Niet meer de koningin van de PVV

'Echt onzin.' Met die bewoordingen nam koningin Beatrix donderdag afstand van de kritiek van PVV-leider Wilders. Die vindt dat het staatshoofd de onderdrukking van vrouwen legitimeert door tijdens haar bezoek aan Abu Dhabi een hoofddoek te dragen.

De maatschappijvisies van koningin Beatrix en PVV-leider Geert Wilders verschillen hemelsbreed van elkaar, dat was de afgelopen jaren al duidelijk geworden. Zo reageert Wilders bijna standaard laatdunkend op de kersttoespraak van de koningin. Maar wat donderdag tijdens het staatsbezoek aan Oman gebeurde, is uniek: Beatrix nam expliciet afstand van Wilders door zijn bezwaar tegen het dragen van een hoofddoek als symbool van vrouwenonderdrukking 'echt onzin' te noemen.


Wilders hield zich vervolgens stil, maar PVV-europarlementariër Lucas Hartong verwoordde op Twitter wat in zijn partij al langer leeft en wat kennelijk als sentiment in de PVV-achterban wordt geproefd: 'Niet meer mijn koningin!'


Zondag bezochten koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prinses Máxima de Sheikh Zayed Moskee in Abu Dhabi (Verenigde Arabische Emiraten). De dames waren van top tot teen bedekt, koningin Beatrix met een hoofddoek over haar hoed. De meereizende minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal verdedigde desgevraagd de kledingkeuze met het argument dat daaruit 'respect voor lokale gewoonten' sprak.


Nog diezelfde dag stelde de PVV Kamervragen over 'deze trieste wanvertoning'. Aan minister-president Mark Rutte en minister voor Immigratie en Asiel Gerd Leers werd gevraagd: 'In hoeverre bent u het eens met de PVV dat de hoofddoek een symbool van islamisering, onderdrukking en discriminatie van de vrouw is?' En: 'Realiseert u zich dat ons staatshoofd op deze wijze de onderdrukking van vrouwen legitimeert?'


Het is gebruikelijk in Den Haag dat alle betrokkenen zwijgen voordat zulke Kamervragen door de betreffende bewindslieden zijn beantwoord. Koningin Beatrix ging donderdag in het persgesprek in Oman dwars tegen deze gewoonte in.


Eerder die dag had zij, opnieuw geheel bedekt, de Grote Moskee van Masqat bezocht. De vorstin zei het onzin te vinden dat zij hiermee vrouwenonderdrukking legitimeerde. Ten eerste omdat er in de twee landen waaraan zij afgelopen week staatsbezoeken aflegde volgens haar geen sprake is van onderdrukking en ten tweede omdat zij slechts respect en eerbied had betoond aan regionale gebruiken.


Beatrix heeft wel vaker op actualiteit gereageerd tijdens staatsbezoeken, maar het is zeer ongebruikelijk dat zij zich publiekelijk in een politieke discussie mengt. Na de uitspraken van Beatrix haastte Rutte, politiek aansprakelijk voor de gedragingen van het staatshoofd, zich per ommegaande de Kamervragen te beantwoordden. Dat kon hij in luttele woorden. 'Bij een bezoek van H.M. de Koningin aan een godshuis worden de daarbij behorende kledingvoorschriften gerespecteerd.'


Maar dat antwoord kwam te laat, en was te beperkt, om een maatschappelijke discussie te voorkomen. Behalve de PVV is ook de PvdA is kritisch. Kamerlid Jeroen Recourt: 'Beatrix heeft kennelijk het gevoel gehad door Rutte in de steek te zijn gelaten, waardoor zij haar opmerkingen over hoofddoekjes heeft gemaakt. Het ligt voor de hand dat de minister-president meteen voor de koningin gaat staan en afstand neemt van de gedoogpartner. Het boerkaverbod van het kabinet staat aan de ene kant van het politiek spectrum en de opvattingen van de koningin over hoofddoekjes aan de andere kant.'


Recourt relativeert de stelling van de koningin dat het 'echt onzin' is dat hoofddoekjes symbool staan voor vrouwenonderdrukking. Het PvdA-Kamerlid: 'Ze heeft daar geen gelijk in, ze is hier iets te overtuigd. Hoofddoekjes staan voor identiteit en zijn vaak eigen keuze. Maar het kan ook vrouwenonderdrukking zijn.'


Ook GroenLinks-Kamerlid Ineke van Gent, die vanaf Sint Maarten vrolijk twitterde 'Beatrix for president!', is van mening dat de koningin 'te kort door de bocht gaat' als ze stelt dat het hoofddoekje nooit een symbool is van vrouwenonderdrukking. Maar ze veroordeelt Wilders, die 'over de rug van Beatrix politiek bedrijft'.


Volgens SP-Kamerlid Ronald van Raak is het een veelzeggend signaal dat Beatrix hierover het woord neemt. 'Het is niet goed dat de koningin het woord neemt om zich te verdedigen. Zij moet boven de partijen staan, anders doet het afbreuk aan haar positie.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden