Nieuw bestand krijgt geen kans in Bosnië

Pogingen van de Verenigde Naties de strijdende partijen in Bosnië-Herzegowina over te halen tot een bestandsverlenging zijn dit weekeinde mislukt....

REUTER; AFP

Reuter, AFP

PALE/SARAJEVO

VN-diplomaten hebben nu de hoop gevestigd op een niet-aanvalspact tussen de Bosnische Serviërs en de Moslim-Kroatische federatie, dat het gevaar van het volledig oplaaien van de gevechten moet afwenden.

De speciale VN-gezant in het voormalige Joegoslavië, Yasushi Akashi, zag gisteravond geen kans de Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic over te halen het bestand te verlengen. Eerder op de dag had de door Moslims gedomineerde regering in Sarajevo al laten weten niet bereid te zijn tot het verlengen van het staakt-het-vuren.

Dit bestandsakkoord ging op 1 januari voor vier maanden in. De partijen zouden die periode benutten om tot een politieke oplossing van het conflict te komen. Maar de afgelopen weken is het bestand veelvuldig geschonden en lijkt een oplossing verder weg dan ooit.

VN-woordvoerders suggereerden vóór Akashi's bezoek aan Sarajevo en Pale dat de partijen een tijdelijk non-agressieverdrag zouden sluiten. 'We zouden wellicht kunnen komen tot een belofte van beide partijen geen vijandelijke actie te ondernemen. Dat zou een soort adempauze scheppen, waarin de Contactgroep met nieuwe ideeën kan komen', aldus een VN-zegsman in Sarajevo. Akashi liet zich gisteren nog niet uit over een pact.

Karadzic zei in het Bosnisch-Servische bolwerk Pale bij Sarajevo dat zijn 'regering' een permanent bestand verkiest boven een tijdelijk staakt-het-vuren. Dit is een oud standpunt van de Bosnische Serviërs, dat door de Moslims wordt uitgelegd als een 'bevriezing van de bestaande situatie', dat wil zeggen een opdeling van Bosnië-Herzegowina in het voordeel van de Serviërs, die circa 70 procent van het grondgebied in handen hebben.

Opmerkelijk was dat Karadzic gisteren de acceptatie van een bestand verbond aan de opheffing van het economisch embargo tegen Servië en Montenegro. De verhouding tussen de Bosnische Serviërs en moederland Servië is sterk bekoeld, nadat de Servische president vorig jaar de banden met de volksgenoten in Bosnië verbrak om hen te dwingen het vredesplan van de Contactgroep te ondertekenen.

Karadzic zei nu dat de Bosnische Serviërs bereid zijn te spreken over een tijdelijk bestand, mits tegemoet wordt gekomen aan bepaalde eisen. Die komen erop neer dat wanneer er geen sprake is van oorlog er ook geen sprake mag zijn van sancties 'tegen Joegoslavië en de Servische Republiek' (in Bosnië). Akashi antwoordde hierop dat de Veiligheidsraad beslist over het opheffen van de sancties.

De Bosnische premier Silajdzic herhaalde gisteren het standpunt van zijn regering dat het bestand alleen kan worden verlengd, wanneer de Bosnische Serviërs het vredesplan van de Contactgroep aanvaarden. De Moslims hebben dit plan ondertekend.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden