'Niet ondenkbaar' dat journalist informatie doorspeelt aan AIVD

AMSTERDAM - Het is 'absoluut niet ondenkbaar' dat journalisten uit vrije wil informatie doorspelen aan de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Dat zegt oud-AIVD-medewerker Heleen de Waal vandaag in het VPRO-radioprogramma Argos. Zeven op de tien journalisten die de AIVD benadert, zouden in theorie bereid zijn mee te werken, en daarmee niet wezenlijk verschillen van andere beroepsgroepen.

'Journalisten beschikken van nature over een informatiepositie waar veel anderen niet makkelijk op natuurlijke wijze aan kunnen tippen', zegt De Waal. Het beroep is 'een heerlijke cover'. In Argos legt KRO-verslaggever Ben Jebbink uit hoe hij eind jaren tachtig werd benaderd door de AIVD, en in een telefoongesprek geeft journalist Wim Bartelds toe dat hij ergens tussen 2002 en 2007 inlichtingenwerk verrichtte voor de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst.

Secretaris Thomas Bruning van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) reageert onthutst. 'Journalisten brengen misstanden naar buiten en dat doen ze vaak pratend met mensen die niet willen dat hun identiteit naar buiten komt.' Journalisten moeten volgens hem niet alleen de anonimiteit van bronnen, maar ook te allen tijden de geloofwaardigheid van het beroep journalist bewaken. Bruning: 'Dat kan niet met een dubbele opdrachtgever.'

De discussie over de journalistiek als dekmantel voor inlichtingenwerk kwam op gang toen eerder dit jaar bleek dat linkse activist en journalist Paul Kraaijer vanaf 1986 tevens medewerker van de AIVD was. De NVJ stuurde naar aanleiding van deze kwestie halverwege juni een protestbrief naar minister Donner (Binnenlandse Zaken). SP-Kamerlid Ronald van Raak pleit, net als de NVJ, nu voor een wettelijk verbod om journalisten te ronselen voor inlichtingenwerk.

Hoewel hoofdredacteuren van nieuwsmedia het bijna allemaal onwenselijk achten dat journalisten tegelijkertijd voor een inlichtingendienst werken, juicht slechts de helft een wettelijk verbod toe, blijkt uit een enquête van Argos. Misschien omdat de kwestie niet urgent is. Op één ondervraagde na weet geen van de hoofdredacteuren van concrete pogingen van inlichtingendiensten om de organisatie binnen te dringen.

Oud-AIVD'er De Waal noemt een wettelijk verbod 'hilarisch' en zegt dat het onmogelijk is om de inlichtingendienst een verbod op te leggen om te praten met specifieke groepen mensen. 'Komt daar dan ook in te staan: geen contact meer met diplomaten, migranten, buschauffeurs?'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden