Opinie

'Niet netjes dat overheid de schuld aan de leraar geeft'

Is de bezuiniging op speciaal onderwijs echt zo verkeerd? Een twistgesprek tussen Laura de Jong en de voorzitter van de vakbond Aob Walter Dresscher.

Leraren en leraressen uit het basisonderwijs zijn verzameld in de Amsterdamse Arena voor het protest van de onderwijsbonden tegen de voorgenomen bezuinigingen in het passend onderwijs. Beeld anp

Was het nou echt nodig om ruim 1.700 scholen te sluiten om te gaan staken?
Ja, want wij willen niet dat er wordt bezuinigd op de zwakste groep in het onderwijs. De redenering van de regering is absurd. Omdat het speciaal onderwijs in 2005 300 miljoen euro minder kostte, kan het in 2012 ook wel voor dat bedrag. Ik zeg toch ook niet: tien jaar geleden konden de spoorwegen de treinen voor een aanzienlijk lager bedrag laten rijden, dus laten we daar minder geld in steken.

Er is wel een explosieve groei van kinderen die doorverwezen worden naar het speciaal onderwijs. Tussen 2003 en 2010 steeg dat van 55 duizend naar 70 duizend.
Ook in het reizigersverkeer en de gezondheidszorg is er groei. Dat wil niet zeggen dat het verkeerd wordt aangepakt. Natuurlijk moeten we kijken hoe dat komt. Maar dat doet de regering niet.

Wat is uw verklaring dan
.
Dat is moeilijk te zeggen. Er zijn theorieën die zeggen dat het door de hormonen en kleurstoffen in het eten komt. Maar er is ook een theorie die zegt dat de samenleving een stijgend verwachtingspatroon heeft ten aanzien van de opvoeding van kinderen.

Kinderen met een opvoedingsprobleem worden nu wel heel snel bestempeld als ziek.
Dat doen deskundigen en dat pretendeer ik niet te zijn. Ton Elias doet dat wel. Je kunt, zonder dat je dat het hebt onderzocht, niet zeggen dat het niet deugt.

Nu worden kinderen gescheiden en in aparte klassen gezet. Het is toch juist goed dat kinderen al op jonge leeftijd zien dat niet iedereen hetzelfde is.
Dat is ontzettend goed maar niet voor alle kinderen. Kinderen met autisme kunnen een grote groep niet aan. Ze worden dan agressief en gaan storend gedrag vertonen. Deskundigen moeten per geval kijken wat goed is voor een kind.

U wekt de indruk dat niet één kind nog passend onderwijs krijgt. Maar er gaat straks nog steeds 1,9 miljard euro naartoe.
Maar duizenden mensen die gespecialiseerd zijn in het werken met dit soort kinderen komen op straat. De overblijvenden moeten het dan maar opknappen. Dat is kapitaalvernietiging.

U vindt dat de minister niet naar u luistert. Maar luistert u wel naar de minister? Van Bijsterveldt mocht niet in de ArenA komen spreken.
Ze mocht best komen, maar wij bepalen wie er spreekt. Als ik naar de Tweede Kamer ga, mag ik ook niets zeggen. Want zij hebben daar besloten dat zij degenen zijn die het woord voeren.

Gaat het u werkelijk alleen om het passend onderwijs of stond de staking symbool voor alles wat er de afgelopen jaren is gebeurd in het onderwijs.
Er is natuurlijk sprake van grote onvrede. Dit is een concreet punt, maar er zijn ook andere kwesties. In januari hebben we actiegevoerd tegen die uren-toestand en we hebben ook gedemonstreerd tegen de nullijn. Nederland stevent af op een dramatisch lerarentekort en we hebben een regering die schijnbaar niets liever doet dan op de tenen van de leraren te staan. Straks wil niemand nog leraar worden.

Er komt nu toch juist een prestatiebeloning voor leraren. Dat is toch aantrekkelijk?
De prestatiebeloning is een overbodige operatie. In de VS hebben we al gezien dat het niet werkt. Gebruik het geld om mensen binnen te houden die verstand hebben van moeilijke leerlingen.

Waarom mogen goede leraren nou niet eens extra worden beloond. Verlangt u naar een communistische heilstaat?
In het salarissysteem zitten al extra mogelijkheden om mensen die een bijzondere prestatie leveren extra te belonen. Alleen de minister wil daar nog een schepje bovenop doen. Hoe bepaal je wie de beste prestatie levert? Kijk je dan naar de Citotoets? Krijgt de leraar van een klas die een hoge score haalt meer geld? Dan zal een leraar niet proberen zijn leerlingen zoveel mogelijk te leren maar vooral om ze zoveel mogelijk punten te laten halen. Dat kan door de leerlingen allemaal trucjes te leren bij het beantwoorden van vragen. Leraren willen dit zelf ook niet, die zien het als hun taak om het beste voor kinderen te doen. Dat is even iets anders dan alleen een hoge toetsscore halen. Prestatieprikkels zien ze als een belediging van hun intellect.

Maar het huidige systeem werkt precies zoals u het nu beschrijft. Scholen krijgen meer geld als er een kind in de klas zit dat speciaal onderwijs nodig heeft.
Ik wil dat systeem niet verdedigen want ik zie ook wel dat het niet geweldig werkt. Het is ingevoerd om de hoge kosten te beteugelen, maar dat is dus mislukt. Maar nu zegt de overheid, die dit beleid heeft bedacht, dat de schuld van het mislukken bij de mensen ligt die belast zijn met de uitvoering daarvan. Dat vind ik niet netjes.

Ik vind het niet zo netjes als leraren, die een voorbeeldfunctie hebben, politici met badeendjes bekogelen.
Het was niet ons idee, die badeendjes. Wij doen dat niet. Dat moet u maar aan mijn collega's van de CNV voorleggen.

Het onderwijs in Nederland is toch ongelooflijk goed geregeld. Alle kinderen kunnen zowat gratis naar school. Dat is uniek. Zeker als je het vergelijkt met landen als Groot-Brittannië waar je duizenden ponden moet betalen om je kind op een redelijke school te krijgen.
Ja, dat is zo. De kwaliteit van het onderwijs hangt hier niet af van de portemonnee van de ouders. En dat moeten we zo houden. Als iemand daaraan begint te morrelen komen wij in beweging.

Laura de Jong is redacteur van de Volkskrant.

Walter Dresscher is voorzitter van de Algemene Onderwijsbond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden