ReportageZomerschool in Tilburg-noord, standplaats

Niet op vakantie, maar naar zomerschool: ‘Dit vind ik ook leuk’

Zomerschool in de vakantiemaanden op basisschool de Vlashof in Tilburg. ’s Ochtends krijgen de leerlingen rekenen en taal en ’s middags praktijklessen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De coronatijd heeft kinderen in achterstandswijken extra hard getroffen. Om het gemiste onderwijs te compenseren kunnen ze nog naar de zomerschool. Dit jaar trekt de school in Tilburg-Noord dan ook aanzienlijk meer leerlingen. ‘Het rappen was echt super.’

Eigenlijk zou Yasira (9) deze zomer naar Dubai op vakantie gaan. ‘Daar woont familie van mijn moeder’, vertelt ze terwijl ze op haar gele skelter rondrijdt op het schoolplein van basisschool De Vlashof. 

Daar volgt het meisje met ondeugende ogen en pretwangetjes onder haar donkerblauwe hoofddoek deze week de Zomerschool. ‘Dit vind ik ook leuk’ zegt ze. Het meest kijkt ze uit naar het uitje naar Duinoord. ‘Elke dag krijgen we een ander vak. Ik wilde nieuwe vrienden maken, en dat is me gelukt.’

Yasira is een van de zo’n tachtig kinderen uit groep vier en vijf van de vier basisscholen in de Tilburgse wijk Stokhasselt-Vlashof die deze twee weken meedoen aan het volle programma van de zomerschool: ’s ochtends rekenen en taal en ’s middags praktijklessen.

Er zijn aanzienlijk meer deelnemers dan de zestig van vorig jaar. Door corona gingen de vakantieplannen van veel wijkbewoners niet door. ‘Veel ouders zien bovendien de zomerschool als een manier om het gemiste onderwijs door de schoolsluiting wat te compenseren’, zegt coördinator Crisje van Leest.

De Tilburgse zomerschool wil kinderen extra lestijd bieden, zodat de in het schooljaar opgedane vaardigheden niet te veel wegzakken tijdens de lange zomervakantie.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Yasira doet deze middag mee aan de workshop rappen. Met haar minstens even eigenwijze vriendin Suraya (8) en Nadia zit ze in een groepje. Zelfverzekerd schrijft Yasira in grote blokletters de eerste zin op:  ‘Als je pest dan ben je bang dat iemand jou pest.’ 

Maar over het vervolg loopt de discussie hoog op in het groepje. ‘Dat rijmt toch niet?’, zegt Suraya verontwaardigd over de suggesties die Yasira doet. Uiteindelijk komt de 8-jarige Nadia met een regel die standhoudt. ‘Je moet niet zijn als de rest.’

Maatschappelijke schade

De Tilburgse zomerschool wil kinderen extra lestijd bieden, zodat de in het schooljaar opgedane vaardigheden niet te veel wegzakken tijdens de lange zomervakantie. Dit jaar is dat extra nodig, vertelt een van de vrijwilligers, grootmoeder van een van de zomerscholieren, die met andere moeders tussen de middag de lunch bereidt. Haar kleinzoon heeft een flinke achterstand opgelopen in de coronatijd. Hij zat veel achter de computer en de tv, en was thuis moeilijk aan zijn schoolwerk te zetten. ‘Hij was ook wat dikker geworden.’

Het is een van de punten uit de brandbrief die vijftien burgemeesters – onder wie ook de Tilburgse – vorige maand schreven aan het kabinet. De schoolsluiting leidde voor de kinderen in de kwetsbare wijken tot een extra verdieping van de leerachterstanden, betogen zij. Omdat de coronacrisis achterstandswijken onevenredig hard zou treffen, op allerlei vlakken, vroegen de burgemeesters 1,25 miljard euro aan het kabinet om de maatschappelijke schade te kunnen herstellen. Het openen van intensieve zomerscholen is een van de genoemde suggesties.

De extra gelden zijn er nog niet, maar de zomerschool in Stokhasselt-Vlashof is wel open, dit jaar voor de zevende keer. Ook in acht andere Tilburgse wijken met veel kinderen met leerachterstanden zijn ze inmiddels opgezet. Vanwege corona lukte het maar op het nippertje om ze deze zomer te organiseren. Coördinator Van Leest: ‘Normaal gaan we zelf alle basisscholen af om de kinderen uit te nodigen, nu was het met een videoboodschap. Maar het liep storm.’

Tijdens de pauze stroomt het schoolplein vol met kinderen die druk door elkaar heen rennen en op skelters rijden.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Juist de leerlingen van groep vier en vijf zijn welkom, de cruciale jaren voor het aanleren van de basisvaardigheden, vertelt Van Leest. Ze ziet dat de aangeboden extra woordenschat voor veel kinderen een welkome aanvulling is. Bijna allemaal hebben ze een migratieachtergrond. ‘Sommige kinderen vinden de ochtend te veel op normale school lijken. Ze komen ook voor het inbegrepen uitje naar attractiepark Duinoord, en voor het sporten en het spelen.’

In Stokhasselt-Vlashof groeit ongeveer de helft van de kinderen op in armoede. Veel gezinnen leven van een uitkering. Daarom krijgen nu ook de ouders in de wijk extra aandacht, in zogeheten ‘ouderkamers’. Zo kwamen de scholen erachter dat een groep ouders van Somalische afkomst in het thuisland nagenoeg geen onderwijs heeft genoten. Zonder rekenvaardigheden is het lastig om te leren budgetteren. En als ouders hun kinderen niet kunnen helpen met schoolwerk, dan starten die met een achterstand.

Tijdens de pauze stroomt het schoolplein vol met kinderen die druk door elkaar heen rennen en op skelters rijden. ‘De vakantie naar Marokko ging niet door, daarom kon ik meedoen aan de zomerschool’, vertelt Azzedine (8). ‘Je leert hier op een leuke manier, en leren koken vind ik het allerleukst.’

Hij woont vlak achter het schoolplein. In de zomer mag hij niet alleen buiten spelen op straat omdat het gevaarlijk is. ‘Er was een schietpartij in de straat. Ik heb het gehoord in de nacht.’ Daarom gaat hij altijd met een groepje vriendjes naar buiten, terwijl de moeders praten op een bankje.

Schoolrapper

Na de lunch beginnen de praktijklessen: rond de thema’s koken, techniek, muziek, mediawijsheid en natuur. In de kookles legt juffrouw Shirley de kinderen uit hoe ze stukjes aardbei, appel, meloen en komkommer aan een prikker kunnen rijgen. En hoe ze een citroen uit kunnen persen met een lepel. ‘Kijk hoe goed ik het doe, juf’, roept een meisje naar haar, zwaaiend met een grondig uitgeperste citroenhelft.

Gepensioneerd leerkracht Glenda Zaandam staat juffrouw Shirley bij. Sommige kinderen zijn aandachtig bezig, Zaandam let op de leerlingen die wat sneller zijn afgeleid. Zoals op het jongetje voorin de klas dat telkens net wat anders doet dan de anderen. Nu heeft de 8-jarige met het eigenwijze gezicht besloten dat hij even op de grond wil zitten. Op zijn eigen basisschool wordt hij vaak de klas uit gestuurd. Hier houdt juf Zaandam een oogje op hem. ‘Het is een schat’, fluistert ze. ‘Hij heeft alleen wat extra aandacht nodig.’

In de muziekklas van Yasira leggen de kinderen de laatste hand aan hun liedje. Dan zet ‘schoolrapper’ Thomas van Vliet de beat aan en moeten de kinderen, groepje voor groepje, in de microfoon hun teksten in de juiste flow rappen. Dan is Yasira even haar branie kwijt. ‘Ik durf niet’, zegt ze. Maar haar vriendinnen trekken haar mee.

Als het hun niet lukt om ritme te houden, doet Thomas het even voor – ‘papegaaien’ noemt hij dat. Achteraf laat hij de opname horen. ‘Oo, ben ik dat?’, roept Nadia verschrikt als ze haar stem terughoort. ‘Ik denk dat ik jullie werk vanavond op Spotify ga zetten en veel geld ga verdienen’, grapt Thomas. De kinderen glunderen. ‘Het rappen was echt super’, zegt Yasira. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden