Nieuws

Nieuwe akkoorden voor cao’s onderwijs: salarissen leraren gaan bijna 5 procent omhoog

Leraren in het voortgezet en primair onderwijs kunnen per 1 juli rekenen op 4,75 procent loonsverhoging. Ook ontvangen ze eenmalig een bruto uitkering van 500 euro. Dat is afgesproken in de nieuwe cao’s, die een dag na elkaar zijn beklonken.

Irene de Zwaan
Docenten en leerlingen in actie tegen hoge werkdruk en een betere cao in Rotterdam.  Beeld Frank de Roo / ANP
Docenten en leerlingen in actie tegen hoge werkdruk en een betere cao in Rotterdam.Beeld Frank de Roo / ANP

Het voortgezet onderwijs bereikte woensdagavond een akkoord, het primair onderwijs volgde donderdagmiddag. Dat de lonen in beide sectoren gelijk oplopen is geen toeval: in april werd een historisch akkoord bereikt om de loonkloof tussen het primair- en voortgezet onderwijs te dichten. Het kabinet hoopt hiermee het beroep van basisschoolleerkracht aantrekkelijker te maken, omdat hierin de grootste tekorten zijn.

De vakbonden en onderwijsraden zijn opgelucht dat er een akkoord ligt. Vooral de onderhandelingen voor een nieuwe cao in het voortgezet onderwijs verliepen moeizaam. Zo waren er verschillen in inzicht over hoe het door het kabinet vrijgemaakte bedrag van 300 miljoen euro voor werkdrukverlichting het beste kon worden besteed.

De VO-raad, de werkgeversorganisatie in het voortgezet onderwijs, pleitte ervoor dat schoolleiders, leraren en ander personeel collectief konden besluiten hoe het geld het beste kon worden ingezet. De bonden bleven vasthouden aan hun eis dat leerkrachten op individueel niveau zeggenschap zouden krijgen over het verlagen van de werkdruk.

Ultimatum

De geschillen liepen zo hoog op dat de bonden dreigden de stekker uit de onderhandelingen te trekken. Het door het ministerie van Onderwijs gestelde ultimatum kwam daarbij angstvallig dichtbij: als er voor 15 juli geen akkoord zou liggen, dan konden de onderhandelaars fluiten naar de 300 miljoen euro.

Op de valreep is een compromis gesloten: de helft van het bedrag (150 miljoen) wordt besteed aan de door de VO-raad gewenste ‘collectieve aanpak’, de andere helft komt ten goede aan de medewerkers zelf. Zij mogen veertig uur per jaar, uitgaande van een voltijds dienstverband, naar eigen inzicht besteden om de werkdruk te verlagen.

‘Het kan zijn dat een leerkracht zegt: ik stop met surveilleren’, zegt een woordvoerder van CNV Onderwijs. ‘Een ander kan zeggen: ik ga minder lesgeven, zodat ik meer tijd kan besteden aan het mentoraat, omdat ik dat heel leuk vind.’

De invulling die leerkrachten hieraan geven zal niet geheel vrijblijvend zijn, zegt Jelmer Evers, die namens de Algemene Onderwijsbond (AOb) aan de onderhandelingstafel zat. ‘In de wetgeving staat dat het voor scholen wel organiseerbaar moet zijn. Voor vakken waarin grote tekorten zijn (zoals Nederlands, Engels, wiskunde en natuurkunde, red.) kan niet altijd lesreductie worden geregeld, maar voor surveillance tijdens tentamens hoeft niet per se een drukbezette leerkracht te worden ingezet.’

Uiteindelijk ligt de oplossing volgens Evers niet zozeer in het aantrekken van nieuwe medewerkers, maar in het kritisch bekijken van het huidige takenpakket van leraren. ‘Scholen doen veel aan vernieuwingen van onderwijsconcepten, waar gigantisch veel tijd in zit. Schroef dat nou eens terug en ga terug naar de basis: lesgeven. Dan valt er nog veel ruimte te winnen.’

Ouderschapsverlof

De onderhandelingen voor een cao in het primair onderwijs verliepen een stuk soepeler, met dank aan het Onderwijsakkoord dat in april al was bereikt over het dichten van de loonkloof. Ook over de werkdrukverlaging waren eerder al afspraken gemaakt.

Het door het kabinet uitgetrokken bedrag van 65 miljoen euro zal worden besteed aan de professionalisering van leraren, zodat zij de basisvaardigheden van leerlingen kunnen verbeteren. Teams op school bepalen zelf hoe dit geld het beste tot z’n recht komt, bijvoorbeeld door leerkrachten cursussen aan te bieden.

Een ander belangrijk punt is het ouderschapsverlof. In het primair onderwijs hadden werknemers al recht op betaald ouderschapsverlof, waarbij ze voor 55 procent werden doorbetaald. Een nieuwe wet die per augustus ingaat, bepaalt dat alle Nederlanders recht krijgen op een vergoeding van 70 procent.

Voor medewerkers in het primair onderwijs is dit percentage bijgesteld naar 75 procent. Het geld dat na inwerkingtreding van de wet vrijkomt (uitkeringsinstantie UWV neemt een groot deel van de kosten voor haar rekening) zal onder meer worden besteed aan het verbeteren van de reiskostenvergoeding.

Het akkoord is nog niet officieel: de leden van de vakbonden, de VO-raad en de PO-raad moeten er nog mee instemmen. Hiervoor hebben ze twee weken de tijd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden