Nieuw-Zeeland wil voor 2050 alle roofdieren uitroeien

Heksenjacht

Het klinkt tegenstrijdig, maar om de dieren in het wild te beschermen, opent Nieuw-Zeeland een grootschalige heksenjacht op roofdieren. In 2050 moet het land verlost zijn van uitheemse ratten, voskoesoes (een soort buidelrat) en hermelijnen. De roofdieren vormen een bedreiging voor inheemse vogels.

Een jonge possum. Beeld epa

Deze roofdieren kwamen vroeger niet voor in Nieuw-Zeeland. Ze zijn uitgezet of per ongeluk meegenomen. Omdat de oorspronkelijke dieren zich er slecht tegen kunnen verweren, worden ze nu zelf in hun voortbestaan bedreigd. Jaarlijks vallen zo'n 25 miljoen vogels ten prooi aan de roofdieren - ongeveer evenveel vogels als er in Nederland in het wild leven.

Nieuw-Zeeland gaat de dieren bestrijden met vallen, jagers en een gif genaamd '1080' (natriumfluoracetaat). Voor dit gif - oorspronkelijk afkomstig uit planten, maar tegenwoordig vooral kunstmatig geproduceerd - zijn de meeste inheemse soorten immuun, terwijl nieuwkomers sterven als ze het eten. Er moeten naar schatting 30 tot 50 miljoen voskoesoes worden omgelegd, en waarschijnlijk nog een veel groter aantal ratten.

Een 'extreem ambitieus' project, vindt Martijn van de Pol, onderzoeker aan het Nederlands Instituut voor Ecologie. 'Al heeft Nieuw-Zeeland hier wel ervaring mee. In de jaren zestig zijn ze begonnen met soortgelijke projecten op de kleinere eilanden, en die pakten goed uit', vertelt hij. 'Ze werken aan steeds grotere eilanden. Momenteel zijn ze bezig met Stewarteiland, het op twee na grootste eiland van Nieuw-Zeeland.'

Rat
Dit beruchte knaagdier is als verstekeling met de eerste Maori vanuit Polynesië naar Nieuw-Zeeland gevaren. Zijn komst leidde daar tot het uitsterven van diverse zeevogels. Ook nu reist de rat geregeld met schepen mee.
Possum
De voskoeskoe, het Australische verre neefje van de Amerikaanse buidelrat, is rond 1850 naar Nieuw-Zeeland gebracht voor de bontindustrie. Nu wil Nieuw-Zeeland van ze af, want ze verspreiden ziekten, jagen op vogeleieren en vreten inheemse planten aan. Gelukkig planten zij zich niet snel voort.
Stoat
De hermelijn is in Nieuw-Zeeland uitgezet om de konijnenpopulatie in toom te houden. Nu vormen zij zelf een probleem met hun snelle voortplanting en hun jacht op bodemvogels die zich slecht tegen het roofdier kunnen weren.

Het hele land van roofdieren ontdoen is andere koek, meent Van de Pol, want Nieuw-Zeeland is honderd keer zo groot als Stewart­eiland. 'Technisch gezien is het misschien wel mogelijk, maar het kost veel geld en tijd.'

De grootste uitdaging zullen de ratten zijn. 'Die komen niet voor niets op elk werelddeel voor. Ze reizen stiekem mee op schepen en planten zich snel voort', zegt Van de Pol. Als de uitroeiing slaagt, zal er daarna dus continu geïnvesteerd moeten worden in het weghouden van de dieren. Toch staat hij achter het plan. 'Het verwijderen van roofdieren kan weliswaar de ecologische balans verstoren, maar uit de kleinere projecten is gebleken dat het in het algemeen een zeer positief effect heeft op de inheemse fauna. Op de plekken die roofdiervrij zijn gemaakt, deden soorten als de kiwi het ineens stukken beter.'

Jeff Harvey, bijzonder hoog­leraar natuurbeheer aan de VU, onderschrijft deze visie. 'Als er niet met deze roofdieren wordt afgerekend, is de toekomst van veel vogelsoorten ernstig in gevaar.' Ook natuurbeschermingsorganisatie WNF schaart zich achter het Nieuw-Zeelandse besluit. 'Heel bijzondere diersoorten die er van nature voorkomen, zijn in het nauw gekomen door ratten en ander ongedierte. Daarom steunen we het plan van de overheid', aldus een woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.