Nieuwbouwwijk financiële strop

Nieuwbouwwijk Vathorst dreigt een grote strop te worden voor de gemeente Amersfoort. Uit een recente brief die de gemeente naar haar accountant stuurde, blijkt dat het bij de ontwikkeling van Vathorst een financieel risico loopt van 270 miljoen euro.

AMSTERDAM - Dat bedrag, ruim de helft van de gehele begroting van de gemeente Amersfoort, is aanzienlijk hoger dan de 95 miljoen euro die tot nu toe in de berichten over Vathorst circuleerde.


Ingeklemd tussen de A1 en de A28 en met een eigen treinstation moesten er tussen 2001 en 2020 gemiddeld 550 woningen per jaar verrijzen in vinexwijk Vathorst. De gemeente zou goed verdienen aan de verkoop van bouwgrond. Nu de huizenprijzen zijn ingestort en de woningmarkt is vastgelopen worden jaarlijks slechts enkele tientallen woningen verkocht.


Amersfoort ontwikkelt Vathorst met woningcorporatie de Alliantie, bouwbedrijf Heijmans, financier Bouwfonds en projectontwikkelaar AM. Die partijen zijn onderling al enige tijd 'in onderhandeling' over de huidige situatie en hoe de rekening moet worden verdeeld. Het weerhield accountant Deloitte er dit voorjaar al van om een handtekening onder de jaarrekening van Amersfoort te zetten. Deloitte wil weten wat de grond nu waard is zodat Amersfoort de verliezen afboekt en opvangt in de begroting.


Maar nu wordt duidelijk dat het niet alleen de grondexploitatie is waarmee de gemeente risico loopt. Vathorst blijkt ook nog 'een kredietfaciliteit' te hebben die een onzekere factor vormt. Het komt erop neer dat Amersfoort tot een bedrag van 175 miljoen euro garant staat voor de helft van alle verliezen die uit de exploitatie van Vathorst zouden kunnen komen.


Volgens een woordvoerder van de gemeente is de kredietfaciliteit 'al in 1998 vastgesteld en geen nieuws'. Maar raadslid Hans van Wegen van Burgerpartij Amersfoort (BAF) valt de 175 miljoen euro wel degelijk rauw op het dak. 'Ik ben dat bedrag nooit in de stukken tegengekomen en heb de burgemeester gevraagd of de gemeenteraad die garantstelling echt heeft goedgekeurd.'


Ook de provincie Utrecht is uitermate kritisch. 'Er zijn meer gemeenten met problemen, maar de situatie in Amersfoort is wel erg uitzonderlijk', zegt Jan de Reuver van de provincie Utrecht. In een recent rapport over de begroting van 2014 schrijft De Reuver dat Amersfoort niet genoeg geld heeft om haar risico's te dekken.


Vorig jaar moest de gemeente Apeldoorn al een geschat verlies van 200 miljoen euro nemen op het grondbedrijf. Experts ramen het totale verlies voor Nederlandse gemeenten sinds het uitbreken van de crisis op zo'n 4,4 miljard euro.


Malaise onder woningbouwers duurt voort


Het aantal failliete woningbouwbedrijven stabiliseert zich op het recordniveau van 2012. Dat blijkt uit cijfers van woningverzekeraar Woningborg. In 2012 registreerde Woningborg 96 failliete woningbouwers, drie keer zo veel als een jaar eerder. Half mei dit jaar stond de teller op 33, geheel in lijn met de ontwikkeling vorig jaar. 'Het zijn vooral de middelgrote en kleine bouwbedrijven die failliet gaan', zegt directeur Rien Smit van Woningborg. 'Zij krijgen geen opdrachten meer en er is geen hoop dat de woningmarkt zich op korte termijn herstelt.' Daarnaast zijn banken volgens Smit zeer terughoudend geworden om bouwbedrijven te financieren.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden