Nieuws Sociale huurwoningen

Nieuwbouw sociale huur blijft sterk achter door stijgende kosten en gebrek aan bouwlocaties

Corporaties bouwen veel minder nieuwe woningen dan ze willen. Door onder meer stijgende bouwkosten, gebrek aan grond en lange toestemmingsprocedures leverden ze vorig jaar niet meer dan 17.300 extra huizen op. Het streven is om jaarlijks 34 duizend nieuwe woningen in gebruik te nemen, bijna het dubbele aantal. Dat blijkt uit onderzoek van Aedes, de belangenvereniging van de sociale woningbouwverenigingen.

Nieuwbouw. Beeld Martijn Beekman

Het kabinet wil het woningtekort met 75 duizend woningen per jaar verminderen. De corporaties moeten daar een belangrijke bijdrage aan leveren. Commerciële projectontwikkelaars klaagden al eerder dat zij het ambitieuze woningbouwplan van minister Ollongren van Binnenlandse Zaken niet halen. De corporaties willen dat de minister hen meer armslag geeft voor nieuwbouw. Niet alleen moeten er snel meer bouwlocaties komen, ook willen de woningbouwverenigingen meer financiële armslag. De stijging van de grond- en bouwprijzen kunnen ze niet verrekenen met een hogere huur.

In en rond de hoofdstad is bouwgrond bijzonder schaars, zegt bijvoorbeeld Egbert de Vries, directeur van de Amsterdamse Federatie van Woningbouwverenigingen. ‘Niet alle gemeenten in de regio doen even hard hun best om plek te vinden voor sociale nieuwbouw. Dan nog is geld een belangrijk knelpunt. Zijn corporaties in staat om, zonder failliet te gaan, hun huren laag te houden, hun woningbezit te verduurzamen en nieuwe woningen te bouwen in een tijd van stijgende kosten voor bouwmaterialen?’

De Eindhovense corporatie Woonbedrijf kampt met vergelijkbare problemen. Om de productie toch op te kunnen schroeven wordt onder meer gewerkt aan een ruilafspraak met woningbouwverenigingen uit de buurt voor bouwgrond en leegstaande gebouwen. Ook wordt getekend aan een eenvoudig te plaatsen modelhuis voor de sociale sector.

Bij de grootste woningbouwvereniging van Groningen, Nijestee, vertelt directeur Pieter Bregman over de problemen met de nieuwbouw in de Grunobuurt. Daar werden 440 woningen gesloopt, als onderdeel van een plan voor de nieuwbouw van 550 woningen. Toen er 250 woningen klaar waren, moest de corporatie de werkzaamheden echter stil leggen.

Verhuurderheffing

De bouwstop wijt Bregman onder andere aan het instellen van een nieuwe belasting voor corporaties, de verhuurderheffing. ‘Wij financieren nieuwbouw met geleend geld. De heffing neemt een hap uit onze inkomsten van anderhalve maand huur per woning. Dus vroeg de bank om een nieuwe zekerheidstelling.’

Ook werden de corporaties wettelijk verplicht zich te concentreren op hun kerntaak; de echte sociale woningbouw. De productie van ‘vrije’ huurwoningen met een middelhoge huur en koopwoningen moest worden overgelaten aan de markt. In de Grunobuurt wilde corporatie Nijestee juist een ‘gemengde wijk’ realiseren met alle drie woningtypen. Bregman: ‘Vrije huur en koop mochten we niet meer zelf bouwen.’

Nu Nijestee in de Grunobuurt de bouw van sociale woningen weer oppakt, wordt de corporatie geconfronteerd met een tekort aan bouwmaterialen, zoals heipalen, en hogere prijzen. Bregman: ‘De kosten gaan omhoog, maar onze inkomsten zijn veel minder. De huurprijzen volgen de inflatie.’

Donderdag riep Aedes-voorzitter Marnix Norder het kabinet en gemeenten op tot maatregelen die de nieuwbouwproductie door corporaties kunnen versnellen. ‘Veel mensen zijn naarstig op zoek naar een betaalbare huurwoning; jaren wachten op een huis is geen uitzondering meer. Dus gemeenten, pak de woningnood aan en zorg voor bouwlocaties.’

Maatregelen

Het ministerie is met provincies en gemeenten in overleg over maatregelen om de bouw te kunnen opvoeren, zoals meer aanbod van bouwgrond en vereenvoudiging van juridische bouwprocedures.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden