Niet bedrogen

Belangenorganisaties van consumenten, gepensioneerden en anderen die zich tekort gedaan voelen, waren er snel bij om hun verontwaardiging te uiten toen hen het bericht bereikte dat de gulden bij de geboorte van de euro in 1999 is verramsjt....

Een euro had geen 2,20 gulden mogen kosten, maar eerder zo'n 2 gulden, erkende directeur Henk Brouwer van De Nederlandsche Bank dit weekeinde. Dat had een hoop inflatie gescheeld rond de eeuwwisseling.

Maar zeuren dat de gulden eigenlijk duurder had moeten worden ten opzichte van de D-mark (want daar ging het om) was in de woelige jaren negentig politiek buitengewoon inopportuun. Het trauma van het Britse pond dat in 1992 door speculant George Soros werd gedwongen het stelsel van Europese wisselkoersen te verlaten, was amper verwerkt. Op gedoe tussen de gulden en de D-mark zat niemand te wachten. Dat zou immers een expliciete erkenning zijn van het feit dat de dure Duitse hereniging de concurrentiepositie van Duitsland ten opzichte van handelspartner Nederland had verzwakt. Bovendien stond Europa aan de vooravond van een cruciaal project dat niet mislukken mocht: de fusie van elf nationale munten. Ten behoeve van de lieve vrede in Europa nam Nederland daarom bewust het risico van een hogere inflatie, een van de effecten die optreden als een land relatief goedkoop is ten opzichte van het buitenland.

Zie je wel dat we bedrogen zijn, was dit weekeinde de meest gehoorde reactie: de schrikbarende prijsstijgingen in 2001, vooral in de horeca, waren bewust beleid .

Dat is een misvatting. De prijsstijgingen bij het omprijzen van guldens naar euro's – het echte eurobedrog dat zoveel terechte volkswoede heeft uitgelokt – zouden zich ook hebben voorgedaan als de gulden bij het opgaan in de euro duurder was geweest. Die inflatiecomponent heeft namelijk niets van doen met een goedkope gulden, maar met ondernemers die kosten afwentelden of een extra slaatje trachtten te slaan uit de gebrekkige rekenvaardigheid van hun klandizie.

De inflatie die wel voortkomt uit de scheve wisselkoersverhouding dateert van langer geleden en was het gevolg van een uitbundige economische bloei. Dankzij de goedkope gulden werd Nederland zeer aantrekkelijk voor buitenlanders. Mede hieraan danken wij de gouden jaren negentig, toen het geld tegen de plinten klotste, de banen voor het oprapen lagen en het land een welvaartsgroei zonder weerga kende. En als iedereen maar blijft kopen, volgt vroeg of laat nu eenmaal inflatie. Wie boos is over de goedkope-gulden-inflatie moet zich derhalve realiseren dat in het andere geval de economie al in 1999 flink zou zijn afgekoeld; de werkloosheid zou zijn opgelopen en de welvaartsgroei lager zou zijn geweest. Het echte eurobedrog van de middenstand zou dan een relatief armere bevolking hebben getroffen. Dat zou meer pijn hebben gedaan.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden