Nieuwe beheerste Trump probeert zijn kandidatuur te redden

Donald Trump staat onder grote druk om zondag in het tweede presidentiële debat met een beheerst en sterk optreden zijn campagne te redden. De miljardair beloofde donderdag voor het eerst dat hij de seksaffaires van Bill Clinton niet zal noemen. Het debat is vrijwel zeker zijn laatste kans om de race te keren. Vanaf komende week mag al in sommige staten worden gestemd.

Donald Trump op zijn townhall-bijeenkomst in New Hampshire. Beeld AP

Trump gaf donderdag tijdens een kleine bijeenkomst met kiezers in New Hampshire een voorproefje van de gedisciplineerde stijl die hij in het debat in St. Louis wil laten zien.

Hij was opvallend rustig. Trump leek in geen enkel opzicht op de agressieve, neurotische kandidaat die in het eerste debat constant op de kast werd gejaagd door Clinton. 'Hallo Charlene, hoe is het met je?', vroeg hij belangstellend en op zachte toon aan een latinokiezer die zijn harde immigratievoorstellen steunde. 'Bedankt, hele goede vraag, hoor.'

Clinton en haar adviseurs moeten zijn beheerste optreden enigzins verbaasd hebben gevolgd. Trump leek de afgelopen dagen al goed te beseffen dat zijn tijd snel opraakt, met precies nog een maand te gaan voor de presidentsverkiezingen. Veel kiezers zullen het tweede debat aangrijpen om definitief te bepalen op wie ze gaan stemmen.

De druk op Trump is fors toegenomen door het goede optreden dinsdag van zijn running mate Mike Pence in het vicepresidentsdebat. Uit een peiling donderdag bleek dat Trump mogelijk profiteert van Pence's optreden, dat door bijna 36 miljoen Amerikanen werd gezien. Volgens deze peiling van Rasmussen staan beiden nu weer nagenoeg gelijk: Trump 43 procent en Clinton 41 procent. In andere peilingen in het weekeinde stond Clinton met vier tot zes procent voor. Het jo-jo-effect dat deze verkiezingen kenmerkt, blijkt ook uit een nieuwe peiling in 'swing state' Florida. Trump heeft in een peiling van Emerson weer een voorsprong van één procent (45-44) in deze belangrijke staat. Clinton stond voor het Pence-debat nog voor met vijf procent.

Behendig, rustig en gewiekst ontweek Pence dinsdag de aanvallen van Clintons running mate Tim Kaine. Ook liet hij zich niet in de val lokken. In plaats van de krasse uitspraken van Trump te verdedigen, ontkende Pence ze eerst met een strak gezicht en concentreerde hij zich vervolgens op zijn boodschap: de economie is er beroerd aan toe na acht jaar president Obama en de stroom immigranten en het terrorisme moeten snel en hard worden aangepakt. Ook viel Pence de Democraat effectief aan op haar zwakke punten, zoals het e-mailschandaal en de buitenlandse donors die de kas van de Clinton Foundation spekten.

Tijdens een bijeenkomst in Nevada omhelst Trump Ruth Johnston-Martin, weduwe van een politieman die werd gedood in een vuurgevecht met een illegale immigrant. De Republikein heeft beloofd prioriteit te geven aan het uitzetten van criminele illegalen als hij president wordt. Beeld AFP

Serieuzer

'Ik wil deze verkiezingen winnen met mijn politieke plannen voor de toekomst', aldus Trump donderdag in een e-mail aan The New York Post over het tweede debat. 'Niet met het verleden van Bill Clinton. Werkgelegenheid, handel, het stoppen van illegale immigratie, de veteranenzorg en het versterken van ons leger is waarover ik wil praten.'

Het was voor het eerst dat Trump zei dat hij Clinton in het debat niet zal aanvallen op het overspel van haar man. In de afgelopen twee weken liet hij juist doorschemeren het mogelijk wel te gaan doen, in een poging om Clinton te beschadigen. Trump lijkt echter het tweede debat, vanwege de vrije val in de peilingen, serieuzer te nemen. Terwijl Clinton zich terugtrok om zich voor te bereiden op de confrontatie, oefende de miljardair donderdag in New Hampshire alvast met zo'n 'townhall': een bijeenkomst met een kleine groep kiezers die vragen mocht stellen.

Hij hoopte zo beter voorbereid te zijn op het debat zondag, dat ook een townhall is. In zo'n intieme setting, met vooral zwevende kiezers, is het moeilijk om snoeiharde persoonlijke aanvallen te lanceren op je tegenstander. Clinton en Trump moeten juist laten zien dat ze oog hebben voor de problemen van de aanwezigen, dat ze begaan zijn met hun lot. De vraag is wie van de twee in St. Louis een betere 'klik' heeft met het publiek. Trump leek daar donderdag in zijn townhall totaal geen problemen mee te hebben. Het verschil met zondag is echter dat de kiezers in het zaaltje in Sandown, New Hampshire zijn aanhangers waren. En Clinton was er niet als stoorzender om het hem moeilijk te maken.

Hillary Clinton poseert in New York op een bijeenkomst woensdag van vrouwen in New York om geld in te zamelen voor haar campagne. Clinton blijft deze dagen thuis om zich voor te bereiden op het debat zondag. Beeld Reuters

Provoceren

'Kan hij iemands pijn voelen?', vroeg John Avalon, hoofdredacteur van de politieke website The Daily Beast, zich af over Trumps optreden zondag. 'Dat is iets wat hij niet gewend is om te doen.' De onthulling dat Trump mogelijk twintig jaar geen federale inkomstenbelasting heeft betaald, zal hem ook geen goed doen. Want het publiek dat dan aanwezig zal zijn, betaalde wél braaf hun belastingaanslag.

Wat Trumps adviseurs van hem willen zien in die anderhalf uur, gaat eigenlijk tegen zijn natuur in. Hij moet rustig blijven, terwijl Clinton hem zal provoceren. Hij moet in grote lijnen uiteen zetten wat hij wil met Amerika, terwijl hij vaak de neiging heeft zijwegen te bewandelen. In de afgelopen weken slaagde Trump er goed in zijn toespraken voor te lezen met behulp van de autocue. Maar toch week Trump soms hiervan af en verviel hij weer in 'Trumpiaanse' persoonlijke aanvallen die slecht vielen bij de vele zwevende kiezers.

Als Trump zondag net zo beheerst en presidentieel overkomt als in zijn townhall in New Hampshire, zal Clinton nog een zware dobber aan hem hebben. Beiden hebben hun ogen gericht op de miljoenen kiezers die vanaf maandag in 35 staten al mogen stemmen. Maar liefst een derde van de kiezers, zo'n 32 procent, bracht vier jaar geleden hun stem uit voor de verkiezingsdag. Voor Trump is het cruciaal dat hij die vroege stemmers zondag in het debat niet afschrikt en richting Clinton duwt.

De miljardair is positief gestemd. In het zaaltje in New Hampshire begon hij met het opnoemen van een reeks peilingen van donderdag waaruit blijkt dat hij en Pence het weer goed doen. 'Dit is niet wat ze in gedachten hadden', sneerde hij naar de Amerikaanse media die volgens Trump zijn campagne vanaf het begin vijandig gezind zijn. Pence over zondag: 'Trump zal er klaar voor zijn.'

Deelnemers aan Trumps townhall in Sandown, Hampshire zweren trouw aan de vlag. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden