Niet slecht geregisseerd, dacht hij nog

Ineens werd fictie werkelijkheid. Krakers, echte wel te verstaan, bestormden massaal de filmset in de Amsterdamse Ruyschstraat. Daar werden opnamen gemaakt voor de verfilming van de roman Advocaat van de Hanen van A.F.Th....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De schrijver zag het voor zijn ogen gebeuren. 'Niet slecht geregisseerd, dacht ik nog. Totdat het tot me doordrong dat het echt was. Ik dacht dat ze de figuranten opslag hadden gegeven. Er werd opeens met zoveel gedrevenheid geacteerd.'

De echte krakers verdringen de acteurs, die tegen zoveel werkelijkheidszin niet bestand zijn, en bezetten twee kraakpanden. 'We pikken het niet. Kraken is geen geintje', riepen ze. En: 'Hans Kok is in een politiecel vermoord. Dat moet in de film. Godverdomme.'

De krakers zijn kwaad, omdat ze vinden dat er een te geromantiseerd beeld wordt gegeven van de dood van Hans Kok. Ook het feit dat politieagenten zijn ingehuurd om de rollen van krakers en ME'ers te spelen zint ze niet. 'Een poging van de politie het besmette blazoen te zuiveren', vinden de actievoerders.

Van der Heijden begrijpt het niet. 'Tuurlijk hebben ze het boek niet gelezen. Dat soort mensen leest niet. Het gáát niet over Hans Kok. Het gaat over een jonge, briljante advocaat, Ernst Quispel, met een alcoholprobleem. Hij is ongewild getuige van de dood van een kraker in een cellenblok van de politie. Om zijn carrière niet te schaden, houdt hij de ware toedracht voor zich.'

Het boek is ontleend aan de werkelijkheid. 'De politieke zaak ligt natuurlijk aan de wortels van het boek. Aan het slot laat ik de drie hoofdverantwoordelijken, de minister van Justitie, de burgemeester en de hoofdcommissaris van politie aftreden. Dat is een statement, die vrijheid heb je als schrijver.' Volgens Van der Heijden protesteren de krakers ten onrechte. 'Het boek staat volledig aan hun kant.'

Op het moment van de kraakactie staan de scenes 34, 35 en 36 - goed voor een twee minuten film, kosten een half miljoen gulden - er nog lang niet op. 'Als we het vanmiddag niet kunnen afmaken kom ik niet meer terug in Amsterdam', zegt producent Van Heijningen. 'Het wordt steeds moeilijker om in de stad opnamen te maken. De bewoners willen het niet meer. Nee, dan New York, daar houden de mensen van film.'

De acteurs en figuranten druipen af. Hoofdrolspeler Pierre Bokma vindt het een zielige vertoning. 'Erg, erg overdreven en een beetje provinciaals. Wat ze hier doen, is iemand monddood maken. Omdat zij vinden dat een onderzoek niet goed is verricht, mag deze film niet gemaakt worden. Ik krijg de indruk dat ze nogal gefrustreerd zijn. Ze voelen zich waarschijnlijk gepasseerd, omdat ze geïnformeerd hadden willen worden.'

De krakers eisen inspraak en krijgen die. Tegen half drie schaart een delegatie van de krakers zich samen met Van Heijningen rond een plastic tafel in een grote tent.

Na een tijdje zijn ze eruit. Van Heijningen: 'Ach ze willen dat we in de aftiteling een verklaring meenemen dat de film niet over Hans Kok gaat. Vind ik best.'

Buiten leest produktieleider Groenewegen dezelfde verklaring hardop voor. Pas dan zijn de krakers tevreden. 'Kraken gaat door', scanderen ze, terwijl het spandoek wordt opgerold en de stoet langzaam wegtrekt.

De acteurs nemen hun plaats weer in. Werkelijkheid verdwijnt weer voor fictie. 'Een typisch Amsterdamse revolutie', zegt Matthijs van Heijningen. 'Die beginnen na de lunch en zijn weer afgelopen voor het avondeten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden