VoorwoordEditiespecial

Niemand wil pijn lijden voor het klimaat als de ander vrolijk doorgaat met consumeren

null Beeld
Peter Giesen

De afgelopen weken hebben 30 duizend mensen op de klimaattop COP26 in Glasgow vergaderd over het voortbestaan van de aarde. Als de uitstoot van broeikasgassen niet snel wordt gereduceerd, stevenen we af op een rampzalige opwarming van 2,7 graden in 2100. In het slechtste scenario smelt een groot deel van Antarctica, waardoor de zeespiegel met 55 meter zal stijgen. Volgens sommigen was Glasgow dan ook ‘de top van de laatste kans’, het laatste station voor de grens met de zondvloed.

Zulke apocalyptische scenario’s contrasteren op merkwaardige wijze met het gebrek aan urgentie van een top waar politici en diplomaten onderhandelen over punten en komma’s, gelardeerd met vrijblijvende beloften voor 2050 of 2060. De Amerikaanse president Biden kwam met vrijwel lege handen naar Glasgow, omdat zijn belangrijkste klimaatplan werd tegengehouden door één man, senator Joe Manchin uit steenkoolstaat West-Virginia. Misschien geeft hij best om het klimaat, maar hij wil vooral zijn kiezers te vriend houden – en de lobby van kolen- en gasbedrijven die hem op gulle wijze sponsoren.

Belangen

We kunnen er over schamperen, maar we zijn allemaal een beetje Joe Manchin. Onze belangen van vandaag wegen zwaarder dan onze zorgen voor morgen. In alle landen blijft de reductie van broeikasgassen achter bij de plechtige beloften die in 2015 werden gedaan op de COP21 in Parijs. De opwarming van de aarde zal pas tegen het einde van de eeuw werkelijk rampzalige gevolgen hebben, maar klimaatmaatregelen kosten nu geld, en kunnen nu tot een opstand van gele hesjes leiden. Dus blijven de containerschepen als de Evergiven, met een enorme uitstoot van broeikasgassen, van de ene naar de andere kant van de wereld varen met dildo’s en kerstprullaria.

Voor deze Editiespecial hebben we de meest relevante verhalen over het klimaat voor u gebundeld. Zo hoort u in een podcast of Nederland nog wel te redden is, en in een interview met Urgenda-directeur Marjan Minnesma leest u hoe we koploper kunnen worden van de groene industrie (maar dan moet Rutte wel naar haar luisteren). En mochten alle klimaattermen u beginnen te duizelen, dan kunt u in het klimaatwoordenboek de belangrijkste woorden opzoeken.

In een special over het klimaat kunnen we niet om de gevolgen van de opwarming heen. U leest waar de eerste klimaatvluchtelingen van Europa vandaan zullen komen, en in een fotoserie ziet u de gevolgen van smeltende ijskappen. Natuurlijk kijken we ook naar de oplossingen: zijn er nog revolutionaire technieken in opmars die ons kunnen redden? En hoe staat het ervoor met de herbebossing van onze planeet?

Collectieve actie

De klimaatkwestie is een treffende illustratie van het probleem van collectieve actie. Maatregelen van afzonderlijke landen zijn volkomen zinloos als andere landen in gebreke blijven. De Europese Green Deal zal weinig zoden aan de dijk zetten als China kolencentrales blijft bouwen, als China en de Verenigde Staten door onderlinge rivaliteit geen afspraken kunnen maken, en als Donald Trump in 2024 terugkeert als president die gelooft dat de klimaatcrisis een ‘hoax’ is van linkse wetenschappers.

De individuele burger doolt door deze woestijn van politieke onmacht. ‘Ik scheid braaf mijn afval, rijd bijna geen auto en ga per trein op stedentrip. Maar apathie dreigt: wat heeft dit gefröbel in de marge voor zin?’, schrijft Daphne van Paassen over haar ‘klimaatdepressie’. Zo wijst iedereen naar elkaar. Bezorgde burgers manen de overheid tot actie, maar de overheid is bang voor burgers die het klimaat heel belangrijk vinden, zolang het maar niet te veel geld kost. Niemand wil offers brengen wanneer de ander geen offers brengt. Niemand wil pijn lijden als de ander vrolijk doorgaat met consumeren.

Het is aan de COP26 in Glasgow om deze patstelling te doorbreken, om alle wereldburgers duidelijk te maken dat de internationale gemeenschap vastbesloten is de aarde te redden.

Ik wens u veel leesplezier toe met deze Editiespecial.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden