'Niemand smeedde zo goed het beste team'

De Vlaamse opera-intendant verwierf wereldfaam, maar ging daarbij conflicten niet uit de weg. Wat betekende hij voor degenen die met hem werkten?

Peter de Caluwe, intendant bij de Brusselse Muntopera

'Gerard Mortier was zeer aimabel en zeer veeleisend. Een moeilijke man, volgens sommigen. Hij wilde een harmonieus product maken, maar had behoefte aan conflict. Zelf zei hij het zo: 'Conflict veroorzaakt wrijving, wrijving veroorzaakt warmte en het is die warmte die ik zoek.' Hij komt uit een vechtersgeneratie van mensen die geknokt hebben voor waar we nu staan. We hebben het op dit moment moeilijk op andere vlakken, maar we hebben het niet meer moeilijk met het bespreekbaar maken van opera als onvervreemdbaar deel van ons cultuurbeleid. Daar heeft Mortier heel veel aan bijgedragen.'


Ivo van Hove, regisseur'

Ik ken hem al dertig jaar heel goed maar pas eind januari, vlak voor zijn dood, hebben we Brokeback Mountain gemaakt, onze eerste voorstelling samen. Het defining moment was dat we in New York met de componist, de librettist en de vormgever dineerden. Ik kende Annie Proulx helemaal niet, ik kende Charles Wuorinen helemaal niet. Hij heeft bij hen het vertrouwen in mij gewonnen en bij mij het vertrouwen in hen. Ik heb nog nooit iemand meegemaakt die dat zo goed kon: een team smeden dat het allerbeste was dat er voor een voorstelling bedacht kon worden.'


Pierre Audi, dit jaar voor het laatst artistiek leider van het Holland Festival

'In oktober regisseerde ik de eerste productie van zijn laatste seizoen, The conquest of Mexico van Wolfgang Rihm, in Madrid. Triest dat hij precies op het moment dat de productie begon, werd ontslagen. Hij was controversieel en geniaal in de manier waarop hij zijn mening en zijn acties meteen in de pers zette. Dat deed hij met grote kracht en elegantie, altijd een combinatie van die twee. Ik denk dat we zullen spreken over een tijd voor en na Mortier. Hij was een historische figuur; niet alleen voor de opera, ook voor andere kunstvormen die gerelateerd zijn aan muziek. Daar blijft nu een zwart gat over.'


Tom Lanoye, schrijver

'Hij was intendant in Salzburg en ik was jong en had nog niet het geld om daar naartoe te komen, maar hij nodigde me uit. Ik moest absoluut bij hem in dat grote huis logeren en naar die en die voorstellingen gaan. Dít moet je zeker zien, dát moet je als schrijver meemaken. En na afloop ging het met een rotvaart naar een goed restaurant waar we mensen ontmoetten: Peter Sellars, de regisseur, of Bill Viola, de beeldend kunstenaar. Voor mij was hij een soort Diaghilev. Tel eens alle belangrijke voorstellingen op die er zonder hem er niet geweest zouden zijn. Wie bedenkt het om van Brokeback Mountain een opera te laten maken!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden