Opinie

'Niet Lelystad maar Eindhoven moet 'twin-airport' Schiphol worden'

Eindhoven is een veel logischer plek voor samenwerking met Schiphol dan Lelystad, schrijven Jeroen Saris en Jaap Modder.

De High Tech Campus in Eindhoven.Beeld anp

Deze maand heeft de Raad van State het Luchtvaartbesluit voor de uitbreiding van de Luchthaven Lelystad aangehouden. Ondertussen maakt oud-minister Alders een tournee door Flevoland om steun te verwerven voor het plan de luchthaven te laten uitgroeien tot een Twin-Airport met Schiphol. Maar is de uitbreiding van de luchthaven Lelystad wel zo'n goed idee? Eindhoven Airport heeft veel betere papieren om te kunnen uitgroeien tot de tweede mainport van Nederland. De kenniseconomie van Nederland zou daar erg bij gebaat zijn.

De uitspraak van de Raad van State over het noodzakelijke onderzoek naar de effecten op de leefbaarheid en bedrijfsbelangen biedt een uitstekende gelegenheid voor een strategische heroverweging. Omdat Schiphol niet verder kan groeien dan 510 duizend vliegbewegingen komen er drie luchthavens in aanmerking om verdere groei van het luchtverkeer op te vangen: Rotterdam, Lelystad en Eindhoven Airport. Er zijn drie redenen om voor Eindhoven te kiezen.

Ligging
Het eerste criterium is de ligging. De bereikbaarheid van Schiphol uit de lucht is prima. Het lijnennetwerk bestrijkt de hele wereld waardoor Schiphol een unieke hubfunctie heeft. Met de bereikbaarheid over land is het slechter gesteld. Schiphol ligt perifeer in Europa en heeft maar één hsl-aansluiting naar Parijs. Een keuze voor Rotterdam zou daar niets aan veranderen. Een keuze voor Lelystad is alleen maar slechter. Daarom zou Lelystad ook alleen goedkope carriers met vakantievluchten krijgen. In de eigen omgeving zijn met moeite 600 duizend reizigers per jaar te vinden. Eindhoven maakt een groot verschil. In de regio zijn meer dan drie miljoen reizigers per jaar te verwachten en het gebied dat vanuit Eindhoven kan worden bestreken is veel groter dan dat van Schiphol. In de omtrek van 150 kilometer rond Eindhoven wonen veertig miljoen mensen.

Het tweede criterium is de economische impact. Het is niet moeilijk te voorspellen waar in Nederland de groei in de internationaal concurrerende kenniseconomie zich gaat voordoen: Amsterdam, Utrecht, Den Bosch en Eindhoven en hun omliggende gebieden. Deze regio's zijn verbonden door de A2 en een hoofdader in het railnet.

Groeipool
Brainport Eindhoven is de sterkste kennis- en technologische groeipool van Nederland. In deze regio wordt 40 procent van alle patenten in Nederland gedeponeerd. Er zijn meerdere ondernemingen met miljarden omzet gevestigd. Het bereikbaarheidsprofiel van de regio is slecht: geen aansluiting op de hsl en de luchthaven wordt alleen gebruikt door enkele vakantie-carriers. De zakelijke markt wordt nauwelijks bediend. Het is niet meer dan logisch dat juist Eindhoven Airport meegroeit met het internationale netwerk van de grote spelers in de kenniseconomie van Brabant en Limburg.

Het derde criterium betreft de complementariteit van regio's. Amsterdam en Eindhoven hebben elkaar nodig. De Amsterdamse economische verkenningen hebben laten zien dat de regio het in de crisisjaren slechter heeft gedaan dan de andere economische centra. Elders bewegen de technologische en hoogwaardige productie zich meer naar de stad toe, wat tot meer groei leidt. Amsterdam heeft dat niet. Het heeft Eindhoven meer nodig dan vaak gedacht wordt omdat daar kennis wordt omgezet in innovatie en productie. Omgekeerd heeft Eindhoven als technologiestad de Amsterdamse kwaliteiten nodig voor de verkoop en het cultuuraanbod, voor sales en marketing, voor financiële dienstverlening en creatieve diensten. De kunst zal zijn beider kwaliteiten zo met elkaar te verbinden dat ze als groeipolen voor de nationale kenniseconomie kunnen functioneren en de concurrentie aankunnen met de Europese en internationale metropoolregio's.

Dat vereist een drastische verbetering van het bereikbaarheidsprofiel aan beide kanten. Voor Amsterdam een rechtstreekse hsl-aansluiting op Londen, voor Eindhoven rechtstreeks naar Düsseldorf en verder naar Keulen en Frankfurt. Halveer de reistijd tussen Amsterdam en Eindhoven tot 40 minuten waardoor de arbeidsmarkten in elkaar kunnen overvloeien.

Beeld anp

Zesde baan van Schiphol
Dat maakt het ook mogelijk om Eindhoven Airport te laten functioneren als de zesde baan van Schiphol, volledig geïntegreerd in de mainport en de hub. Daardoor kan de perifere ligging van Schiphol enigszins worden opgeheven en ontstaan nieuwe groeimogelijkheden waarvan de economische effecten op de nationale economie die van een luchthaven Lelystad vele malen zullen overtreffen.

Tegen deze achtergrond is het pleidooi van Alders klein bier. Meer backpackers van en naar Lelystad heeft weinig te maken met strategische keuzen. Het wordt tijd dat Den Haag weer eens inventariseert welke nationale ruimtelijk economische kwesties op haar bordje liggen en deze kwestie niet langer overlaat aan de provinciale politiek.

Jeroen Saris en Jaap Modder doen onderzoek naar de ruimtelijke economische kwaliteit van de as Amsterdam-Eindhoven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden