Niet alles is ontwikkelingshulp

'Nederland wil een ambitieus, toonaangevend land zijn in Europa en in de wereld.' Zo wordt het buitenlandbeleid van het nieuwe kabinet gekenschetst in de inleiding op het regeerakkoord. Dit is een stevige inzet, en het is goed dat VVD en CDA zelfredzaamheid, economische ontwikkeling, internationale stabiliteit en de Millenniumdoelen daarin een belangrijke plaats geven.

Positief is ook de erkenning van de kracht die Nederlandse ontwikkelingsorganisaties hebben op verschillende werkterreinen. Als bruggenbouwers tussen burgers, overheden en bedrijfsleven, maar ook als kritisch tegenwicht waar dat nodig is.


Internationale samenwerking gaat om een visie op mensen en op de wereld. Een wereld waarin ons land onlosmakelijk verbonden is met de rest van de wereldbevolking. In morele en in economische zin, maar ook in de bredere context van de Global Commons: energie, klimaat, mensenrechten, veiligheid, stabiliteit, welvaart, schoon water.


De door de nieuwe regeringspartijen beleden geïntegreerde aanpak van het buitenlandbeleid kan hieraan bijdragen, mits duurzame ontwikkeling het uitgangspunt blijft. Anders breken we met de ene hand af wat we met de andere hebben opgebouwd. Tegenstrijdig is bijvoorbeeld dat de belastingaftrek voor duurzame beleggingen wordt geschrapt, terwijl die juist stimuleert om met particulier geld mensen structureel uit armoede te halen en het klimaatprobleem aan te pakken.


Uit alles spreekt dat de economische crisis de basis vormt voor het nieuwe kabinet en dat is begrijpelijk. Maar die crisis, in de westerse wereld ontstaan, is nergens zo hard aangekomen als in ontwikkelingslanden. Zowel doordat hun economieën er klappen van kregen, als door de afname van hulp. Zo besteedde alleen al de Nederlandse minister voor Ontwikkelingssamenwerking vorig jaar 600 miljoen minder aan internationale samenwerking - een grotere bijdrage aan het terugdringen van ons begrotingstekort dan van welke andere minister dan ook. De aangekondigde nieuwe bezuinigingen zijn een enorme extra aanslag op de positie van mensen in ontwikkelingslanden.


Bovendien probeert het nieuwe kabinet op allerlei manieren die bezuinigingen stilletjes nog een flink stuk groter te maken. Zo gaat ons land, een van de oprichters van de OESO, ervoor pleiten dat die organisatie de definitie van ontwikkelingshulp oprekt, zodat wij daarmee ook vredesmissies kunnen financieren. Niet alleen zetten we onszelf zo te kijk, maar ook krijgen andere landen een vrijbrief om van alles als ontwikkelingshulp aan te merken. Dat is wellicht toonaangevend te noemen, maar verre van ambitieus. Naast vredesmissies noemen VVD en CDA weeshuizen voor alleenstaande minderjarige asielzoekers nu ook ontwikkelingssamenwerking.


Het nieuwe kabinet zou een voorbeeld moeten nemen aan de conservatief-liberale regering in Engeland, die internationale samenwerking ziet als een effectieve investering in Britse en mondiale belangen. Denk maar aan het gevaar van resistente bacteriën, die ontstaan door slechte gezondheidszorg in ontwikkelingslanden, maar ook bij ons slachtoffers maken.


Het in de regeringsverklaring genoemde WRR-rapport van begin dit jaar over ontwikkelingssamenwerking biedt waardevolle aanknopingspunten. De sector is volop bezig met innovatie en effectiviteit. Dat vraagt om creatief en ondernemend denken en doen. Juist de Nederlandse particuliere ontwikkelingsorganisaties hebben de expertise op de in het akkoord genoemde aspecten en zullen op deze punten constructief blijven samenwerken met de overheid en het bedrijfsleven.


Het stimuleren van de private sector in ontwikkelingslanden staat evenwel niet op zichzelf. Door te werken aan gezondheidszorg, onderwijs, biodiversiteit, mensenrechten en goed bestuur worden mensen beter in staat gesteld de kansen te grijpen die de private sector biedt en echt wat te maken van hun leven, van hun land, en daarmee van onze wereld.


Alexander Kohnstamm

Rutte kan een voorbeeld nemen aan Cameron, vindt Alexander Kohnstamm, directeur van Partos, de brancheorganisatie van particuliere ontwikkelingsorganisaties.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden