Column

'Niet te ingewikkeld, niet te veel God'

Sheila Sitalsing

De koning had het expliciet gezegd toen de tekstschrijver van de Troonrede aan de slag ging: geen terloopse zinnetjes die, eenmaal uitgesproken, met bommen omgorde zelfmoordenaartjes blijken te zijn. Daar hebben hij en zijn echtgenote slechte ervaringen mee.

Zij speechte een keer in de Tweede Kamer, haar entourage had de spreektekst doorgevlooid en gevaarloos bevonden, maar na het onbevangen uitspreken van de frase 'dé Nederlander bestaat niet' brak de pleuris uit - alsof ze het bestaan van Zwarte Piet zelve had ontkend.

Hij speechte vorig jaar in de Ridderzaal - zijn eerste Troonrede, hij was door het dolle heen, had met mammie geoefend. Hem had de passage die later zo omstreden werd een duf en zinledig stukje tekst geleken, even duf en zinledig als de overige passages die over beleidsvoornemens handelden, maar hij had de woorden '... dat de klassieke verzorgingsstaat langzaam maar zeker verandert in een participatie-samenleving' nog niet uitgesproken, of kranten tot diep in Mongolië, Vuurland en de Malediven kopten dat Nederland de sociale zekerheid per koninklijk decreet had afgeschaft.

Dat zou hem niet andermaal overkomen. Dit jaar zou hij erop staan dat het een gevaarloos verhaal werd. Niet te ingewikkeld, niet te veel God, niets wat onderwerp van controverse kon worden.

Hij was blij dat Mark Rutte de frase 'een rouwrand van verdriet' erin had geschreven. Of het Nederlands was, wist hij niet zeker - zouden er ook rouwranden van vreugde bestaan? - maar de mensen zijn gek op dit soort formuleringen. Ze zouden het vast fraai vinden. (Dat klopte: Geert Wilders meldde zich na afloop met vochtige ogen; de rouwrand vond hij 'indrukwekkend'.)

Rutte had er een geintje in gestopt, maar het was niemand opgevallen. De smartphone. Die stond aan het eind van een paragraaf over de gevaren van de buitenwereld, want in de Troonrede komt de haat van elders, uit vreemde oorden ver buiten de grenzen en niet van binnenuit.

Het was pas na afloop dat hij zich realiseerde dat Mark Rutte die smartphone erin had geschreven als een subtiele verwijzing naar die vermaledijde participatiesamenleving. Volgens Rutte is de participatiesamenleving namelijk doodeenvoudig te realiseren, zo schreef hij onlangs aan de Tweede Kamer, dankzij 'Whatsapp-groepjes waarin het dagelijks bezoeken en verzorgen van de zieke buurvrouw onderling wordt geregeld'. Elke keer als Mark Rutte het woord 'smartphone' een beleidstekst in fietst, denkt hij aan het Whatsapp-groepje voor de zieke buurvrouw.

Zelf was de koning niettemin tevreden met zijn rede. Een vleugje buitenland, een terecht eerbetoon aan uitgezonden militairen, terughoudendheid over de economie. En niemand die zeggen kan dat hij niet gewaarschuwd heeft voor potverterende Fransen. De Europese Unie werd zeven keer genoemd en uit eerbetoon aan Frans Timmermans bekende de koning zich tot het kamp der Malí-zeggers.

Dat hij elke minister een bot moest toewerpen door hun beleidsterreintjes te noemen - de brug-WW, de ov-studentenkaart, niets was te min: ook dat hoort bij de traditie.

Het was geen nieuws, het inspireerde niet en na afloop klonk de gebruikelijke roep om een samenhangend verhaal met een kop en een staart en een boodschap. En toch was de babbelende klasse er een hele dag zoet mee. Ook dat hoort bij de traditie in dit heerlijke land.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden