Niet altijd lief bedoeld

Van maar weinig groepen gaan de wortels zo diep: tot de eerste klassen van de lagere school. Een jaar of elf, twaalf later scoren ze de eerste Friese nummer 1-hit....

door Menno Pot

'Ik denk dat ze in Warga wel trots op ons zijn, maar gelukkig doet iedereen heel normaal.'

Weinig verkeer vandaag op de Wargastervaart. Een enkel bootje; de echte grote stroom pleziervaarders op de Friese kanalen en meren is nog niet losgekomen. Bij de brug van Warga, een kilometer of acht zuidoostelijk van Leeuwarden, zit brugwachter Wytze trouw op zijn post, op de stoep naast café 's Lands Welvaren. Een fietser steekt zijn hand op. 'Hoi', roept de fietser. 'Heu', zegt Wytze. De rijdende patatkraam van Terpstra komt aanrijden. Dan moet het dus vrijdagmiddag wezen.

Aan de andere kant van de straat is een fotograaf een serie aan het maken van Johan en Mirjam, het beroemde duo Twarres. Wytze kijkt onverstoorbaar uit over de vaart. Wie weet komt er nog wat aan. Journalisten en fotografen? 'Nee, daar kijken we niet meer van op, hier in Warga.'

Tot dusver kwam maar één inwoonster van het dorpje in aanmerking voor een standbeeld. Of eigenlijk waren het er elf. Aan de Leeuwarderweg staat het beeld van mevrouw Harmke Feenstra-Tuinstra met haar tien kinderen. Ze werd door schrijfster Nynke van Hichtum vereeuwigd als moeder Afke in Afke's Tiental (1903) en was daarmee tot voor kort de beroemdste Wergeaster. Die tijden zijn voorbij. Op een goede dag onthult de burgemeester van de gemeente Boarnsterhim op een mooi plekje in Warga een beeldje van Twarres. Wacht maar af.

Wêr Bisto

Mirjam Timmer (18) en Johan van der Veen (19) scoorden met Wêr Bisto ('Waar ben je?') de eerste Friestalige nummer 1-hit in Nederland. En in België. 'Belgen zijn stiller', weet Mirjam inmiddels. 'Ze luisteren heel goed naar de liedjes. Dat vind ik respectvol en prettig.' De tweede single, She Couldn't Laugh, vloog ook de toptien in. En maandag verschijnt het langverwachte albumdebuut Stream, een plaat met elf tweestemmig gezongen folky liedjes, voorzien van subtiele strijkarrangementen. Twee in het Fries, acht in het Engels. Plus de titelsong. Dat die geen tekst heeft, was een bewuste keuze: Stream betekent 'stroom', zowel in het Engels als in het Fries.

'Ik denk dat ze in Warga wel trots op ons zijn', zegt Johan, 'maar gelukkig doen iedereen heel normaal.'

Het is fijn om in het stille Warga te wonen in hectische tijden, als je singles als kometen omhoogschieten in de hitlijsten. Maar zelfs in het Friese dorpje weten ze je te vinden wanneer je tot de rangen der Bekende Nederlanders bent toegetreden. De familie Timmer stond gewoon in de telefoongids. Inmiddels niet meer. Af en toe weet een fanatieke fan het mobiele nummer van Mirjam of Johan te achterhalen, dus die moeten ook wel eens veranderd worden. Want die vreemde telefoontjes vind Johan maar niks. 'Dan roepen ze alleen maar in je oor: ''Ben jij Johan? Ben jij Johan?'' En als je dan ja zegt, hangen ze snel op. Raar.'

En dan heb je natuurlijk nog die (gelukkig zeldzame) fanatiekelingen die helemaal naar Warga komen om te kijken waar Twarres woont. Laatst nog: twee meiden uit Rotterdam, die de hele dag door het dorp liepen. In Warga wonen maar 1800 mensen, dus de goede adressen heb je zo gevonden. Het zijn gelukkig uitzonderingen.

Mirjam voelt zich veilig in Warga, dat ze 'een lief dorpje met een basisschooltje' noemt. Op dat schooltje zat ze zelf. Ze speelde al op haar vijfde op een oude akoestische gitaar, die ze van haar opa en oma had gekregen. Liedjes schrijven deed ze vanaf het begin. 'Ze gingen bijna allemaal over onze kat, Willy', zegt ze. 'Gewoon, over hoe lief hij was, dat hij lag te slapen en dat ik dan naast hem ging zitten om hem te aaien. Ik herinner me de tekstjes nog precies. Een stukje zingen? Ja, daaag!'

Een eerste optreden volgde toen ze zeven was: Mirjam op gitaar en een klasgenootje op keyboard. Liedje: Muss I Denn. 'Muss I denn, muss I denn zum Stadtele hinaus?/Und du, mein Schatz, bleibst hier?' Ja, Mirjam Timmer is altijd in Warga gebleven. Ze woont er nog steeds. Waarom weggaan? Leeuwarden is vlakbij. Daar gaat ze vaak met Johan naar de film, of winkelen. 'In Warga heb je niet veel winkels', zegt ze. 'Het zou handig zijn als Warga een Hema had. Daar kun je veel verschillende dingen kopen.'

Niet lang na Muss I Denn volgde het eerste optreden met Johan, die inmiddels vanuit Dokkum naar Warga was verhuisd. De meester zocht voor de schoolmusical een jongen en een meisje, om ieder een couplet van een lied te zingen. 'Op een onbewoond eiland van Kinderen Voor Kinderen!' giert Johan. 'Ik heb er nog een filmpje van. Je komt niet meer bij.'

Van maar weinig groepen gaan de wortels zo diep: tot in de eerste klassen van de lagere school. En er is ook nog eens keihard bewijs voor, dankzij een enthousiaste vader, die filmregisseurtje speelde op de bonte ouderavond.

Een jaar of elf, twaalf later zijn Mirjam en Johan onafscheidelijk. Met elkaar vergroeid, lijkt het haast. Platenmaatschappij EMI koestert ze, wetend dat je met Twarres - een verbastering van het Friese woord twaris, 'tweemaal' - een beetje voorzichtig moet zijn.

Ze zijn vooral innemend. Johan is de Art Garfunkel van het duo. De nachtegaal met de hoge tweede stem. Hij is springerig en dromerig tegelijk, en razend populair bij de fans op het internetforum van de Twarres Fanclub, die willen weten waar hij dat 'coole shirtje uit de clip' toch gekocht heeft.

Dorpsdicotheek

Plus natuurlijk die ene vraag: of Mirjam en Johan 'samen iets hebben'. Wie ze een middagje samen ziet, weet dat het antwoord 'nee' is. Mirjam en Johan zijn vrienden. Buurkindertjes uit een deel van Jip en Janneke dat Annie Schmidt niet meer zal schrijven. Als de mensen dat niet snappen, dan is dat hun probleem.

Zelfbewuste Mirjam, het meisje met de donkere haren en de piercing door de onderlip, is de nadenker. Alle liedjes komen uit haar pen, net als de soms sombere teksten, zoals die van She Couldn't Laugh, over een relatie tussen twee mensen die elkaar alleen maar kwetsen en in de weg zitten: 'Yes, she's tried to run away/but you would not let her go/You are her ball and her chain'. 'Mijn liedjes zijn niet altijd lief bedoeld', zegt Mirjam.

Vooral zij wilde, toen de hype eenmaal was losgebarsten, uitgebreid de tijd nemen om de juiste platenmaatschappij te kiezen. Als een door de wol geverfde band nam Twarres zes maanden de tijd om over de aanbiedingen na te denken. Vooral Mirjam kan in rustige, heldere bewoordingen uitleggen waarom Twarres niet in dorpsdiscotheken wil optreden ('doe mij maar leuke theatertjes en zaaltjes als Paradiso') en vertellen dat ze zich absoluut nooit door een tape zal laten begeleiden. 'Daar doe ik het niet voor', zegt ze beslist. 'Daarvoor schrijf ik geen liedjes.'

Zij was het die besloot leden van het Frysk Jeugdorkest mee te laten spelen op de single van Wêr Bisto, het eenvoudige liedje over verlangen: 'hjir bin ik/wêr bisto?'. Hier ben ik, maar waar ben jij? Ze speelden het eindeloos vaak - en altijd live. Ze deden mee aan talentenjachten in de regio, aan de Friese Soundmix Award, aan het Friese songfestival Liet '99. Daarna ging het snel. Een optreden in het programma De Zwoele Stad op de Amsterdamse zender AT5 werd opgepikt door de redactie van Paul de Leeuw. Een paar maanden later stond Wêr Bisto op één.

'Zelf ben ik nooit echt fan van iemand geweest', zegt Mirjam. 'Ik luisterde naar de platen van mijn moeder: Toto, Sting, Vaya Con Dios, Peter Gabriel. Mooie muziek, maar fan? Nee. Daarom verbaasden de reacties van sommige mensen me nogal. Sommige fans schrijven dat ze verliefd op je zijn, ze letten op je kleren en je haar.' Johan: 'Laatst vroeg iemand in een brief of ik een paar sokken wilde opsturen. Die verzamelde sokken van bekende Nederlanders.'

Contrast

Malle taferelen, maar het kan altijd gekker. Twarres weet er alles van sinds ze, ten overstaan van een hysterische massa in de Amsterdamse Music Hall, het podium deelden met K-Otic, de popgroep die uit de grond werd gestampt en voor de showbizz werd klaargestoomd in het programma Starmaker. Een scherper contrast bestaat haast niet: Mirjam en Johan, met hun ouderlijke huizen in het stille Warga als thuishaven, naast de door een team choreografen en zangpedagogen gedrilde Starmakers, de hele dag op de voet gevolgd door de camera's in het Big Brother-huis. 'Ik zou zoiets niet willen', zegt Mirjam. 'Ik wil best in zo'n programma optreden en ik vond het leuk om dat huis in het echt te zien, maar de mensen moeten niet denken dat de hele muziekwereld zo in elkaar zit. Ik ben ook blij dat er niet alleen kinderen naar onze muziek luisteren. We krijgen ook wel een een brief van een ouder iemand. Het gaat van acht tot 88.'

Die middag kuiert Twarres door het centrum van Leeuwarden. 'Als wij het over ''de stad'' hebben, dan bedoelen we Leeuwarden', had Johan alvast uitgelegd. Een meisje vraagt op straat om handtekeningen en rent dan snel weer weg. Beroemd? 'Als je het zo wilt noemen', zegt Mirjam. 'Mensen kijken vooral. We worden niet zo veel aangesproken. Het valt juist op hoeveel mensen er niet tegen je praten.'

Dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de ober die ze even later hun drankjes komt brengen: een koffie verkeerd voor Mirjam, een cola light voor Johan. 'Hartstikke mooi, die tweede single', zegt hij. 'Van het Fries naar het Engels; wel even wennen, maar ik vind het hartstikke goed. Anders blijven jullie zo regionaal bezig hè.' 'Zie je', zegt Johan, 'de mensen leven met ons mee.'

Voor ze weer richting Warga gaan, spreken ze voor de ingang van bioscoop Tivoli nog even af om een filmpje te pakken. Agenda's komen er niet aan te pas, bij Twarres.

'Morgen?' vraagt Johan.

'Ja, morgen', zegt Mirjam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden