Update

'Niemand zit meer onterecht vast in tbs-kliniek'

Het is uitgesloten dat op dit moment in ons land mensen onterecht in een tbs-kliniek zitten. In geen van de nu lopende zaken hebben rechters fouten gemaakt bij het opleggen of verlengen van de maatregel. Tot die conclusie komt een team van deskundigen na maandenlang onderzoek. Het team werd begeleid door een commissie onder voorzitterschap van Yvo van Kuijck. Het onderzoek wordt later vandaag gepubliceerd.

Het Pieter Baan Centrum (PBC), de psychiatrische observatiekliniek van het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) in Utrecht. © anp

Aanleiding voor het onderzoek zijn twee zaken die deze zomer aan het licht kwamen. In het eerste geval bleek iemand 6 jaar ten onrechte te hebben vastgezeten in een tbs-kliniek. In het tweede geval bleek een man al 18 jaar in een tbs-kliniek te zitten, terwijl dat helemaal niet had gemogen. Verscheidene advocaten die zijn gespecialiseerd in tbs-zaken maakten zich zorgen en pleitten voor gespecialiseerde rechters en officieren van justitie.

2491 tbs-zaken

De rechtbanken gingen er al niet vanuit dat het onderzoek meer soortgelijke fouten zou opleveren, maar kondigden het onderzoek toch aan om aan alle onduidelijkheid een eind te maken. In totaal controleerde de commissie 2491 tbs-zaken. Fouten werden niet gevonden; in alle zaken vond het onderzoeksteam in ieder geval één delict dat de tbs-maatregel rechtvaardigt.

De deskundigen vragen daarnaast bijzondere aandacht voor 30 bijzondere zaken. Daarin is de tbs terecht opgelegd of verlengd, maar wel volgens de toen geldende jurisprudentie. Omdat die inmiddels is aangescherpt, vragen die zaken bij een nieuwe beoordeling door een rechter extra aandacht.

Tbs kan alleen worden opgelegd voor misdrijven waar 4 jaar gevangenisstraf of meer op staat. Alleen als de maatregel is opgelegd voor een geweldsdelict, mag deze na 4 jaar worden verlengd. De rechter beoordeelt de vordering van het OM tot zo'n verlenging.

Tegen beslissingen kunnen tbs'ers in beroep bij de penitentiaire kamer van het gerechtshof in Arnhem. In die bijzondere kamer van het hof worden de drie rechters (raadsheren) bijgestaan door een psycholoog en een psychiater. Zij oordelen gezamenlijk of een beschikking van de rechtbank juist is geweest of niet.

'Geruststellend'
Yvo van Kuijck vindt de uitkomsten van het onderzoek geruststellend: 'De zaken zijn grondig gescand en uit niets is gebleken dat tbs in welke zaak dan ook in strijd met de regels is opgelegd.'

Over de twee mannen die ten onrechte in een tbs-kliniek vastzaten zegt Van Kuijck: 'Die twee zaken kwamen vlak na elkaar aan het licht. Een dergelijke fout kan een keer voorkomen, maar als dat twee keer achter elkaar gebeurt, kun je niet meer spreken van een incident.'

Van Kuijck zei nooit eerder dergelijke incidenten te hebben meegemaakt. 'Ik loop al sinds eind jaren '80 mee met tbs-zaken, maar dergelijke gevallen waren mij nog niet onder ogen gekomen.' Dat nu in korte tijd twee fouten aan het licht kwamen, is volgens hem onverklaarbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden