Niet alle vragen over Marc Dutroux zijn beantwoord

Wat is het aandeel van Marc Dutroux, was Michel Nihoul de spil van een pedofilienetwerk, hadden de meisjes gered kunnen worden, welke straf kan Dutroux krijgen...

Procureur des Konings Michel Bourlet heeft 450 duizend pagina's aan politieverhoren, getuigenverklaringen en autopsierapporten samengevat in een aanklacht van 76 pagina's. Vandaag begint in Arlon, hoofdstad van de Belgische provincie Luxemburg, het proces-Dutroux. Marc Dutroux alias 'Staatsvijand Nummer Eén' is hoofdrolspeler in 'het Proces van de Eeuw'. Al had het proces eigenlijk al eind twintigste eeuw zullen plaatsvinden.

Naast de werkloze elektricien staan zijn ex-vrouw Michelle Martin terecht, zijn kompaan Michel Lelièvre en zakenman Michel Nihoul. Volgens de akte van beschuldiging vormden ze een bende die handelde in voertuigen, valse identiteitsbewijzen en drugs.

Maar vooral worden ze beschuldigd van de kidnapping en gijzeling van zes meisjes: An Marchal, Eefje Lambrecks, Laetitia Delhez, Sabine Dardenne, Julie Lejeune en Mélissa Russo.

Wat is het aandeel van Marc Dutroux?

Dutroux (1956) staat als veronderstelde bendeleider terecht wegens de moord op An en Eefje en op zijn Franse handlanger Bernard Weinstein, de ontvoering van Sabine, Laetitia, An, Julie en Mélissa, en de opsluiting van An, Eefje, Sabine, Laetitia en Weinstein.

Verder wordt hem de opsluiting van Julie en Mélissa met de dood tot gevolg ten laste gelegd. Dutroux zou Julie, Mélissa, An, Eefje en drie Slowaakse meisjes hebben verkracht.

Ook sloot Dutroux volgens de aanklacht in 1995 Philippe Divers, Pierre Rochow en Bénedicte Jadot op. Divers en Rochow hadden in 1995 een vrachtwagen gestolen met dure Belgacom-kabels en deze bij Dutroux gestald. Toen de vrachtwagen vervolgens weer spoorloos was, ontvoerden Dutroux en Lelièvre het tweetal plus Rochows vriendin Jadot.

Dutroux heeft veel verklaringen afgelegd, maar zichzelf in de loop der jaren voortdurend tegengesproken. Hij heeft de feiten toegegeven die door de verklaringen van Michel Lelièvre en van Sabine en Laetitia vast staan. Maar hij ontkent de ontvoering en verkrachting van Julie en Mélissa en de verkrachting van An.

Waarom liet de vrouw van Dutroux Julie en Mélissa doodhongeren?

Toen Dutroux vanaf 6 december 1995 in hechtenis werd genomen vanwege de ontvoering van Divers, Rochow en Jadot, droeg hij zijn vrouw op Julie en Mélissa eten en drinken te brengen. Volgens haar verklaringen deed ze weliswaar boodschappen voor de meisjes, maar durfde ze hen niet onder ogen te komen. Toen Dutroux vrijkwam, trof hij de meisjes dood of op sterven na dood aan in de kinderkooi onder zijn huis in Sars-la-Buissière.

De voormalige lerares en moeder van drie kinderen zegt onder morele dwang van haar man te hebben gehandeld. Ze wordt verdacht van opsluiting van de zes meisjes, en van verkrachting van de 15-jarige Slowaakse Janka Mackova in 1994.

Martin (1960) heeft een volledige bekentenis afgelegd. Het wordt haar zwaar aangerekend dat ze exact wist van alle wandaden die haar man beging, zonder hem te stoppen of aan te geven.

Was kompaan Michel Lelièvre ook zo slaafs?

Zijn zware drugsverslaving en zijn angst voor Dutroux hebben hem naar eigen zeggen tot zijn daden aangezet. Michel Lelièvre (1971) was het die op 15 augustus 1996 als eerste bekende dat hij met Dutroux Laetitia Delhez had ontvoerd.

'Voor ik Dutroux kende, was ik een bon-vivant. Nu ben ik een mort-vivant, een levende dode', zo heeft Michel Lelièvre gezegd.

Lelièvre wordt beschuldigd van de ontvoering van An, Sabine en Laetitia, van de opsluiting van An, Eefje, Sabine en Laetitia en van drugshandel. Hij heeft alle feiten bekend.

Was Michel Nihoul de spil van een pedofilienetwerk?

De 62-jarige Brusselse zakenman speelt de minst duidelijke rol in de bende van Dutroux. Volgens de ene lezing was hij slechts een oplichter en drugshandelaar, die de domme pech had zich met Dutroux in te laten. Volgens de andere versie is hij echter de centrale figuur geweest in een pedofielennetwerk. Via hem zouden meisjes op bestelling zijn ontvoerd, mogelijk op verzoek van hooggeplaatsten. De aanklacht rept daar echter niet over.

Formeel wordt Nihoul beschuldigd van handel in drugs, auto's en valse identiteitsbewijzen. Ook zou hij betrokken zijn geweest bij de kidnapping van Laetitia. De in Oostende wonende Nihoul heeft toegegeven verdovende middelen te hebben verhandeld, maar ontkent elke betrokkenheid bij de kidnapping.

Komen de controversiële X-dossiers nog aan bod?

De 35-jarige Regina Louf uit De Pinte informeerde justitie in september 1996 over netwerken van hooggeplaatste kindermisbruikers. Deze getuige X1 zegt als kind te zijn misbruikt. Ze wees op bloedige nachtelijke orgiën en betrok daarbij een aantal onopgeloste moorden op tienermeisjes.

De X-files en het onderzoek hielpen de oude dossiers echter niet verder. Een verband met de affaire-Dutroux viel evenmin aan te tonen. Maar de onthullingen van haar getuigenissen, in 1998 door dagblad De Morgen, leidde wel tot de grimmige scheiding tussen de believers en non-believers in België: tussen zij die wel en niet geloven in pedofiele netwerken waar Dutroux bij betrokken zou zijn geweest.

Uiteindelijk zijn de verklaringen van de X-getuigen door het gerecht afgedaan als onmogelijk, onwaarschijnlijk en oncontroleerbaar. Ze spelen tijdens de rechtszaak derhalve geen rol. Hooggeplaatste politici hoeven niet te komen getuigen in Arlon.

Welke vragen blijven nog onbeantwoord?

Opvallend is dat niemand zich hoeft te verantwoorden voor de ontvoering van Julie en Mélissa. Dutroux houdt staande dat deze twee meisjes hem werden 'bezorgd' door Lelièvre en Weinstein. Ze zaten bij hem op de bank limonade te drinken toen hij op een dag thuis kwam, zegt hij. Ook onduidelijk is onder welke omstandigheden deze twee meisjes precies zijn gestorven.

Verder is duister door wie An en Eefje zijn vermoord. Dutroux geeft de schuld aan Weinstein. Deze kan zich echter niet verdedigen. Hij werd volgens de aanklacht verdoofd en levend begraven door Dutroux. Die ontkent.

Hadden de meisjes gered kunnen worden?

Een parlementaire enquêtecommissie heeft aangetoond dat justitie en politie veel blunders hebben gemaakt en op tal van terreinen incompetent waren - zowel tijdens de zoektocht als tijdens het (jarenlange) onderzoek na de arrestatie.

Al kort na de ontvoering van Julie en Mélissa waren er sterke vermoedens dat Dutroux erbij betrokken was. Hij werd geschaduwd en gefilmd.

Toen Dutroux in de cel zat vanwege de vrachtwagendiefstal, werd zijn huis in Marcinelle tot twee keer toe uitgebreid onderzocht. Julie en Mélissa zaten daar opgesloten. Een politieagent en een slotenmaker hoorden in de kelder gefluister van kinderen, maar dachten dat de geluiden van de straat kwamen.

Welke straf kan Dutroux krijgen?

Kort voor de arrestatie van Marc Dutroux schafte Begië de doodstraf af. Als die straf nog had bestaan, zou tweederde van alle Belgen willen dat Dutroux ter dood zou worden veroordeeld, aldus een peiling van dagblad Het Laatste Nieuws.

Het Hof van Assisen - een twaalfkoppige volksjury met drie beroepsrechters - behandelt de zaak. De jury wordt vandaag door loting samengesteld uit een lijst van potentiële juryleden.

Aan het eind van het proces - naar verwachting over twee tot drie maanden - moet de jury bij meerderheid van stemmen zich over schuld of onschuld uitspreken. Staken de stemmen, dan gaat de verdachte vrijuit. Bij een verhouding zeven tegen vijf vervoegen de drie rechters zich bij de jury om de knoop door te hakken.

Daarna volgt de eis van de aanklagers. Gezamenlijk beraden jury en rechters zich over de uiteindelijke straf. Hoger beroep is niet mogelijk, cassatie wel. Maar het Hof van Cassatie gaat enkel over de juridische en procedurele kant van de zaak.

Volgens sommige juristen, onder wie de Nederlandse rechtspsycholoog Peter van Koppen, is het mogelijk dat België uiteindelijk op de vingers wordt getikt door het Europese Hof voor de Mensenrechten. Er zou te veel tijd zijn verstreken tussen arrestatie en berechting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.