Niet elke kaalkop verdient tweede kans

Wat een miscalculatie overigens, dat gemik op Kamerleden die herkenbaar moeten zijn voor de sportschoolklant.

De afgelopen dagen denk ik met weemoed aan de ouderwetse haarkrans rond de kale mannenschedel. Zo’n wufte krullenkrans als van de liberale staatsman
Georgios Papandreou (niet te verwarren met zijn eveneens kale kleinzoon die nu Griekenland leidt) – erg mooi. Fraai is ook de witte, ordentelijke haaromlijsting van de vader van glasnost en perestrojka, Michael Gorbatsjov.

Verzetsheld
Eveneens markant: verzetsheld en Übersociaal-democraat Willy Brandt, een bijna-kransman, want bij hem zorgt een Churchillachtige lok boven het voorhoofd alsnog voor een wuft kapsel. Tevens denk ik aan Pieter Sjoerds Gerbrandy, keurig kaal in oorlogstijd. En dan Joop den Uyl. Wellicht de meest charismatische krans uit de vaderlandse geschiedenis.

Modes en mores veranderen; thans domineert de kale schedel van Eric Lucassen het politieke landschap. Dat hoofd – zodanig kaalgeschoren – is een zelfverkozen imago. Er zijn mensen die zo’n Kojak-look kunnen hebben: die zien er kaal even sympathiek of onbeduidend uit als met haar.

Anderen zijn minder fortuinlijk: als de tondeuse haar werk heeft gedaan, kijken ze in de spiegel naar de tronie van een galeiboef. Niet alleen een esthetisch probleem. Want wat zegt het over iemand als hij de kop van een skinhead, gettorapper, bajesklant of freefighter boven zijn natuurlijke uiterlijk verkiest? In ieder geval, in het beste geval, dat hij flirt met hun intimiderende, dreigende, dominante, brute en primitieve pose. Ik zie maar één oplossing: eerherstel voor het kransje.

Hoe legitimeerde Wilders ook alweer zijn kopvoddentax? Door de toevoeging: de vervuiler betaalt.

Welnu, die boevenkaalkopcultuur is pas landschapsvervuiling. Zeker als zo’n kop geschroefd zit op een uitzinnig getatoeëerd spierbundellijf. Ook daarop kan Lucassen prat gaan. Hij gooide z’n opgesierde massa in de strijd in zijn hoedanigheid van buurtterrorist, maak ik op uit de getuigenis van de bejaarde hondenbezitter die door hem tijdens lange wandelingen op de voet achtervolgd is en met water overgoten werd. Hij kan wel keurige confectie dragen in de Kamer, maar hij blijft het korte lontje dat niets geleerd heeft van zijn wangedrag.

Natuurlijk had Wilders kunnen weten wie hij binnenhaalde, hoe arm de vijver ook is waarin hij vist. De PVV is een offensieve partij die verbale agressie niet schuwt – en permanent onder vuur ligt. Dat stoot intellectuelen af en waarschijnlijk ook anderen die rustig politiek willen bedrijven.

Verstoren
Wie wel aangetrokken worden, zijn law-and-ordertypes, helaas ook in die zin dat ze de orde verstoren en de wet in eigen hand nemen. Dat nieuwbakken PVV’ers en hun gezinnen door deze loopbaanswitch maatschappelijk paria’s worden, helpt ook niet om veel kandidaten van niveau te vinden.

Wie komen er risicoloos op af? Kennelijk mensen die het elders verprutst hebben en de politiek als laatste kans zien om poen en status te vergaren. IJdele profiteurs, karakterloze carrièristen. Je hebt ze bij alle partijen, maar bij de PVV wil de ironie dat ze juist door de brievenbussen van Henk en Ingrid hadden willen wateren.

Dat krijg je, als je als poortwachter bij je eenmanspartij geen oog hebt ontwikkeld voor tuig van niet-allochtone komaf. Wat een miscalculatie overigens, dat gemik op Kamerleden die herkenbaar moeten zijn voor de sportschoolklant. Daarmee haal je geen kracht en beheersing binnen, maar gierend testosteron.

Er zijn grenzen aan hoe vulgair een Kamerlid mag zijn. En die worden door de nieuwste, zich rap ophopende antecedentenincidenten bij de PVV duidelijk zichtbaar. Populistische tijden of niet. Want wie de rauwe stem van het volk wil representeren, de onderbuik, moet ook kalmte en reflectie in huis hebben om geschreeuw te vertalen in haalbare, niet aanstootgevende politieke idealen.

Megafoon
De megafoon heeft soms zin, maar de kiezer is beter geholpen door een intelligente vertaalmachine die sentiment van ressentiment en onvrede van xenofobie scheidt. Het minste wat je van een Kamerlid kunt verwachten, is dat hij dat bij zichzelf kan doen.
Want er is iets in de affaire-Lucassen, dat nauwelijks opgemerkt is. In de reportage van Uitgesproken WNL waarin ex-buren hun afkeer van de PVV’er uitten, verscheen ook een oudere dame met een klacht. Zij had gezien hoe een bulderende Lucassen moeders en kleuters wegjoeg bij de speelplaats achter zijn huizenrij. De geïntimideerde mensen dropen af. ‘En dat waren allochtonen’, zei de oude dame.
Tja, tegen het politieke talent Lucassen kan geen demonisering meer op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden