Nieuwe 'Bo'-partij opgericht in China

Aanhangers van de tot levenslang veroordeelde Chinese leider Bo Xilai stichtten vorige week hun eigen politieke partij. Dat zeggen twee leden van de nieuwe organisatie. De Zhi Xian partij - 'de grondwet is het hoogste gezag'- benoemde Bo tot voorzitter voor het leven.

PEKING - Of de voormalige partijbaas van de metropool Chongqing daarvan op de hoogste is, is onbekend. Hij zou het bericht in de gevangenis hebben ontvangen via zijn advocaat. Hoewel antwoord uitbleef, vatte de initiatiefneemster het op als stilzwijgende instemming.


'Deze maatschappij heeft wetten, maar er wordt niet geregeerd volgens de wet', citeert persbureau Reuters de 48 jarige Wang Zheng, een hoogleraar verbonden aan het Pekingse Instituut voor Economie en Management. 'Dat kwam duidelijk naar voren in de rechtszaak tegen Bo Xilai. De regerende partij schendt de grondwet en het is ons doel dat te corrigeren.' Dat de partij oppositie gaat voeren ontkent ze. 'We proberen niet het eenpartijsysteem te beëindigen', verklaart ze. Zhi Xian zou ondertussen meer dan twaalf leden hebben.


Hoe de communistische partij naar de nieuwe concurrent kijkt, is nu al duidelijk. Het huis van de hoogleraar wordt in de gaten gehouden en ze wordt op straat gevolgd. De Chinese communistische partijtop is momenteel bijeen in de hoofdstad om de economische koers van het land te bepalen. Dergelijke meetings gelden altijd als uiterst politiek gevoelig in het toch al zenuwachtige Peking.


China is officieel een multipartijstaat maar enkel de communisten hebben het voor het zeggen. Daarj moeten de in totaal acht overige officieel geregistreerde politieke organisaties zich bij neerleggen om alleen al te mogen bestaan. De partijen worden door Peking gecontroleerd en dienen volslagen loyaal te zijn aan de communistische partij. Zelfs enige merkbare oppositie is uitgesloten volgens de Chinese grondwet. 'Sabotage van het socialistische systeem door ieder individu of organisatie' is verboden, schrijft artikel 1 van de constitutie.


Het Revolutionair Comité van de Kuomintang geldt officieel als de 'tweede' partij in de Chinese hiërarchie. Het werd opgericht door linkse aanhangers van de Kuomintang die na Mao Zedongs overwinning weigerden naar Taiwan te vluchten. Het comité heeft dertig procent van de zetels in de machteloze adviserende vergadering. Die vindt ieder jaar plaats als in maart het Chinese parlement bijeen komt.


Met nieuwe politieke organisaties heeft Peking echter heel wat minder geduld. In 1998 richtten activisten de Democratische Partij van China op. Nog in hetzelfde jaar werd de partij verboden en de initiatiefnemers kregen jarenlange gevangenisstraffen.


Professor Wang zegt zich geen zorgen te maken. 'We zijn loyaal aan het gezag en we erkennen de eenpartijstaat', zegt ze. Deskundigen verwachten dat Zhi Xian al binnen een paar dagen illegaal wordt verklaard.


Bo Xilai werd vorige maand tot levenslang veroordeeld wegens corruptie en machtmisbruik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.