Nieuw kabinet van Simitis krijgt minder speelruimte

De meeste ministers uit het Griekse kabinet hebben zondagavond lange tijd gedacht dat zij maandag hun bureaus moesten ontruimen. De socialisten wisten aan de macht te blijven, maar hun machtsbasis is een stuk smaller geworden....

Toen een zichtbaar opgeluchte premier Kostas Simitis zondagnacht tegen tweeën zijn gezicht vertoonde aan de internationale pers had hij een volzin klaar die op de Griekse televisie werd uitgezonden. Het belang van zijn overwinning was vele malen groter dan de cijfers toonden, sprak de leider van de Pasok.

Maar gezien het uiterst geringe verschil waarmee Simitis de verkiezingen van zondag won, is dat belang al gauw stukken groter. De premier heeft de stembusgang gewonnen met een verschil van 1 procent, ongekend klein dus. Door het verkiezingssysteem krijgt Pasok 33 zetels meer dan de oppositionele Nieuwe Democratie (ND) van Kostas Karamanlis.

Toch hoeft deze helemaal niet ontevreden te zijn. Immers, Nieuwe Democratie redde het op het nippertje niet. Karamanlis riep zichzelf dan ook uit tot morele winnaar van de slag om de kiezersgunst. Zijn positie binnen zijn partij lijkt onbedreigd. Populaire tegenstrevers als Dora Bakoyanni - de invloedrijke dochter van oud-premier Mitsotakis - of de Atheense burgemeester Avramopoulos zullen Karamanlis voorlopig niet proberen te wippen.

De betrekkelijk jonge jurist (Karamanlis is 44) is tijdens de campagne gegroeid in zijn rol. Hij werd eerst afgeschilderd als een stuntelende nieuwkomer die het leiderschap van de partij uitsluitend te danken had aan wijlen zijn oom president Konstantinos Karamanlis en aan de rechtse vleugel van de achterban. Dat stigma heeft hij kunnen afschudden.

Zijn optreden op de grote slotbijeenkomst van ND donderdag in het stadion maakte indruk. Karamanlis is erin geslaagd de eenheid in zijn partij te versterken. Hij kan wijzen op de zetelwinst die zijn partij heeft geboekt: ND ging van 103 zetels naar 125.

Daarom heeft premier Simitis het sinds zondag een stuk moeilijker gekregen. Sommige waarnemers zeggen zelfs dat de stemmers niet zozeer Pasok hebben gesteund maar Simitis zelf. En dat kan ertoe leiden dat de meer radicale elementen in de partij zich tegen hem zullen keren.

Dat zou niet de eerste keer zijn. Simitis moest vaak meemaken dat de oude Pasok-parlementariërs tegen zijn hervormingsvoorstellen waren. Sommige waarnemers zeggen echter dat de oude populisten uit de tijd van Andreas Papandreou nu definitief op hun retour zijn.

Simitis kan bogen op successen op economisch en buitenlands politiek gebied. Hij is erin geslaagd de economie zodanig te hervormen dat zijn land in juni hoogstwaarschijnlijk wordt toegelaten tot de Economische en Monetaire Unie. Hij en zijn minister van Buitenlandse Zaken Georgios Papandreou zijn erin geslaagd een zekere ontspanning met buurland Turkije te creëren.

Griekenland gaf zijn verzet - toegegeven, onder druk van de andere EU-landen - tegen de Turkse EU-kandidatuur op. Maar daarbij heeft de Griekse diplomatie ook garen gesponnen, want de problemen die het land heeft met Turkije over Cyprus en de Egeïsche Zee zijn nu ook problemen van de EU geworden.

Simitis zal nu onder druk van de verkiezingsuitslag meer aandacht moeten besteden aan de binnenlandse problemen. Dat hebben de kiezers hem duidelijk gemaakt. Het nieuwe kabinet zal de problemen moeten aanpakken in de gezondheidszorg, de sociale zekerheid en in het onderwijs.

Simitis lijkt met dat laatste te beginnen. Maandag werd in Athene gezegd dat hij de luidruchtige, maar zeker niet onbekwame oud-minister Theodoros Pangalos van Buitenlandse Zaken zal benoemen tot de nieuwe minister van Onderwijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden