de Algemene Rekenkamer piept en kraakt defensie onder de bezuinigingen van de afgelopen decennia.

De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) legde in 2012 al een brandbrief bij kabinet Rutte I op tafel over de verwaarlozing van defensie. Dit jaar kreeg het kabinet daar het verwijt bij dat het een 'veel te rooskleurig beeld heeft geschetst' van de mate waarin de krijgsmacht in staat is om Nederland te beschermen en om internationaal in te grijpen.

Voormalig Defensieminister en AIV-lid Joris Voorhoeve herhaalde woensdagavond in het televisieprogramma Nieuwsuur: 'De defensie-organisatie is echt uitgehold. Daar moet de komende tijd een hoop politieke aandacht naartoe.'

Meer over