Niemand weet waarom

Updates


Twitter.com/HansAarsman


Dit jaar is Jarramplas een tengere jongen, 26 jaar oud. De handschoenen die hij draagt zijn zo zwaar gewapend dat hij zijn vingers niet kan krommen. De trommelstokken zitten er met ijzeren strips ingeklemd. En nóg wil er soms een trommelstok vallen. Dan komen de gooiers bij zinnen, wordt de stok opgeraapt en terug in de handen van Jarramplas gedrukt. Op YouTube-filmpjes zie je dat. Ook dat Jarramplas niet alleen slachtoffer is. Hij slaat op zijn trommel, hij danst en springt, hij jaagt de omstanders de stuipen op het lijf. Zijn duivelsmasker is niet van hout, je ziet matjes zitten, het is van polyester. Moet behoorlijk zweten zijn daarbinnen.


Op die ene appel na, rechts komt hij voorbij, zijn het allemaal knolrapen waarmee wordt gegooid. Keihard zijn die. Zou je een raap tegen je kop krijgen, grote kans dat je er een hersenschudding aan overhoudt. De maker van deze foto loopt dat risico, de knollen lijken te zweven, maar ze komen regelrecht zijn kant op. De Jarramplas zelf kan weinig gebeuren met het polyester gevaarte op zijn schouders. Met spanbanden zit het vast aan een ijzeren borstpantser, je kunt de haak zien zitten. De rest van het lichaam wordt beschermd met een ijshockey-uitrusting. Daar overheen het pak van stoflapjes, mooi is dat.


Zo gaat het al eeuwen en niemand weet precies waarom. De traditie kan verband houden met de feestdag van Sint-Sebastiaan, valt ook op 20 januari. Sint-Sebastiaan werd om zijn geloof met pijlen doorboord. Ook is er gelijkenis met de manier waarop Herakles een veedief strafte. Vruchtbaarheidsritueel wordt van verschillende kanten geopperd. En natuurlijk het wijdverbreide uitdrijven van het kwaad. Misschien heeft Jarramplas banden met alle vier, hardnekkige tradities hebben vaak meerdere herkomsten.


Een steniging is er niets bij vergeleken. Moet een machtig gevoel zijn zo onder vuur te liggen en niets te voelen. Het water komt met bakken uit de hemel, maar jij blijft droog omdat je een regenpak aanhebt, zoiets. De knolrapen zijn die ochtend met karrenvrachten het dorp ingereden. Als de helletocht erop zit en de Jarramplas uit zijn pak wordt gehesen, liggen de straten met rapen bezaaid, 15.000 in totaal. Evenveel als er inwoners zijn in Piornal. Veel rapen worden meerdere keren geworpen, tot er niets anders dan pulp overblijft. Zou ons 'recht voor zijn raap' er iets mee te maken hebben?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden