'Niet weer met zeven man één toilet'

Hij maakt een dikke kans om de schaatstrainer van het jaar te worden. Voor de laatste bewijzen van zijn klasse moet hij zijn marathonjongens voorbereiden op het zwaarste langebaantoernooi van het jaar: de WK afstanden in Inzell. Maar Jillert Anema (55) liet dinsdagmiddag de ijstraining op Thialf schieten om te onderhandelen over de toekomst van de equipe die de voorbije winter een begrip is geworden in schaatsland: de BAM-ploeg.


'Ik heb een vervanger moeten bellen, omdat de bespreking in Zwolle met het management van BAM van groot belang was. Wij hebben Jos Vaessen erbij gevraagd, de man die ooit betrokken was bij de opzet van de Sanexploeg van Rintje Ritsma. Dat was 1995. Toen was ik er ook al bij. Vaessen is een topper. Ik heb hem gebeld en gezegd: Jos, wil je helpen, want we zitten in de penarie. We komen er niet uit. Zou jij voor ons die gesprekken willen doen?'


Volgens de berichten van afgelopen dagen zijn Anema en BAM komende winter twee verschillende entiteiten. Het doet de onvermoeibare trainer, die op verschillende borden schaakt, zichtbaar pijn. 'We zijn vier jaar op rij het marathonteam van het jaar geworden. We hadden Renault, Univé en BAM als sponsors, dat zijn A-merken. Eerst werd gesteld, als jullie stoppen, dan stoppen wij ook. Dat is gelukkig niet gebeurd. Ze gaan door. Alleen wij stoppen ook niet. Wij hebben een ideaal.'


Het ideaal is om met een marathonvoorbereiding tot de Olympische Winterspelen van Sotsji te geraken en daar op de langebaannummers 5 kilometer, 10 kilometer of ploegachtervolging een medaille te winnen. De ploeg van Anema, dit jaar versterkt met de olympisch kampioen van 2006, Bob de Jong, is daartoe in staat, meent de Friese trainer die in de lunchpauze van zijn werk in het ziekenhuis van Heerenveen een broodje wegkauwt en de pers bijpraat.


'Twee dingen zijn voor ons niet inwisselbaar. Wij willen allereerst betere faciliteiten. Ik wil niet weer met zeven man in een huisje met één toilet en één douche. Ik kwam dit jaar op de Weissensee en riep na een kwartiertje de jongens bij elkaar. Wij winnen hier niks, zei ik. De omgeving beïnvloedt de sfeer. Omdat we in een waardeloze omgeving zaten, kreeg je een waardeloze sfeer. Je krijgt een verliezersmentaliteit in jouw team.


'De ene jongen wil zich voor een wedstrijd terugtrekken met een boek. De ander moet juist de spanning van zich af praten. Op een wedstrijd over 100 kilometer komt dat dan nog wel goed, in de finale telt hij weer mee. Maar op de 5 kilometer kun je in de eerste ronde de wedstrijd verliezen. Dat luistert veel nauwer.


'Ik heb voorgesteld het reisbudget als salaris aan de rijders uit te keren. Kunnen ze hun eigen kamers boeken. Maar daar willen ze bij BAM niet aan. Dan geven ze een deel van hun bevoegdheden weg.' Lachend: 'Het is wel zo, dat de dingen die ik niet beslis, die lopen fout. Maar nu chargeer ik.'


'Het tweede is dat ik wil dat de jongens niet meer hun eigen onderhandeling doen. Dat daar iemand voor wordt aangesteld. Het zorgt er nu voor dat we in februari, de maand dat we goed moeten zijn als langebaanrijders, juist minder goed zijn. Elk jaar is er weer een onderhandeling. Ze werken met eenjarige contracten.


'De jongens hebben in die maand een rugzakje van onderhandelingsstress op de rug, die de stroomlijn verstoort. Nu krijgt de rijder, die het best onderhandelt, het beste salaris. Dat mag niet zo zijn, het is fnuikend. De ploeg wordt uit elkaar gespeeld. Dat risico wil ik niet langer lopen.'


De betere faciliteiten en de getrapte onderhandeling zijn bedoeld om in de komende vier jaar beter te presteren. 'Het gaat ons niet om een salarisverhoging, laat dat duidelijk zijn. Daar gaan we ook niet op in. Het gaat ons om het doorzetten van dit experiment dat zich dit jaar bewezen heeft. Denk erom, de combinatie marathon en langebaan is heel profijtelijk.


'Ik wil dat we contracten maken voor twee keer twee jaar. Niet voor drie jaar, want dan zitten we in februari 2014, de maand van de Winterspelen, weer met die stress die je niet kunt gebruiken.


'Ik wil me als trainer ook meer op de technische zaken concentreren. Nu doe ik er van alles bij. Logistiek, materiaal, sponsors, marketing. Kan niet. Ik heb met BAM en de talentenploeg van Renault elf schaatsers onder mijn hoede. Bert-Jan van der Veen komt erbij als trainer.


'Ik wil me in de winter van 2013-2014 concentreren op het winnen van een olympische medaille. De andere coach doet het marathondeel. Ik zoek de komende jaren uit wie voor Sotsji in aanmerking komt. Wie goed is in Nederland, hoeft nog niet goed te zijn in Rusland. Elf rijders is te veel. Ideaal in de top is vier.


'Als het geld er niet komt, we hadden dit jaar een budget van 420 mille, dan gaan we even zo goed door. Ik ben al drie keer in mijn schaatsleven een team begonnen zonder geld. We reden als het moest in zwarte pakken. Dat is altijd een succes geworden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden