‘Nieuwe aanpak trekt meer publiek’

Om een einde te maken aan de versnippering in het gesubsidieerde theater moet elke grote stad in Nederland een eigen stadsgezelschap krijgen....

Dat staat in een stuk dat is ondertekend door elf gezelschappen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Groningen, Arnhem, Eindhoven en Maastricht. Het stuk is bedoeld als ‘leidraad’ voor gesprekken met onder meer het ministerie van OCW en diens adviesorgaan de Raad voor Cultuur over de nieuwe Cultuurnota 2009-2012, waarvan de voorbereiding dit najaar begint. Met hun ‘gespreksnotitie’ reageren de gezelschappen op de verdrukking waarin het gesubsidieerde theater is geraakt. Dat maakt nog maar 15 procent uit van het toneelaanbod op de Nederlandse podia, tegen 85 procent voor het commerciële theater, terwijl het aanbod aan gesubsidieerde voorstellingen de laatste 15 jaar sterk is gegroeid.

In de notitie wordt gepleit voor tenminste acht grote instituten, stadstheaters met vaste ensembles en een duidelijke artistieke signatuur. Behalve uiteraard het maken van theater moeten die instituten ook specifiek taken krijgen. Zo willen de gezelschappen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag een eigen post-academische theateropleiding gaan verzorgen als aanvulling op de toneelscholen.

Een van de ondertekenaars, Toneelgroep Amsterdam (TA), het grootste gesubsidieerde gezelschap van Nederland, groeide sinds 2001 van 45 naar 110 speelbeurten per jaar in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Dat leidde tot een grotere herkenning bij het publiek, meer toeloop tot zo’n honderdduizend bezoekers per seizoen en een betere grote-zaalbezetting tot gemiddeld 85 procent.

Het Nationale Toneel in Den Haag laat een soortgelijke ontwikkeling zien. Beide gezelschappen beschikken binnenkort in hun ‘thuishonken’ over nieuwe vlakke-vloerzalen, waardoor zij de binding met hun stad verder kunnen versterken. ‘Wij hebben met Maria Stuart vijf weken achtereen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag gestaan’, zegt NT-directeur Evert de Jager vandaag in de Volkskrant in een ronde tafelgesprek met vijf collega-theatermakers. De Jager: ‘Je zou zeggen: die zaal krijg je nooit vijf weken vol. Wel dus. Kennelijk brengt deze aanpak van lang op een plek blijven, mensen naar de schouwburg.’ Ook volgens TA-directeur Ivo van Hove is er ‘genoeg publiek’ voor het gesubsidieerde theater in de grote steden. ‘De Nederlandse verplichting om de gezelschappen met hun voorstellingen door het land te laten reizen, heeft geleid tot een versplintering, waaruit eenieder plukt wat hij wil.’

Het nieuwe systeem dat de gezelschapsleiders nu bepleiten, doet denken aan dat in Duitsland, waar de grote stadsgezelschappen één zijn met hun theater.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden