Nieuw vak: ontdekken wie porno kijkt

Vanwege de almaar digitaler wordende samenleving, krijgen bedrijven behoefte aan particuliere speurders...

Het is niet zoals in een politieserie, maar spannend klinkt het wel: een opleiding tot particulier digitaal rechercheur. Digitale rechercheurs sporen mensen op achter IP-adressen, halen gewiste bestanden tevoorschijn, ontdekken wie op de werkplek stiekem porno bekijkt, moeten hackers en virusverspreiders buiten de deur van het bedrijf houden en het in- en uitgaande internetverkeer van een onderneming controleren.

De ROC-ASA in Amsterdam begon dit schooljaar met zo’n opleiding op mbo-niveau. Studenten krijgen colleges over het opzetten, onderhouden en controleren van een netwerk. Ze krijgen Engels en Nederlands, en juridische vakken. ‘Als digitale rechercheurs overtredingen hebben geconstateerd, moeten ze de bevindingen ook zien te verwerken tot rechtmatig verkregen bewijs’, legt teamleider Ries Vermeulen uit. ‘Als de bewijsvoering niet klopt, is er geen zaak.’

Over vier jaar moeten de eerste veertien particuliere digitale rechercheurs in Amsterdam afzwaaien, maar erg hard trekken de studenten er nog niet aan. Tijdens de les even autoracen op de laptop, of msn’en en e-mailen met vrienden, het is heel gewoon. Drie leerlingen komen zonder blikken of blozen een kwartier te laat binnen. Niemand kijkt ervan op.

Ook ICT-docent John Huiberts ligt er niet wakker van. ‘Niet erg. Onze leerlingen zijn oud en wijs genoeg om zelf te beslissen over hun studietijd. Zolang ze alle toetsen halen en minimaal 80 procent aanwezig zijn bij de colleges, hebben ze van ons niets te vrezen.’

Johan Siezenga is een van de studenten. Hij betwijfelt of alle veertien straks zullen slagen. ‘Het komt nooit voor dat we met z’n veertienen in een lokaal aanwezig zijn’, zegt hij, terwijl hij via de laptop zijn computer thuis raadpleegt.

‘Meestal zijn we met een stuk of acht, de rest komt niet opdagen. De opleiding is nog niet helemaal zoals die zou moeten zijn. Dat merk je. Het is voor ons en voor de docenten nog aftasten, we moeten onze draai nog zien te vinden.’

Siezenga volgde een ICT-opleiding voordat hij aan deze studie begon. Hij wil in de voetsporen treden van zijn vader, die digitaal rechercheur bij de politie is. Voor Marlo Hokke uit Julianadorp is het nog niet zo ver. ‘Ik heb niet zoveel met de politierechercheurs, en zij waarschijnlijk ook niet met mij’, meent hij. ‘Maar een opleiding voor digitaal rechercheur zag ik wel zitten. Als je in dit vak uitblinkt, is er volgens mij veel geld in te verdienen, en dan met name in het buitenland. Alleen de vakken gymnastiek en maatschappijleer liggen me niet zo.’

De opleiding tot particulier digitaal rechercheur is niet nieuw. In 2004 ging er in Utrecht al een van start, mede op initiatief van het bedrijfsleven. ‘Met de opkomende digitaliserende maatschappij ontstaat er vraag naar een nieuw soort banen, waaronder deze’, zegt Hans Blankendaal van kenniscentrum Ecabo, een van de initiatiefnemers. ‘Omdat er nu relatief weinig vraag is naar digitaal rechercheurs beginnen we kleinschalig. In de toekomst zal de vraag zeker toenemen en zal ook het aantal studenten groeien.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden