Nieuw land?

Technisch en financieel lijkt de aanleg van een strook land voor de kust bij Den Haag haalbaar. Daarop kunnen kan na 2010 woningen en kassen gebouwd worden....

E. Onnes-Fruitema, kunsthistorica en Mesdag-kenner: 'Hendrik Willem Mesdag schilderde zijn beroemde panorama in 1881 op het Seinpostduin. Het was een soort protest tegen de bouw van villa's op de plaats van dat duin. Hij stond ten zuiden van het Kurhaus, net achter het paviljoen Von Wied. De Kustlocatie zou zeker in het panorama Mesdag vallen. Hij zou absoluut tegen de bouw van een stad in zee zijn geweest. Dat durf ik wel te zeggen. Hij zou zich verzetten tegen de aantasting van de natuur en het ongerepte.'

W. Gambon, deputy manager museum Panorama Mesdag: 'Het panorama dat verdwijnt, blijft bij ons bestaan. Als het nieuwe eiland voltooid is, is dat misschien gelegenheid voor een nieuwe tentoonstelling. Dat is een leuk idee.'

Robert Abels, general manager hotel Atlantic in Kijkduin: 'Wij in Kijkduin staan op het standpunt dat een kustlocatie een verrijking van het toeristisch aanbod kan betekenen. We houden het bestaande strand en krijgen er het nieuwe strand bij. Over het bestaande strand moet natuurlijk geen snelweg worden getrokken of tuinbouw worden toegestaan. Als de toeristische functie honderd procent blijft, gaan wij in Kijkduin niet dwarsliggen.

'Natuurlijk staan wij voor een herijking van ons toeristisch produkt. De vraag is echter of het produkt onverkoopbaar wordt. Ik geloof het niet.'

Marc Janssen, stichting Duinbehoud: 'Het Westland wordt aan de zeezijde dichtgetimmerd. De aanleg van de Kustlocatie zal direct ten koste gaan van de bestaande, beschermde natuurgebieden langs de kust. Door de Kustlocatie komen deze gebieden geïsoleerd te liggen ten opzichte van de zee. De invloed van stuivend zand en zoute zeewind zal wegvallen, waardoor de kwaliteit van flora en fauna snel achteruit gaat. Van waardevolle natuur zoals die nu nog te vinden is langs de kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen zal geen sprake meer zijn.

'Het zal tevens ten koste gaan van de leefbaarheid van het Westland en delen van Den Haag. Het zal vele nieuwe verkeersstromen op gang brengen, waarvoor ook nieuwe wegen nodig zijn.'

Gert Jan Klein, stuurman bij de Zeeverkennersgroep Baron van Pallandt in Scheveningen: 'Aan een binnenmeer langs de oude kust hebben wij niks, als die alleen over open zee te bereiken is. De zee opgaan met onze boten zou onverantwoordelijk zijn. Het is een misverstand dat wij op zee zeilen. Wij zeilen op de binnenwateren, in stalen vletten van vijf meter. Misschien kan het meer worden aangesloten aan de binnenwateren, dat zou wat zijn. Maar wat kosten daar de ligplaaten dan?'

Michiel van der Mast, hoofdconservator Haags Historisch Museum: 'De Haagse kustlijn heeft zich op natuurlijke wijze gevormd. Sindsdien zijn alleen kleine ingrepen gedaan om afkalving tegen te gaan. Ik ken geen plannen om de zee zo verregaand te bedwingen als dit plan. Behalve misschien, meer literair gesproken, het bouwen van de Scheveningse pier.

'Over een pier kun je een eindje de zee in lopen. De aantrekkingskracht van het over de zee lopen - en dan vergeet ik even de bijbelse context - komt ook nu weer heel sterk naar voren.

'Bouwen in open zee is het laatste spektakelstuk dat je nog kunt verzinnen. In Nederland is men niet verder gekomen dan het winnen van land in een binnenzee, de voormalige Zuiderzee. Zolang Nederland bestaat is er aan waterwerken gebouwd. Als de werken gereed zijn, zoals bijvoorbeeld in de Haarlemmermeer, beschouwt iedereen het nieuwe landschap weer als volkomen natuurlijk.'

Harrie Jekkers, zanger van 'Oh-Oh-Oh Den Haag, mooie stad achter de Duinen', is niet te bereiken vanwege voorbereidingen op zijn optreden in het Haagse theater Pepijn. De voorstellingen zijn volledig uitverkocht.

Martijn Drenth, internationaal zeesurfer: 'Aan de ene kant ben ik bang voor onze golven. Dat eiland kan onze perfecte break wegvagen. Aan de andere kant kan de zandwining en de bankvorming juist weer gode golven geven.'

Michael de Kuiper, bedrijfsleider pannekoekhuis De Seinpost in Scheveningen: 'Wat blijft over van Kijkduin als badplaats? Wat blijft over van onze broodwinning? We hebben altijd hard gewerkt en nu komen we achter een stuk land en een hap slap zout water te zitten. Bij mooi weer rijdt iedereen straks door naar zee.'

Marc van den Eerenbeemt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.