Nieuwsnieuwe geluidsnormen

Niet luchtvaart, maar woningbouw Schipholregio bedreigd door nieuwe geluidsnormen

Schiphol wil groeien, omwonenden willen af van de hinder, de woningnood moet worden aangepakt, maar het bouwen van nieuwe huizen wordt steeds moeilijker: iedereen blij maken lijkt onmogelijk. En het wordt nog moeilijker als de nieuwe geluidsnormen van staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Milieu) worden ingevoerd. 

Een vliegtuig scheert laag over de huizen bij Schiphol.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Veel woningbouwprojecten in gemeenten onder de aanvliegroutes van Schiphol dreigen onuitvoerbaar te worden. Nieuwe normen voor geluidshinder en leefbaarheid, door staatssecretaris Van Veldhoven vastgelegd in de Aanvullingsregeling Geluid van de Omgevingswet, leiden ertoe dat het bouwen van tienduizenden woningen in de Schipholregio op grote beperkingen stuit.

Het regent inmiddels bezwaren van gemeenten en provincies, Noord-Holland voorop, tegen die onlangs gepubliceerde Aanvullingsregeling Geluid. Ook de eerder geopenbaarde Luchtvaartnota van minister Cora van Nieuwenhuizen (Luchtvaart) wordt zwaar onder vuur genomen. Kern van de kritiek: de grootste veroorzaker van geluidshinder, de luchtvaart, wordt geen strobreed in de weg gelegd terwijl de regio vrijwel ‘op slot’ gaat.

Onleefbaar

‘Eigenlijk worden we als een soort onleefbaar gebied bestempeld’, zegt wethouder Robert van Rijn (Wonen, VVD) van Aalsmeer, een gemeente die al jaren klaagt over toenemende hinder door Schiphol en de gevolgen daarvan voor de woningbouw. Volgens Van Rijn staan nu bouwplannen voor vierduizend woningen op de tocht. ‘Projectontwikkelaars dreigen zich terug te trekken.’

Aan de hand van de nieuwe regeling van Van Veldhoven wordt zo ongeveer in heel Aalsmeer de leefbaarheid als gevolg van geluidshinder letterlijk als ‘slecht’ tot ‘zeer slecht’ getypeerd. Van Rijn’s collega-wethouder Bart Kabout (Schiphol, CDA): ‘Wij krijgen de rekening voor een probleem dat Schiphol veroorzaakt.’ Aalsmeer dringt er al geruime tijd op aan dat Schiphol pas op de plaats moet maken, terwijl minister Van Nieuwenhuizen groei van het luchtverkeer wil toestaan.

Ook  groeigemeente Haarlemmermeer heeft al aan de bel getrokken bij de ministers. Volgens de Noord-Hollandse gedeputeerde Jeroen Olthof (Schiphol, PvdA) geeft het kabinet tegenstrijdige boodschappen af: Schiphol mag blijven groeien, de woningnood moet worden aangepakt, maar regelgeving maakt woningbouw  moeilijker. In een brief aan minister Kajsa Ollongren (Wonen) wijst Olthof erop dat alleen al in de Metropoolregio Amsterdam 368 duizend woningen in de planning staan.

Olthof schreef die brief als voorzitter van de BRS, de bestuurdersdelegatie in de Omgevingsraad Schiphol. In die raad, waarin ook omwonenden van de luchthaven, de luchtvaartbranche en de milieubeweging zitting hebben, komen partijen steeds moeilijker tot compromissen. Bestuurders willen dat het luchtverkeer niet andere bedrijvigheid in de weg staat, omwonenden willen beperking van de hinder, en Schiphol wil door kunnen groeien boven de nu toegestane 500 duizend vluchten per jaar.

Bouwvergunningen

Nu blijkt eens te meer hoe lastig allerlei wensen met elkaar te verenigen zijn. In de nieuwe Omgevingswet (die per 2022 ingaat) is het begrip ‘leefbaarheid’ het kernpunt bij bijvoorbeeld de afgifte van bouwvergunningen, en worden allerlei vormen van omgevingshinder (geluid, luchtvervuiling) daarin zwaarder meegewogen. Bewonersdelegaties binnen de Omgevingsraad Schiphol zijn daar blij mee.

Minister Ollongren zei vorige week in antwoord op Kamervragen in overleg te gaan met gemeenten en de provincie Noord-Holland. De gewraakte Aanvullingsregeling Geluid ligt nu ter consultatie voor. Ollongren: ‘Waar het nu nog om gaat is de uitwerking van meet- en rekenregels.’ In de regeling zijn normen vastgesteld voor de cumulatie van geluidshinder, dus niet alleen van door het vliegverkeer veroorzaakte overlast. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft in oktober 2018 nieuwe richtlijnen opgesteld om schadelijke gezondheidseffecten te verminderen. In grote delen van Nederland, zeker in de Schipholregio, wordt niet voldaan aan die richtlijnen.

Boterzachte toezeggingen

‘Op zichzelf is het natuurlijk goed dat onze klachten over de geluidshinder door de luchtvaart in die regelgeving van minister Ollongren als het ware officieel worden erkend’, zegt wethouder Bart Kabout van Aalsmeer. ‘Maar dan moet je het probleem wel bij de bron aangrijpen. Schiphol mag rustig doorgroeien onder allerlei boterzachte toezeggingen over hinderbeperking en wij als gemeenten kunnen bijna niks meer. Ga dat maar eens uitleggen.’

Wethouder Robert van Rijn wijst erop dat zo ongeveer eenderde van de totale woningbouw voor de komende tien jaar in de Randstad is voorzien. De wijziging van de normen raakt tientallen gemeenten die in het gebied van de zogeheten geluidscontouren van Schiphol liggen.

‘Je bent jaren bezig om, in overleg met het Rijk, maatwerk proberen te leveren: waar kan je nog wel en waar niet bouwen? Dan kom je er uiteindelijk met elkaar uit en vervolgens komt het Rijk met aanscherpingen van normen die ons compleet overvallen en in feite al het werk ongedaan maken. Voor Aalsmeer gold al dat voor 71 procent van het grondgebied geen woningbouw meer mogelijk is, nu gaan we naar 100 procent.’

Aalsmeer is een van de gemeenten die het meest te lijden heeft onder het groeiende luchtverkeer. Dat luchtverkeer moet sinds 2015 het meest worden afgehandeld via de zogeheten primaire banen (Kaagbaan, Polderbaan) die voor omwonenden het minste hinder veroorzaken. Maar in verhouding heeft de groei van het luchtverkeer vooral de Aalsmeerbaan extra belast.

Aanvullingen & verbeteringen

In een vorige versie stond ten onrechte dat minister Ollongren (Wonen) verantwoordelijk was voor de nieuwe geluidsnormen. Dat had staatssecretaris Van Veldhoven (Milieu) moeten zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden