Column

Niemand kan vertellen waarom TTIP wél deugt

Greenpeace heeft delen van de onderhandelingsstukken van het TTIP-verdrag tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie gelekt. De Europese commissaris voor Handel, Cecilia Malmström, zei gisteren dat alle ophef daarover 'een storm in een glas water' is. Daardoor weet je zeker dat het geen storm in een glas water is, maar een nagel aan Malmströms doodskist.

Deelnemers tijdens een grote demonstratie tegen het omstreden handelsverdrag TTIP in oktober 2015. Beeld anp

Het grote kenmerk van de bijna vier jaar durende onderhandelingen over het Transatlantic Trade and Investment Partnership is de geheimzinnigheid ervan. Zelfs parlementariërs mogen de onderhandelingsverslagen alleen lezen in speciale ruimtes in Brussel, moeten eerst hun mobieltjes afgeven, mogen geen aantekeningen maken en krijgen toegang op voorwaarde van volledige vertrouwelijkheid.

Ik heb de afgelopen jaren regelmatig overwogen over het TTIP te schrijven, ware het niet dat ik niet wist wat ik ervan moest vinden en bang was dat ik de afkorting verkeerd zou schrijven - zo weinig wist ik ervan. Vrijhandelsverdragen zijn niet mijn hobby, maar nu lees ik er vaker stukken over dan me lief is. De geheimzinnigheid heeft me wantrouwig gemaakt. Waarom mogen we niet weten wat er precies op tafel ligt en wat de gevolgen zijn van een overeenkomst?

Het is goed voor de export, zegt premier Rutte, maar dat vind ik te algemeen. Heel mooi, de export, maar wat staat er nog meer in? Is het bijvoorbeeld waar dat de grote Amerikaanse farmaceutische bedrijven dankzij TTIP een veel sterkere greep zouden krijgen op de Nederlandse medicijnenmarkt? Als TTIP níet de voltooiing is van het neoliberale mondialiseringsproject, als het níet zo is dat regeringen met TTIP definitief op hun rug gaan liggen voor de machtige multinationals, dan hoor ik dat graag - wel ondersteund door harde argumenten graag.

Het TTIP zou het voor multinationals nóg gemakkelijker maken om belastingen te ontwijken - althans, het zou wetgeving tegen allerlei trucs onmogelijk maken. Volgens milieuorganisaties zijn de gevolgen van TTIP desastreus, volgens andere actiegroepen worden we straks overstroomd met Amerikaans hormoonvlees en genetisch gemodificeerde mais, Franse boeren vrezen dat voedselgiganten in de VS bleu d'Auvergne en camembert gaan maken en de Portugezen zijn bang voor hun port. Mocht dit allemaal niet waar zijn: gaarne uitleg waarom niet.

Uit de Greenpeace-stukken blijkt dat multinationals voortdurend worden geconsulteerd over het verdrag. Dat hoeft niet per se kwalijk te zijn, als ik maar niet het gevoel zou krijgen dat de hele deal vooral is bedoeld om de grote bedrijven een nog vrijer speelveld te bieden - een gevoel dat mede wordt gevoed door de schaarse feiten.

De menselijke geest zit simpel in elkaar: als hij onvoldoende feiten tot zijn beschikking heeft, slaat hij aan het fantaseren. Zo zijn we aan de godsdiensten gekomen en zo maken we van het TTIP wellicht iets dat het niet is. Maar misschien is ons wantrouwen terecht en is het allemaal nóg erger dan we konden verzinnen. Hoe dan ook: wat we niet weten vullen we in en meestal niet met juichverhalen.

De haast van Angela Merkel, Mark Rutte en Obama (in willekeurige volgorde) om de onderhandelingen af te ronden stelt me ook niet gerust. Het is allemaal invulling, maar het is toch alsof ons iets door de strot moet worden geduwd voor we in de gaten hebben dat het een behoorlijk vies goedje is.

Als politici in Washington en Brussel ons door het TTIP-lek gaan vertellen waarmee ze bezig zijn, zodat we het erover kunnen hebben, is dat winst. Leve de leaks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden