Niets erger voor een onderzoek dan een lek

Al jaren maakt de Amsterdamse politie zich zorgen over hoe vertrouwelijke informatie haar weg vindt naar de onderwereld. De arrestatie van een rechercheur kan een doorbraak betekenen....

Het is al jaren een doorn in het oog van de Nederlandse opsporingsautoriteiten: vertrouwelijke politie-informatie over de georganiseerde misdaad in de handen van diezelfde georganiseerde misdaad. Hoe vaak het precies voorkomt is niet bekend, maar vooral de Amsterdamse onderwereld heeft er een handje van om gevoelige informatie over onderzoeken van de politie in handen te krijgen.

In de hoofdstad breken ze zich er al jaren het hoofd over. Hoe kon het bijvoorbeeld gebeuren dat uiterst vertrouwelijke informatie over liquidaties van de topcriminelen Jan Femer en Sam Klepper in handen kwam van de onderwereld? Het ging hierbij niet alleen om politieanalyses over de dodelijke vete in de Amsterdamse onderwereld, maar ook om transcripties van afgeluisterde telefoongesprekken, adresgegevens en uiterst vertrouwelijke gegevens over politie-informanten. De Rijksrecherche deed er in 2004 uitgebreid onderzoek naar, maar kwam niet tot een oplossing.

De in 2004 geliquideerde vastgoedmagnaat Endstra heeft zich tegenover intimi regelmatig beklaagd over het feit dat verklaringen die hij tegenover de politie heeft afgelegd, bijna regelrecht in handen van criminelen terechtkwamen. De doodsbange Endstra, die in 2003 bijna negen maanden sprak met de politie maar uiteindelijk geen aangifte van afpersing en bedreiging durfde te doen, wilde weten hoe dat kon gebeuren.

De arrestatie van een 49-jarige rechercheur van de Nationale Recherche, zou wel eens de doorbraak kunnen zijn waarop ze in Amsterdam en omstreken al jaren hopen. De man maakte carrière bij de centrale recherche in de hoofdstad, de eenheid waar voor de oprichting van de Nationale Recherche heel veel onderzoeken naar de georganiseerde misdaad werden gedaan. Meerdere bronnen bevestigen dat hij betrokken was of op de hoogte was van de gevoelig liggende onderzoeken naar de top van de Amsterdamse onderwereld.

De verdachte rechercheur was bijvoorbeeld nauw betrokken bij het City Peaks-onderzoek uit 1996 naar Heineken-ontvoerders Cor van Hout en Willem Holleeder. De laatste ontsprong de dans en werd niet vervolgd voor drugshandel maar de in 2003 geliquideerde Van Hout werd voor hetzelfde vergrijp veroordeeld tot drieënhalf jaar cel.

Bij dit soort onderzoek naar wat door het Openbaar Ministerie als de top van de Nederlandse georganiseerde misdaad wordt gezien, wordt vaak vertrouwelijke informatie gebruikt. Gegevens van informanten die weten wie met wie samenwerkt en waar gezocht moet worden. En daar gaat het de onderwereld om: wie doorbreekt de ongeschreven code van stilzwijgen?

Een bijkomend voordeel is dat het regelmatig onderscheppen van vertrouwelijke politie-informatie zeer afschrikwekkend werkt voor mensen die wel een boekje open zouden kunnen doen over de georganiseerde misdaad. Ieder corruptiegeval leert potentiële verklikkers dat ze hun leven niet zeker zijn.

Dat bemoeilijkt het werk van de politie aanzienlijk. Het feit dat vastgoedbaron Willem Endstra met de politie sprak, geen aangifte durfde te doen maar toch werd doodgeschoten, is wat dat betreft het meest schrijnende voorbeeld van de afgelopen jaren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden