Niemand trekt zich wat van het staakt-het-vuren in Syrië aan: bombardementen in Oost-Ghouta 'zoals elke dag'

Voor het eerst sinds 2016 stemde de VN-veiligheidsraad dit weekeinde in met een staakt-het-vuren in Syrië. Maar de vechtende partijen - van milities in Oost-Ghouta tot Navo-lidstaat Turkije - trekken zich er vooralsnog niets van aan.

Rook stijgt op uit Oost-Ghouta na een luchtaanval door het Syrische regime op de late vrijdagavond. Beeld afp

Het leek een eensgezind en zelfs hoopvol besluit: zaterdagavond stemde de VN-veiligheidsraad unaniem in met een staakt-het-vuren in Syrië. Rusland, bondgenoot van de Syrische regering en bevoegd tot een veto, gaf uiteindelijk de cruciale ja-stem voor een wapenstilstand van 30 dagen in geheel Syrië. Het is voor het eerst sinds december 2016 dat het Kremlin zich hiertoe liet overtuigen.

VN-resolutie 2401 lijkt glashelder: in Syrië mag voorlopig niet gevochten worden, behalve tegen een handvol erkende terreurgroepen: Islamitische Staat (IS), Al Qaeda en haar lokale afsplitsingen. Maar de inkt was nog niet droog of alles liep fout. Want de praktijk voelt vrijwel geen enkele strijdende partij zich gebonden aan het bestand.

Beeld afp

'Hel op aarde'

Directe aanleiding voor het staakt-het-vuren waren luchtaanvallen afgelopen week door het Syrische en Russische leger op Oost-Ghouta, een rebellenenclave ten oosten van de Syrische hoofdstad Damascus. Het gebied is sinds 2012 in handen van gewapende milities die gekant zijn tegen de Syrische president Bashar al Assad. Antonio Guterres, secretaris-generaal van de VN, omschreef Oost-Ghouta als 'de hel op aarde'.

Volgens Artsen zonder Grenzen zijn bij bombardementen op Oost-Ghouta afgelopen week 520 mensen omgekomen en 2.500 personen gewond geraakt. De VN gaat ervan uit dat er nog steeds 400duizend burgers wonen, die aan alles tekort hebben: van voedsel tot medicijnen. Het staakt-het-vuren is onder meer bedoeld om hulptransporten mogelijk te maken.

Beeld reuters

'Bombardementen zoals elke dag'

Maar het VN-bestand ten spijt, in Oost-Ghouta gaat de oorlog vooralsnog gewoon zijn gang. 'Het zijn bombardementen zoals elke dag', stelde een medewerker van hulporganisatie Save the Children zondag.

Door alle kampen in Oost-Ghouta wordt het staakt-het-vuren genegeerd. Het Syrische leger acht zich gelegitimeerd om terug te slaan zodra de rebellen 'één granaat' gooien. Daarvan was zonder meer sprake, want de rebellen openden zondag een tegenoffensief als reactie op aanvallen van Assad. Een belangrijke militie in Oost-Ghouta, het 'Leger van de Islam', stelt zondag op twitter zondag 70 'monsters' van Assad te hebben gedood - Syrische soldaten - met gruwelijke foto's en al.

Beeld epa

Ook Rusland en Iran gaan door

Ook Rusland en Iran - bondgenoten van de Syrische president Assad - laten weten dat er geen reden is om het offensief in Oost-Ghouta te staken. De VN-resolutie laat namelijk ruimte voor het aanvallen van terroristen. Een van de kleinere milities in Oost-Ghouta is gelieerd aan Al Qaeda in Syrië.

Elders in Syrië blijkt het staakt-het-vuren eveneens een dode letter. Het gaat vooral om de enclave Afrin in het Noord-Westen van Syrië. Turkije voert hier sinds januari een offensief tegen de 'terroristen' van de Koerdische militie YPG. Daarbij zijn volgens het Britse onderzoeksbureau Airwars minstens 74 burgers gestorven.

Aanvankelijk meldde Turkije akkoord te zullen gaan met het door de VN opgelegde staakt-het-vuren. Maar bij nader inzien vecht Turkije in Afrin gewoon verder, meldde plaatsvervangend premier Bekir Bozdag.

De Koerdische YPG roept op om de VN-resolutie te respecteren en hulpgoederen door te laten, maar lijkt de wapens ook niet neer te leggen.

Beeld epa

Het chaotische strijdtoneel dat Syrië heet

In het Syrisch-Turks grensgebied vechten bloedbroeders een verbeten burgeroorlog uit: Turken, Arabieren en Koerden. In dat chaotische strijdtoneel trekt correspondent Ana van Es rond. Wie grijpt de macht in Noord-Syrië?

In de vroegere IS-hoofdstad Raqqa keert met het eerste internetcafé het gewone leven terug. Maar hoe breekbaar de toestand in het oosten van Syrië nog is, blijkt verderop langs de Eufraat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden