Nieuwe Britse premier May belooft van Brexit 'een succes' te maken

David Cameron legt woensdag het premierschap van het Verenigd Koninkrijk neer. Theresa May zal hem opvolgen nu haar enige overgebleven rivale Andrea Leadsom maandagmiddag onder de druk bezweek en zich terugtrok uit de race voor het leiderschap. In een eerste reactie zei May dat ze van de Brexit een succes zal maken. Ook riep ze de Britten op tot eenheid.

Theresa May staat de pers te woord na haar verkiezing.Beeld AFP

'Brexit betekent Brexit en we gaan er een succes van maken', zei May nadat duidelijk was geworden dat ze de strijd om het leiderschap van de Conservatieven had gewonnen. 'We moeten ons land verenigen.'

Premier Rutte feliciteerde May. 'Nederland en het Verenigd Koninkrijk zijn goede vrienden en hechte bondgenoten', aldus Rutte. 'Ik heb Theresa May verzekerd dat we op die stevige basis verder kunnen werken. Ik zie er naar uit haar snel te ontmoeten.'

Brussel hoopt dat May vaart zet achter het inroepen van het zogenaamde artikel 50 voor de Britse terugtrekking uit de EU. 'Wij blijven oproepen tot verheldering van de positie van het Verenigd Koninkrijk', zei EU-commissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken) na afloop van de Eurogroep maandagavond in Brussel. 'Het is een voorwaarde om onderhandelingen te kunnen beginnen.'

Leadsom in opspraak
In een verklaring over haar terugtrekken zei Leadsom eerder dat de belangen van het land zwaarder wegen dan haar eigen ambities. Ze raakte in opspraak nadat ze in een interview had gezegd dat ze een betere premier is omdat ze kinderen heeft, wetende dat May nooit kinderen heeft kunnen krijgen. Het was een nieuw bewijs van haar onervarenheid.

Na Boris Johnson en Michael Gove is hiermee de laatste Brexiteer afgevallen in de wedloop naar 10 Downing Street. Na de verbluffende keuze voor een Brexit krijgt het land nu een premier die tegen een Brexit was. De 59-jarige May, de minister van Binnenlandse Zaken, heeft echter beweerd dat ze de stem van de Britse bevolking zal honoreren en dat er geen weg terug is. Haar staat nu het zwaarste premierschap te wachten sinds Winston Churchill in het oorlogsjaar 1940 het roer overnam.

Als alles volgens verwachting verloopt zal de kandidatuur van May woensdagavond officieel zijn. Dit is nadat Cameron diezelfde dag op Buckingham Palace zijn ontslag heeft aangeboden, zei hij maandag tegen de pers. Cameron zei erg blij te zijn dat May de nieuwe regeringsleider wordt en dat hij haar zal steunen.

Leadsom de ontdekking

De uiterst behoudende Leadsom was de grote ontdekking tijdens de referendumcampagne, waar ze uit de schaduw van de troonpretendent Boris Johnson was gekropen. De relatief onbekende staatssecretaris van Energiezaken en Klimaatverandering oogde fris en nuchter, maar reeds vanaf het begin was haar onervarenheid haar achilleshiel. Ze was pas sinds 2010 Kamerlid en duidelijk niet gewend in het middelpunt van de belangstelling te staan.

Dat werd duidelijk toen ze met open ogen in een val trapte die een journalist van The Times, de spreekbuis van de gevestigde orde, had neergezet. Tijdens de campagne had ze vaak gewag gemaakt van het feit dat ze een moeder van drie kinderen. Toen het haar werd gevraagd, ging ze in op het feit dat May kinderloos is. Hiermee veroorzaakte ze veel rumoer, ook binnen eigen kring. Daar kwam nog bij dat slechts een kwart van de Kamerfractie achter haar staat.

Ze reageerde zeer emotioneel op haar fout en verontschuldigde zich tegenover May, maar berouw kon haar wankele positie niet redden. Commentatoren begonnen zich af te vragen of een politica die zo naïef is in de omgang met de pers wel geschikt is om te gaan onderhandelen met mensen als Donald Tusk, Angela Merkel en François Hollande. Wat dat betreft heeft de ervaren May, ondanks haar weerstand tegen een Brexit, veel betere papieren.

Theresa May (L) en Andrea Leadsom.Beeld afp

Leadsom koesterde de ambitie om het politieke nichtje van Margareth Thatcher te worden. Lees hier het profiel dat onze correspondent over haar schreef.

Dubieuze CV en belastingzaken

Leadsom beweerde dat het land nu zo snel mogelijk rust nodig heeft en geen negen weken durende campagne. De kans was groot dat ze bovendien zou struikelen over haar dubieuze CV en belastingzaken. Haar pogingen om zich te profileren als vrouw van het volk waren niet altijd even geloofwaardig. Zo beweerde deze voormalige Barclays-bankier dat de rijken niet haar prioriteiten hebben, maar ze zei dit in de Cinnamon Club waar cocktails van 400 pond op het menu staan.

David Cameron zal woensdag zijn laatste vragenuur houden in het Lagerhuis, waarna May donderdag kan verhuizen naar Downing Street en een nieuw kabinet gaat samenstellen. Labour, dat is gereduceerd tot een puinhoop, heeft al opgeroepen tot nieuwe verkiezingen, maar May heeft al gezegd dat ze daar weinig voor voelt. Zulke verkiezingen zouden al snel het karakter van een tweede referendum over het Britse lidmaatschap van de Europese Unie kunnen krijgen.

De 59-jarige May is erg vereerd met de taken die haar worden toebedeeld. Dit zei een politieke bondgenoot van de aankomend premier May maandag. Grayling zei dat May spoorslags van Birmingham naar Londen is vertrokken.

Theresa MayBeeld epa
Andrea LeadsomBeeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden