Niemand steekt de hand in eigen boezem

Isramaakt zich zorgen dat het binnenkort een internationale paria wordt, zo bleek vorige week uit een rapport van het ministerie van Buitenlandse Zaken....

Ferry Biedermann

Een goed opgeleide Arabisch-Israsche vriendin die voor een westers instituut werkt was er na de explosies in Taba in Egypte, waarbij 34 mensen werden gedood onder wie veel Israeli, van overtuigd dat Israzelf achter de aanslag had gezeten, niet een Arabische groepering. Een Palestijn uit Oost-Jeruzalem geloofde er niets van dat er iemand als al-Zarqawi bestaat in Irak, die westerlingen het hoofd afsnijdt, het zou allemaal een Amerikaans complot zijn.

Het Westen kan er trouwens ook wat van. President Bush kan zich er nauwelijks echt toe brengen ook maar de kleinste fout toe te geven wat betreft de aanloop en de uitvoering van de oorlog in Irak. En in Europa krijgen gewoon de Amerikanen overal de schuld van, net alsof we zelf al niet lange tijd gefaald hebben een constructieve rol te spelen op het wereldtoneel, van de Balkan via Rwanda tot Irak.

Er bestaat ook een tegenoverstelde trend, die van het uitvoerige en emotionele mea culpa dat dan alles zogenaamd goed maakt. Als Tony Blair maar uitgebreider sorry zou zeggen zou een deel van het Britse publiek hem weer vergeven, zo lijkt het soms. Bill Clinton was natuurlijk een meester van het genre, maar hij verontschuldigde zich slechts voor een privffaire en niet voor een oorlog. Hadden we die luxe nog maar.

Zelfs het Israsche leger zegt heel af en toe sorry, als het een kind of een groep demonstranten heeft beschoten en de pers er een punt van maakt. maken. En dan is er de veroordeling, geen sorry, door de Palestijnse Autoriteit van aanslagen die zij niet probeert te voorkomen.

Woorden zijn dus goedkoop en niemand lijkt echt de lessen van het geweld en van de geschiedenis te trekken. Dat is een wereldwijd fenomeen, dat Isra en Palestijnen zich echter steeds minder kunnen veroorloven. De maatschappijen vertonen steeds diepere scheuren door het geweld, de trauma's, de politieke polarisatie en de groei van het extremisme.

Ondertussen blijven Isra en Palestijnen vooral elkaar en de rest van de wereld de schuld geven van het geweld en het conflict. En beide kanten hebben helaas meer dan genoeg aanleiding om dat te blijven doen. Het is niet moeilijk om de schuld te leggen bij het agressieve Israsche optreden of bij de aanslagen van Palestijnse militanten. Het is evenmin moeilijk om vast te stellen dat de Amerikanen zich uiterst pro-Israsch opstellen en dat veel Europese landen meer naar de Arabische kant neigen. En ja, antisemitisme is inderdaad nog altijd wel te vinden en misschien zelfs aan het toenemen. Het mag immers weer, nu de joden zich zo slecht gedragen, lijkt de redenering.

Maar is dat alles relevant? Zonder dat ze op zijn minst vaststellen wat ze zelf bijdragen aan het conflict, zal er nooit vrede komen tussen Israen de Palestijnen. Onder de inmiddels verguisde Oslo-akkoorden was dat proces in ieder geval op politiek niveau op gang gekomen, maar niet voldoende in de politieke praktijk. De polarisatie van de intifada heeft die aarzelende erkenning van de eigen verantwoordelijkheid weer weggeblazen en er wordt weer geglorieerd in het slachtofferschap.

Het kan best zijn dat het onder de huidige omstandigheden nauwelijks zin lijkt te hebben voor beide partijen om het eigen gedrag te onderzoeken en te matigen. Het ziet er niet naar uit dat de leiders, Israsch of Palestijns, vrede kunnen of willen brengen. Toch is het van het uiterste belang dat beide kanten wel hun eigen verantwoordelijkheid nemen, ook al betekent dat niet direct dat ze hun situatie kunnen veranderen. Het legt in ieder geval een basis voor de toekomst en het is van belang voor de zuiverheid van de discussie binnen hun eigen maatschappij.

De buitenwereld heeft daarbij de afgelopen jaren helaas niet altijd geholpen. De Palestijnen hebben het gevoel dat ze steeds meer door de VS eendimensioneel worden afgeschilderd als terroristen. Israheeft duidelijk het gevoel dat het door Europa steeds meer als pariastaat behandeld dreigt te worden.

Terecht of onterecht, beide partijen voelen zich steeds meer aangevallen, keren zich meer in zichzelf en tolereren zelfkritiek nog minder. Ook de internationale gemeenschap moet misschien bij zichzelf nagaan wat zij fout doet om beter en evenwichtiger met het conflict te kunnen omspringen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden