Nieuw seizoen Van God Los: het beste wat Nederlandse televisie heeft voortgebracht

Het is nog maar een paar dagen geleden dat de Volkskrant, bij monde van een tienkoppige jury van experts, de tien beste dramaseries van eigen bodem presenteerde, maar ik vrees dat de hele exercitie opnieuw moet.

Maandagavond zag ik op NPO 3 een uur televisie dat met gemak kan worden toegevoegd aan het beste wat het medium ooit in Nederland heeft voortgebracht. Het was spannend, grappig, ontroerend, gestileerd tot in de details, narratief zeer origineel, weergaloos geacteerd en fraai gefilmd, met lange bewegende shots die minuten lang duurden.

Ik heb het over de eerste aflevering van het vierde seizoen Van God Los, waarvan elke episode een gedeeltelijk waargebeurd verhaal over een misdrijf vertelt, telkens met geheel nieuwe cast en crew. De regie is dit keer in handen van Michiel ten Horn (Aanmodderfakker) en het scenario is van Reint Schölvinck. Hoofdrollen zijn er voor Henry van Loon en Martin van Waardenberg.

Het verhaal begint op de verjaardag van Charlie, een stille jongen die zich op zijn kamer aan het aftrekken is terwijl in de tuin vrienden en familie zijn feestje vieren. Het kleine neefje wordt gevraagd om Charlie te halen en betrapt hem. Onderwijl zweeft de camera om het huis en door de tuin, in één lang prachtig shot.

Het neefje probeert de volwassenen op het feest te vertellen wat hij net zag, maar niemand luistert. Tot hij op een tafel gaat staan en zich schreeuwend verspreekt: 'Charlie zat aan m'n pik!' Het hele feest valt stil en dan komt Charlie het huis uit. Het beeld wordt zwart en er volgt een sprong in de tijd.

Martin van Waardenberg en Henry van Loon.

Meer van het verhaal zal ik niet verklappen, maar wat ik wel kan zeggen: het blijft niet bij die ene tijdssprong. Telkens wordt een paar jaar of maanden overgeslagen, waardoor elke scène als een nieuwe openingsscène aanvoelt en er een enorme vaart in zit.

Werkelijk ingenieus is hoe de expositie - de informatie die een kijker nodig heeft om het verhaal te begrijpen - volledig naturel in het script is verwerkt. Veel scenaristen hebben de neiging hun personages allerlei feiten of emoties te laten zeggen die ze op zo'n moment nooit zouden uitspreken. Schölvinck niet. Hij beheerst de kunst van het weglaten. Alle pijn is verstopt tussen de regels (en de tijdssprongen). En raakt daardoor des te meer.

Door de opgeknipte chronologie verslapt de aandacht geen moment tijdens 'Beverman & Zn', zoals de aflevering heet, vernoemd naar het dakbedekkersbedrijf van vader en zoon Beverman, die een destructieve relatie hebben. Vader de vuilbekkende manipulatieve grapjas, zoon Charlie de onzekere slapjanus.

Er zitten subtiele verwijzingen naar de films van Tarantino en de Coen-broers in, onder meer in een heerlijk ongemakkelijke dialoog op een bowlingbaan, en toch hebben Ten Horn en Schölvinck een geheel eigen toon getroffen. Zwarte humor en true crime in het mkb in Zuid-Holland - gaat dat zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden