Nieuwskinderopvang

Niet ingeënt? Dan mag de crèche voortaan kinderen weigeren

Kinderen die niet gevaccineerd zijn, mogen worden geweigerd in de kinderopvang. Het is aan de crèches zelf om die beslissing te nemen. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met een initiatief-wetsvoorstel van D66 dat dit mogelijk maakt. 

Speelgoed in een kinderopvang.Beeld ANP

Alleen de SP, Denk en de christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP stemden tegen. Daardoor lijkt ook een meerderheid in de Eerste Kamer verzekerd.

Het wetsvoorstel van D66-Kamerlid Paul van Meenen regelt dat kinderopvangbedrijven kinderen mogen weigeren die niet zijn ingeënt. Aan ouders kan worden gevraagd om bij de inschrijving en daarna periodiek een bewijs van inentingen te laten zien. Wie dat niet kan of wil overhandigen, mag worden geweigerd.  Van Meenen wil  de crèches meer beleidsvrijheid geven.  ‘Het is geen dwang, geen verplichting, geen verantwoordelijkheid, maar een optie.’ 

Het voorstel is ingegeven door de lange tijd dalende vaccinatiegraad, al steeg die vorig jaar voor het eerst in jaren weer licht. Vorig jaar meldde gezondheidsinstituut RIVM dat 92,4 procent van de kinderen op 2-jarige leeftijd de dktp-prik  – difterie, kinkhoest, tetanus, polio - heeft gehad en 92,9 procent de bmr – bof, mazelen, rodehond. Van de kinderen geboren in 2016 heeft 90,2 procent volledig deelgenomen aan het Rijksvaccinatieprogramma. 

Om fracties in de Tweede Kamer over de streep te trekken is op initiatief van GroenLinks een evaluatie afgesproken zodra de wet twee jaar van kracht is. Ook mogen kinderen die om medische redenen niet zijn ingeënt niet door de opvang geweigerd worden.

Wet gelijke behandeling

Vorig jaar kondigde een grote kinderopvangorganisatie in Noord Holland, Berend Botje, al aan kinderen te gaan weigeren die niet tegen bof, mazelen en rode hond zijn ingeënt. In principe is dit in strijd met de Wet gelijke behandeling en de AVG, de algemene verordening gegevensbescherming, maar geen ouder is op basis hiervan naar de rechter gestapt.

Deze wetten kunnen kinderopvangorganisaties nog wel parten gaan spelen als zij de nieuwe wet gaan naleven. Zij mogen op basis van de AVG in principe geen registratie bijhouden welke kinderen wel of niet zijn ingeënt. Terwijl dat wel handig is om te controleren of kinderen tijdig zijn gevaccineerd. Kinderen worden immers niet op een vast tijdstip ingeënt maar op verschillende leeftijden. 

Ook zou het kunnen dat ouders van niet-ingeënte kinderen op basis van de Wet gelijke behandeling bij de rechter  toch toegang vragen tot de opvang. Het belangrijkste adviesorgaan bij wetsvoorstellen, de Raad van State, was op deze punten kritisch over het voorstel. Het kabinet vindt dat Van Meenen deze kritiek niet heeft weerlegd en voelt daarom niets voor het voorstel.

Campagnes 

Vorig jaar bracht een commissie onder leiding van oud-PvdA-Kamerlid Roos Vermeij aan het kabinet advies uit over manieren om de dalende vaccinatiegraad te keren. Acties zijn een verantwoordelijkheid van de overheid, vindt de commissie. Het weigeren van niet-ingeënte kinderen door de opvang, vindt de commissie dan ook niet wenselijk.

De commissie stelde voor om campagnes te voeren en drong aan op indringende voorlichtingsgesprekken met ouders die niet meewerken aan vaccinatie. Als ultiem middel stelde de commissie voor om een ondergrens voor de vaccinatiegraad vast te stellen: als de vaccinatiegraad wegzakt, zou het kabinet volgens de commissie een vaccinatieplicht kunnen afkondigen. 

Internationaal geldt 95 procent als een veilige norm. Als de vaccinatiegraad daar onder zakt, zijn uitbraken van de besmettelijke ziektes die door vaccinatie worden tegengegaan, niet meer uitgesloten.  Het kabinet heeft het RIVM gevraagd om een ondergrens voor de vaccinatiegraad vast te stellen maar daar heeft het instituut zich niet aan gewaagd. 

Regionale verschillen

De vaccinatiegraad wisselt regionaal sterk. In streng protestants-christelijke regio’s is die traditioneel veel lager dan elders, al daalt die nu ook in welvarende wijken waar vaccinatieweigeraars, zogenoemde anti-vaxxers, hun kinderen wegens wantrouwen over de veronderstelde bijwerkingen niet meer laten vaccineren. Desalniettemin heeft staatssecretaris Tamara van Ark (VVD) van Sociale Zaken aangekondigd met de ‘ondergrens’ aan de slag te gaan. 

Het CDA was uiterst kritisch over het wetsvoorstel. Deze partij vreest dat ‘brandhaarden’ van infectieziektes kunnen ontstaan als niet-gevaccineerde kinderen in de opvang samenkomen waar geen vaccinatie-eis geldt. Ook kinderen van ouders die wel laten vaccineren, kunnen daardoor in gevaar komen, met name jonge baby's die in hun eerste levensmaanden nog niet zijn gevaccineerd. 

‘Mensen zeiden: moordenaar, je vergiftigt kleine kinderen’
Toen haar kinderopvangorganisatie besloot niet-gevaccineerde kinderen buiten de deur te houden, kreeg Alien Alberts antivaxxers, antroposofen en streng gelovigen over zich heen. ‘Je kunt wel zeggen dat er een sneeuwbal over ons heen is gerold.’

‘Verplichting is het enige dat helpt’
‘Dat antivaxxers hun eigen kinderen blootstellen aan potentieel dodelijke ziektes is al droevig genoeg. Dat ze aldus andermans kinderen in gevaar brengen zou geen beschaafde samenleving moeten accepteren', aldus Volkskrant-columniste Elma Drayer. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden