Nietsnut

In mijn vriendenkring bevinden zich tien genieën. Dat is niet veel. U kent er vast meer. Tegenwoordig is een genie niets bijzonders meer....

Eenieder mag zich in deze tijd genie noemen. Ik wil niet beweren dat je genie kunt zijn zonder talent. Maar het talent om genie te worden bestaat vooral uit de wíl om het te worden. Ieder van ons heeft die wil ergens verborgen. Vandaar dat het aantal genieën groeiende is.

Persoonlijk zou ik het gemakkelijk kunnen worden, maar ik zie ervan af. Ik begrijp niet hoe je schaamteloos als genie door het leven kunt gaan. Als exhibitionisten gooien ze hun geniale eigenschappen naar buiten. Regenjas open: kijk eens hoe knap ik ben.

Buiten de regenjas is er de bewondering. Als genie beschik je niet zozeer over het talent om te bewonderen, alswel over het talent om bewonderd te worden. Hoe ze het doen, weet ik niet, maar die tien genieën om mij heen dwingen stuk voor stuk bewondering af met niets. Met uitsluitend lucht weten ze die bewondering te oogsten. Op zichzelf knap. Met minimale middelen weten ze een maximaal effect te sorteren. Maar het ís niets en het blíjft niets. Toch roepen vrienden en familieleden dat het genieën zijn.

Het gaat als bij de geldontwaarding. Wat twintig jaar geleden een gulden was, is nu een tientje. Als je het woord tientje vervangt door gulden, dan is er niets veranderd. Uitsluitend woorden veranderen. Het aantal ware genieën is net zo groot als twintig jaar geleden.

Al heel lang bevinden zich onder duizend inwoners zeg vijf genieën, tien criminelen, twintig kunstenaars, vijftig homoseksuelen, dertig helden, dertig opsporingsambtenaren, driehonderd nietsnutten.

Elke bevolkingsgroep heeft een functie. De criminelen hebben de taak de opsporingsambtenaren aan het werk te houden, de kunstenaars om de rest van de bevolking te inspireren, te irriteren of in ieder geval om de geesten geprikkeld te houden. Er bestaat geen volk zonder kunstenaars, geen volk zonder criminelen, en geen volk zonder dienders.

Na tienduizenden jaren evolutie hebben de promillages elkaar min of meer gevonden: vijfhonderd promille vrouwen, vijf promille genieën.

Het evenwicht in de maatschappij heeft iets weg van een ecosysteem: plantje zus helpt vlinder zo. Onnoemelijk veel opzetjes van diensten en wederdiensten. Bij geboorte rust de plicht op ieders schouders om de statistieken in stand te houden. En merkwaardigerwijs doen we dat nog ook.

Blijft natuurlijk de vraag wat de functie is van de nietsnutten. De nietsnutten kun je naar mijn mening zien als de neutronen in de kern van een atoom. Ze zorgen ervoor dat geladen deeltjes bij elkaar blijven. Ze zijn de bindende factor. Een maatschappij met alleen maar genieën zou onmiddellijk uit elkaar vallen.

De functie van nietsnutten is er een die mij persoonlijk aantrekt. Ze moeten er zijn, net als de tandartsen en de fietsenmakers. En bijkomend voordeel: je hoeft er niet bijzonder veel voor te doen om het te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden