Nieuw zwembad? Nee, dank u

Culemborg kan een nieuw zwembad krijgen. Maar lang niet alle inwoners vinden dat een goed idee. Het oude zwembad is toch nog goed genoeg, om niet te zeggen beter?

CULEMBORG - Zwembad De Meer is zeker niet het modernste zwembad van Nederland, met zijn vijf banen brede 25-meterbad en een bescheiden warm peuterpadje. Maar veel Culemborgers zijn er tevreden mee. Nu sluiting dreigt van het 40 jaar oude bad - lichtblauwe tegels onder een met houten latten bekleed plafond) - is er onrust onder de gebruikers.


In veel plaatsen wordt bezuinigd op zwembaden, zo ook in Culemborg. De gemeente heeft besloten ruim twee ton per jaar te korten op de post zwemmen. Die besparing is volgens het stadsbestuur alleen haalbaar door een nieuw bad te bouwen. Dat zou efficiënter zijn.


Bezuinigen door een bestaand, druk bezocht zwembad te vervangen door nieuwbouw: dat gaat er bij veel Culemborgers niet in. Onder de amper 28 duizend inwoners van het Gelderse stadje aan de Lek verzamelde het actiecomité Meerzwemmen 4.300 protesthandtekeningen.


Onder de ondertekenaars is vader Justus van Beek (39), die dertig jaar geleden zelf nog in De Meer heeft leren zwemen. Deze middag kijkt hij vanaf de zijkant toe hoe zijn zoon Huib (6) zijn eerste slagen maakt, behoedzaam bewegend met een bal in het ondiepe water. 'Het ziet er hier toch keurig uit?' zegt hij. 'Dit bad kan nog jaren mee. Een nieuw bad kost bovendien klauwen met geld.'


De gemeente vindt dat De Meer is opgebruikt. Openhouden zou te duur zijn. In plaats van 469 duizend euro per jaar wil Culemborg vanaf volgend jaar nog maar 250 duizend euro per jaar uitgeven aan een zwemvoorziening. In een eerste onderzoek uit 2011 kwam de optie bovendrijven dat nieuwbouw wellicht voordeliger kon zijn vanwege lagere kosten voor energie en onderhoud.


De Culemborgse zwemverenigingen zagen met de aangekondigde bezuiniging De Meer bedreigd. Ze dienden gezamenlijk een plan in voor een nieuwe zwemvoorziening, een zogeheten '2521 Gewoon Zwemmen'-zwembad.


Dat is een 25-meterbad met acht banen, 21 meter breed en verder zonder franje zoals peuterbadjes, whirlpools, glijbanen en sauna's. Het concept komt van de Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB). De bouw van zo'n zwembad kost 'slechts' 5 miljoen euro. De exploitatie wordt volgens de zwemverenigingen veel goedkoper, vooral omdat het nieuwe zwembad grotendeels moet gaan draaien op vrijwilligers.


Het Culemborgse stadsbestuur omarmt het plan van de zwemverenigingen. 'We willen graag een zwemvoorziening behouden voor Culemborg, maar wel voor veel minder geld. Deze duurzame optie met relatief lage onderhoudskosten past binnen ons budget', zegt wethouder Dicky Voordijk (ChristenUnie).


'Hoe naïef kun je zijn: bezuinigen door nieuwbouw', briest Bert van der Kamp. 'Een bouwplan valt altijd duurder uit dan begroot en de gemeente draagt alle financiële risico's. Ook als later blijkt dat het toch niet lukt genoeg vrijwilligers te werven die in het zwembad willen werken.'


Van der Kamp is de motor geworden achter het verzet tegen het nieuwbouwplan. Aan zijn woning in het centrum van de stad hangen al enkele weken vlammende pamfletten. Deze week heeft hij met een groep bezorgde bewoners een brief geschreven aan de commissaris van de koning met het verzoek in te grijpen. Van der Kamp: 'Het oude zwembad is volledig afbetaald en pas gerenoveerd. Als je zou kunnen bezuinigen met de inzet van vrijwilligers, waarom doe je dat dan niet in het oude bad?'


Het stadsbestuur denkt niet dat het voor miljoenen euro's het schip in zal kunnen gaan. 'Daar gaan wij niet van uit', zegt wethouder Voordijk. 'We gaan strak sturen op de bouwkosten. De zwembond gaat de opbouw van een professionele vrijwilligersorganisatie begeleiden.'


De initiatiefnemers van het nieuwe 2521-bad, verenigd in het platform Gebruikers Platform Zwemmend Culemborg, zijn geschrokken van de weerstand. 'Veel tegenstanders kennen ons verhaal niet goed genoeg', zegt hun woordvoerder Martijn Reverda. 'Het nieuwe zwembad wordt veel praktischer, goedkoper te exploiteren en energiezuiniger, onder meer vanwege een isolerende schil. Wij hebben al heel veel aanmeldingen van mensen die er vrijwilliger willen worden. Dit duurzame en toekomstbestendige plan gaat gewoon slagen.'


Reverda is blij dat een meerderheid van de gemeenteraad zich tot nu toe voor de bouw voor het nieuwe bad heeft uitgesproken. Komende donderdag moet de raad de knoop doorhakken.


De ouders die deze ochtend aan de kant zitten in het zwembad zijn er niet gerust op. 'De gemeente moet toch echt rekening houden met deze grote tegenstand', vindt moeder Mirjam Velderman (43). 'Veel ouders met kleine kinderen komen hier vanwege het peuterbad.'


Vader Justus van Beek: 'Laat alsjeblieft dit perfecte zwembad behouden blijven.' Vertederd kijkt hij naar het enthousiaste gepoedel van zijn zoontje in het bad. 'Geef kinderen water, en ze hebben het naar hun zin.'

Alblasserdam 2521

In Alblasserdam opent in september het eerste zwembad volgens het concept '2521 Gewoon Zwemmen'. In die gemeente is al eerder besloten om een 40 jaar oud zwembad te sluiten en door nieuwbouw te vervangen. Hiertegen is geen verzet geweest van de inwoners. In Alblasserdam was bezuinigen niet het uitgangspunt, maar het zoeken naar een oplossing voor een versleten bad, vertelt een woordvoerder. 'Het concept van 2521 - een zwembad zonder toeters en bellen, bleek een betaalbaar alternatief.' Het zwembad heeft er 5,3 miljoen euro gekost. Meer gemeenten die in tijden van bezuinigingen worstelen met oude zwembaden, tonen interesse in dit concept.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden