Nieuw asfalt op de A2 biedt files meer ruimte

Demissionair minister Eurlings opende deze week extra rijstroken op de A2 bij Abcoude. Veel nieuw asfalt. Maar helpt het tegen files?...

Door Gerard Reijn

Als je op de A2 rijdt, rij je niet rechtstreeks naar de file. Of naar een knorrige baas. Aletta van Aalst, architect en een van de mensen die de A2 een eigen ‘identiteit’ hebben gegeven, zou graag wat meer verbeeldingskracht zien. ‘Als je op de A2 rijdt, ga je naar het zuiden, net als de trekvogels. Of naar het noorden, net als terugkerende trekvogels. Die associatie met de vogeltrek, met dat gevoel van op reis gaan, die hebben we in het hele ontwerp van de weg tot uitdrukking willen brengen.’

Het is meteen te zien als je Amsterdam maar net uit bent. De nieuwe geluidsschermen bij Abcoude zijn van zakelijk beton, maar met een reliëf van trekvogels, een motief geënt op Esscher. Sommigen zien ze vliegen, die vogels. ‘Als je met een snelheid van precies 100 kilometer rijdt, vliegen ze met je mee’, weet een woordvoerder van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Van Aalst moet daar hartelijk om lachen. Hoewel, je weet maar nooit: ‘Het is een intrigerend motief, en dan kan illusie veel doen.’

De A2, de belangrijkste noordzuidverbinding van ons land, is nu nog vooral de langste bouwput van Nederland. Al jaren slalomt de vertwijfelde automobilist tussen de gele strepen, om de zich steeds verplaatsende bouwwerkzaamheden heen. Het lijkt om moedeloos van te worden, het houdt nooit op.

Maar het houdt wel een keer op. Misschien was het om dat te verduidelijken toen verkeersminister Camiel Eurlings deze week een kleine plechtigheid maakte van de opening van een minuscuul stukje uitgebreide snelweg van Abcoude naar knooppunt Holendrecht. De automobilist kan zich daar sinds dinsdag drie kilometer lang vergapen aan vijf rijstroken zwart asfalt met witte belijning, twee meer dan voorheen.

Nog maar een paar maanden en de hele weg van Amsterdam naar Utrecht ligt er zo bij. Eind 2011 moet de weg van Amsterdam tot voorbij Maastricht één groot gestroomlijnd en verbreed autofeest zijn. Het project heeft meer dan 3 miljard gekost. Van de 212 kilometer weg is dan bijna de helft verbreed.

Identiteit
De A2 wordt een van de eerste snelwegen met een eigen ‘identiteit’, daarvoor zorgen architecten als Aletta van Aalst. Tunnels en viaducten worden in één stijl vormgegeven. De verlichting wordt regelbaar, zodat ze in de stille uren op een zacht pitje kan. Ook verkeerstechnisch krijgt de weg een apart karakter: op drie plaatsen (Eindhoven, Den Bosch, Utrecht) wordt het lokale verkeer gescheiden van het doorgaande verkeer.

Het gaat er natuurlijk vooral om dat de eeuwige files verdwijnen. Een paar kilometer van de plek waar minister Eurlings zijn stukje prachtweg opende, ziet Gerlof Jager, al 25 jaar vrachtwagenchauffeur, het welwillend aan. Voor iemand als hij is het bijna uniek dat hij niet klaagt over de files. ‘Je moet gewoon zorgen dat je voor de file over bent.’ Dat ze door de wegverbreding zullen verdwijnen, gelooft hij niet. ‘Die files zullen zich gewoon verplaatsen.’

Restaurantmanager Daan Delpeut van Van der Valk-hotel Breukelen is blij met de wegverbreding, dat zeker. De uitbreiding van het hotel – 95 extra kamers plus vergaderzalen – waaraan nu wordt gewerkt, heeft weliswaar niets met de verbreding te maken, ‘maar het werkt ook niet tegen’. Overigens gelooft ook hij niet dat de files verdwijnen. ‘Die auto’s gaan straks sneller naar Amsterdam, maar moeten er dan toch in, zou je denken.’

Uit de Milieu Effect Rapportage die in 2005 voor de verbreding van Amsterdam-Utrecht werd gemaakt, springt dat beeld inderdaad naar voren: de A2 kan het verkeer wel aan, maar op omliggende wegen zal de situatie verslechteren. Mogelijk is het rapport nog te optimistisch. Zo wordt er nog in verondersteld dat de kilometerheffing wordt ingevoerd, en dat zal voorlopig niet gebeuren. Dat maakt verschil: de kilometerheffing zou de filedruk met 40 procent kunnen doen afnemen.

Vaak komen prognoses niet uit. Midden jaren negentig werd voor een deel van het traject Amsterdam-Utrecht besloten de weg tot acht rijstroken te verbreden. Nog voor het werk was begonnen, bleek die prognose achterhaald en moest er een rijbaan bij.

Hoogleraar ruimtelijke economie Erik Verhoef is sceptisch over het effect van nieuw asfalt op files. Op de korte termijn gebeurt er dit: ‘Mensen die zich nu nog laten ontmoedigen om in de spits de weg op te gaan, zullen dat wel weer doen zodra de file korter wordt.’ Dat lijkt zich nu te manifesteren: sinds de drie kilometer nieuwe weg bij Abcoude werd geopend, staat er dagelijks een file van 15 kilometer voor het tracé. Ook op de langere termijn neigt de file ertoe zichzelf te herstellen, zegt Verhoef. ‘Als de files korter worden, gaan mensen verder van hun werk wonen en dus meer rijden.’

Maar Verhoef wil niet alleen zwartkijker zijn. Het is niet eerder voorgekomen dat een hele weg wordt aangepakt, en dat is aanzienlijk effectiever dan de oude methode van knelpunten opruimen. Bij Eindhoven en Den Bosch zijn de resultaten al te zien. Een woordvoerder van de ANWB: ‘De files bij die twee steden zijn bijna verdwenen. Er staat alleen nog een file als er een incident is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden