Niet op Mars maar in Essex: de Beagle

Op 11 februari werd de marslander Beagle 2 officieel verloren verklaard. Maar er is nog hoop. De al meer dan een eeuw verloren gewaande Beagle 1 het schip waarop Charles Darwin rond de wereld zeilde is na 134 jaar ineens opgedoken: vier dagen nadat zijn moderne opvolger werd opgegeven....

Peter de Waard

De timing lijkt echter perfect. De vondst van de oude Beagle is een opsteker voor Pillinger na de zeperd met de Marslander.

Alleen zit er een addertje onder het gras. Het is niet helemaal zeker of het schip dat onder een dikke modderlaag in de monding van de rivier Roach in Essex is ontdekt, ook daadwerkelijk de oorspronkelijke Beagle is.

De Beagle was een brik een van de meest voorkomende oorlogsschepen in de negentiende eeuw. Het schip werd in 1820, na dienst te hebben gedaan bij de marine, omgebouwd tot een hydrografisch onderzoeksschip onder commando van kapitein Robert Fitzroy.

In 1831 begon het schip met een vijf jaar durende ontdekkingsreis rond de wereld. Evan de passagiers was de jonge bioloog Charles Darwin. Zijn observaties in Zuid-Amerika en op de Galgos eilanden werden de basis voor diens revolutionaire evolutietheorie.

De Beagle kreeg na terugkeer in 1836 een nieuwe bestemming als patrouillevaartuig van de Engelse douane en deed dienst langs de kust van het graafschap Essex. Vanuit zijn basis op de rivier de Roach moest het schip smokkelaars zien op te sporen die in het doolhof van kanalen, riviertjes en kreken aan de waterrijke oost-Engelse Noordzeekust opereerden.

Het schip diende later vermoedelijk als woning voor douaneambtenaren totdat het in 1870 werd geveild en voor 525 pond in handen kwam van de lokale kooplieden Murray en Trainer. Zij ontmantelden het bovendek van het schip en verkochten de bruikbare spullen.

Pillinger heeft in 2002 stamboom-onderzoek gedaan om afstammelingen van Murray en Trainer te vinden, maar kwam niet verder dan een achterkleinzoon in AustraliPrescotts team ontdekte uit documenten echter een jaar later de locatie van de werf waar het schip zou zijn gesloopt. Met grondradar werd op deze plek onder een drie tot zes meter dikke modderlaag een houten gevaarte gevonden dat qua omvang en structuur op een brik lijkt. 'Omdat er geen schepen bekend zijndie hier daarvoor of daarna nog zijn ontmanteld, moet dit de Beagle zijn', zegt Prescott stellig.

Maar hij sluit niet uit dat het een ander schip is. Het team van Pillinger en Prescott zal zijn werk daarom voortzetten. In de komende maanden zal met grondradar verder onderzoek worden gedaan. Opgraven wordt lastig, denkt Prescot. Hij hoopt wel een houtmonster te kunnen bovenhalen om meer zekerheid over de echtheid te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden